Recensie

Spectre doet denken aan de James Bondfilms met Connery en Moore (****)

Het 24ste Bondavontuur Spectre is lichter van toon dan Skyfall en toont meer verwantschap met de films van Sean Connery en Roger Moore dan de drie voorgangers. Hoewel niet iedereen goed uit de verf komt - zoals schurk Christoph Waltz - zijn alle ingrediënten voor een goede Bond meer dan aanwezig.

Daniel Craig trekt als James Bond flink van leer en worstelt nauwelijks nog met de tol van zijn werk of de last van het verleden.Beeld /

Het had wat voeten in aarde, maar na 44 jaar neemt James Bond het eindelijk weer op tegen aartsvijand S.P.E.C.T.R.E. De organisatie waaraan Spectre zijn titel ontleent werd in 1959 bedacht door Ian Fleming, ­omdat hij vreesde dat zijn spionageromans na de Koude Oorlog met de Soviet-Unie gedateerd zouden zijn. Fleming verving de Russen door een geheim en bont genootschap van dieven, afpersers, terroristen en krankzinnige despoten in spe.

Door een auteursrechtelijk ­geschil verdween de organisatie na Diamonds Are Forever (1971) uit de Bondfilms, maar de producenten slaagden er twee jaar geleden alsnog in om de filmrechten te verwerven. De schrijvers van Spectre maken het genootschap met terugwerkende kracht verantwoordelijk voor alle rampspoed die Bond in de drie voorgaande films trof. Het is een loos ­gebaar naar de morrende Fleming­getrouwen; het onheil in Casino ­Royale, Quantum Of Solace en Skyfall wint daarmee niet aan kracht of ­betekenis.

De kunstgreep van de scenarioschrijvers sluit aan op de werkwijze die de producenten bij de Bondserie met Daniel Craig hanteren. De nieuwe film is een direct vervolg op de voorganger en S.P.E.C.T.R.E. fungeert voortaan als extra bindmiddel voor het Craigtijdperk, waarin de films inhoudelijk op elkaar teruggrijpen, ­terwijl er voortdurend aan de formule gesleuteld wordt.

Na het sombere Skyfall, de meest succesvolle film uit de hele reeks, hanteren terugkerend regisseur Sam Mendes en Craig dit keer een lichtere toets, al is de onderliggende thematiek opmerkelijk ­serieus en actueel. In Skyfall stond de rol van geheime dienst MI6 in het huidige tijds­gewricht en de Britse democratie ter discussie, en veroorzaakte schurk ­Javier Bardem een vernederende ­aftocht naar het krappe oude hoofdkwartier.

Daar krijgen Bond, M en Moneypenny nog meer slecht nieuws, wanneer politieke tegenstanders een explosieve eenmans­actie van 007 in Mexico aangrijpen om het hele 00-programma op te doeken. Het handwerk wordt ­over­bodig verklaard, omdat de lancering van een wereldomspannend sur­veillancenetwerk en de inzet van drones alle misdaad en terreur onmogelijk zullen maken.

Lang-leve-007
Het is een slimme zet om Bond ­tegenover een soort Big Brother ­annex NSA te plaatsen: het maakt onze man in het veld van een ongeleid projectiel tot een soort voorvechter van burgerrechten. Daar valt het nodige op af te dingen, maar het Lang-leve-007 dient vooral als excuus om Craig tot het charismatisch middelpunt van een goed geoliede amusementsmachine te maken, niet om de grootschalige privacyschending en surveillancepraktijken ter discussie te stellen.

Bond trekt flink van leer in zijn 24ste avontuur, en worstelt nauwelijks nog met de tol van zijn werk of de last van het verleden. Spectre toont daarin meer verwantschap met de films met Sean Connery en Roger Moore dan de drie voorgangers. De onkreukbaar stijlvol geklede held rekent fluks af met zijn tegenstanders en vrouwen worden door hem gered en gedekt.

Mendes en de schrijvers zetten de klok niet helemaal terug: de personages van Monica Bellucci en Léa Seydoux zijn geen decorstukken, maar zonder Bond waren ze reddeloos verloren.

Waltz en Bardem
De keuze voor Christoph Waltz als de opperschurk van S.P.E.C.T.R.E. getuigt van een hang naar ironie, die niet helemaal uit de verf komt. De Oostenrijker won Oscars met zijn heerlijk flamboyante rollen in Tarantino's Inglourious Basterds en Django Unchained, maar kan bij Mendes niet ongeremd frivool uitpakken. Waltz krijgt net als Bardem in Skyfall een geweldige entree, waarbij de schaduwrijke fotografie van Hoyte van Hoytema fantastisch werkt, maar hij boet later flink aan dreiging in.

De zwabberende toonzetting is overkomelijk, want met een reeks bijzonder enerverende actiescenes, een grote variatie aan exotische lokaties en een uitstekende Bondvertolker is de amusementswaarde hoog. Het maakt Spectre tot een goede Bondfilm, en een geslaagd Brits alternatief voor de Amerikaanse spektakelcinema.

Daniel Craig en Bondgirl Léa SeydouxBeeld /
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden