PlusPS

Spinvis: 'Ik hoor alleen wat het niet is geworden'

Erik de Jong (56), alias Spinvis, zat vijf jaar in de bubbel van muziek maken, maar nu is hij eruit. En is er het album Trein Vuur Dageraad, waarop het geluk meer dan ooit aanwezig is. 'Dat was niet de bedoeling.'

Erik de Jong: 'Mijn leven bestaat uit twee ­gedeelten. Voor en na het debuut'Beeld Mark van der Zouw

Tom Waits zat ooit in de auto toen hij 'een ontzettend goed idee' kreeg voor een nummer. Hij kon het nergens opschrijven. Vervolgens werd Waits zo boos, dat hij zijn auto aan de kant zette en naar boven schreeuwde: "Zie je niet dat ik aan het rijden ben?"

Erik de Jong, alias Spinvis, vertelt het verhaal enthousiast in het restaurant van Tolhuistuin. "Ik heb het van een TED-talk hoor."

Hij vertelt het omdat hij het herkent; dat een goede zin hem zomaar overkomt. "En dan kan ik er intens van genieten om in mijn studio dagen met mijn muziek en zo'n zin bezig te zijn. Ik luister tijdens het maken de hele dag naar mijn eigen muziek, maar het gekke is: nu het album klaar is, kan ik er niet meer naar luisteren."

U luistert nooit naar uw eigen albums?
"Nee, ik hoor dan alleen maar wat het niet is geworden. Ik zou zo graag met jouw oren luisteren. Jij hoort wat het is geworden, jij weet niet wat het had moeten worden. Ik kan nu pas heel voorzichtig naar mijn allereerste album luisteren. Nu hoor ik een beetje wat mensen er toen in hoorden. Dan kan ik soms denken: best goed wel."

Deze plaat liet vijf jaar op zich wachten. Waarom?
"Ik merk dat ik het zolang heb uitgesteld, omdat ik die bubbel heel erg fijn vind. De bubbel van dagen achter elkaar werken in mijn studio. Zolang het nog allemaal van mezelf is, ben ik de god van mijn tuintje. Maar op een ­gegeven moment moet die plaat klaar zijn, dus ik vind het wel heel fijn dat ie nu naar buiten komt."

In het album lijkt het geluk, zonder cynisme, meer dan ooit aanwezig te zijn. Zeker in nummers als Alles is en Tienduizend zwaluwen. In hoeverre was dat uw bedoeling?
"Nou, ik had eerst een ander plan met het album. Ik luisterde naar muziek van The xx en Gorillaz en dacht: ja, wauw, te gek. Dit ga ik ook maken. Kale beats en teksten."

"Ik was daar al mee op weg, in arrangementen en qua productie. Geen band, geen gitaren. Maar ik voelde steeds meer weerstand. Ik was mezelf een beetje aan het verloochenen. Ik was iets met mijn hoofd aan het maken, niet met mijn hart."

Dus door dit met uw hart te maken is het een romantische, optimistische plaat geworden?
"Ja, misschien wel meer dan ooit. Met blazers, strijkers en woorden over liefde en de dood. Dat was precies wat ik niet van plan was. Kijk, je hebt smaak en talent. Als je ­gelukt hebt, valt dat tijdens het maken een beetje samen."

"Het is een vloek als je talent als schrijver is om korte verhalen te maken en je smaak zegt dat je heel dikke boeken moet schrijven. Dan kun je je hele leven met iets verkeerds bezig zijn. Nu was het bij mij echt: het moet maar optimistische, traditionele popmuziek worden. Als dan de kritiek is dat er weinig experiment aan te beleven is, ben ik het daarmee eens. Het is wel helemaal overdacht."

Is uw leven sinds het debuteren op uw veertigste heel ­anders geworden?
"Heel anders, ongelooflijk. Mijn leven bestaat uit twee ­gedeelten. Voor en na het debuut. Ik kan me bijna niet eens de Erik van daarvoor herinneren. Ik kan hem rationeel zien, maar ik kan niet meer in zijn huid kruipen."

Voelt hij als een ander iemand?
"Nee, dat kan niet. Maar het was wel iemand met heel veel verwachtingen en verlangens, en die soms ook wel boos was. Er zat al die jaren van alles in me en niemand wist het."

"Toen mijn muziek de wereld inging, voelde het als een explosie van mezelf. Ineens kreeg ik mogelijkheden en een publiek. Al die jaren daarvoor maakte ik iets wat ik het beste van de wereld vond. Toen mijn debuutplaat uitkwam, vonden anderen dat ook. Dat is echt heel griezelig. Misschien was ik knettergek, dat kan toch?"

Erik de Jong: 'Toen mijn muziek de wereld inging, voelde het als een explosie van mezelf'Beeld Mark van der Zouw

Hoe beleefde u de jaren voor uw debuut?
"Het was een beetje het pad van een monnik - heel monomaan hoor. Alleen maar muziek maken. Niet alleen ik vroeg me af wat ik aan het doen was, ook mensen om me heen deden dat. Ik zat dag in, dag uit tussen stapels computers en kabeltjes. Ik ging naar mijn werk en dan weer mijn kamer in. Dat was mijn leven."

Dacht u nooit: ik moet een 'normaal' bestaan leiden?
"Eigenlijk niet. Ik had ook het geluk dat mijn vrouw in mijn leven kwam, die mij al kende. Die had ook niet het idee om mij te veranderen. Ze heeft nooit iets anders van me verwacht. Ik denk niet dat ik ooit verbitterd of teleurgesteld zal worden."

"Die mensen heb je wel, dat vind ik soms moeilijk. Ik kom weleens mensen uit die tijd tegen die niet hebben beleefd wat ik heb beleefd en daar met een soort boosheid op reageren; alsof iets hen is ontzegd."

Ook boos naar u?
"Ja, dat merk ik soms wel. Ik vraag me af hoe ik zou reageren als het andersom was. Dat je heel je leven iets wilt en iemand naast je, die krijgt dat. Dat is heel hard."

Vraagt u zich weleens af waarom het u wél is gelukt?
"Heel goede muziek maken of goede teksten schrijven is maar een deel van waarom we nu hier zitten. Communicatief moet je talent hebben. En een soort krankzinnige volharding. En dat allemaal bij elkaar zorgt ervoor dat je daar komt."

"Er zijn vast veel grotere componisten geweest dan Mozart of Bach, van wie je nooit iets hebt gehoord, omdat ze andere talenten ontbeerden. Ze waren autistisch, ze hadden geen rijke vader of ze zijn op twintig­jarige leeftijd onder een tram gekomen."

Wat heeft u van uw leven, zowel voor als na het debuteren, geleerd?
"Dat je een beetje nieuwsgierig moet zijn en open moet blijven staan. Ik zie vaak jonge mensen die denken: nu of nooit. Ze denken: als ik het fout doe, krijg ik nooit meer een kans, dan is het voorbij. Maar zal ik wat zeggen? Dat is nooit zo. Je hebt altijd een tweede, derde, honderdste kans. Je kunt rustig dingen verknallen, je kunt echt op je bek gaan. Dat is helemaal geen ramp."

Hij lacht en zegt: "En dan krabbel je weer op en doe je het goed. Dat is heel fijn hoor."

Trein vuur dageraad van Spinvis is vanaf vrijdag verkrijgbaar via Spotify en iTunes, in de winkel en op Bol.com.

Bio Spinvis

Spinvis (Spijkenisse, 2 februari 1961) debuteerde op zijn veertigste met zijn gelijknamige debuutplaat, met daarop een mix van eenvoudig klinkende maar zeer zorgvuldig op de computer gearrangeerde popmuziek en ­opzienbarende teksten.

Sindsdien geldt hij als één van de grootste Nederlandstalige muzikanten. De jaren voor zijn debuut wisselde hij het werken aan zijn muziek op zijn zolderkamer af met een baan als post­sorteerder.

De Jong bracht nog vier ­albums uit, waarvan Tot ziens, Justine Keller (2011) tot nu toe de laatste was. Spinvis woont met zijn vrouw in Nieuwegein en heeft twee kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden