Speciale status Oost-Oekraïne wankelt

De speciale status die de regio's rond de Oekraïense steden Donetsk en Loehansk in september kregen, staat morgen opnieuw ter discussie. Mogelijk wordt een wet die zorgde voor meer onafhankelijkheid voor de regio's, teruggedraaid.

De Oekraïense president Petro Porosjenko noemt de verkiezingen van de pro-Russische separatisten van zondag illegaal. 'De verkiezingen zijn een farce, leunend op het geweld van tanks en machinegeweren', is te lezen in een verklaring op internet. Beeld epa
De Oekraïense president Petro Porosjenko noemt de verkiezingen van de pro-Russische separatisten van zondag illegaal. 'De verkiezingen zijn een farce, leunend op het geweld van tanks en machinegeweren', is te lezen in een verklaring op internet.Beeld epa

Dat liet president Petro Porosjenko vandaag weten, aldus verschillende Russische media en persbureaus. Of dat ook echt gebeurt, wordt morgen bepaald tijdens een vergadering van de Nationale Veiligheidsraad in Oekraïne.

Het voornemen van Porosjenko volgt op verkiezingen in de opstandige regio's. Die werden gisteren gehouden, maar worden door de Oekraïense regering en veel westerse landen niet erkend.

Porosjenko zei dat hij de in Minsk gemaakte afspraken in stand wil houden. De verkiezingen van zondag druisen volgens velen, onder wie de machthebbers in Kiev, juist tegen die afspraken in. 'Zodra iedereen zich weer aan het akkoord houdt', kan de decentralisatie volgens de Oekraïense president opnieuw worden opgestart. Voorlopig moet de wet echter worden aangepast volgens Porosjenko. Hij wil tegelijk een wet indienen die een vrije economische zone zou maken van de regio's, die bekendstaan als de Donbas.

Ook de leiders van de afzonderlijke regio's in de Donbas willen zich aan het akkoord houden, zo lieten zij in een reactie weten volgens het Russische persbureau Ria Novosti. Ook staan ze open voor overleg. Voorwaarde is dat Kiev zich redelijk opstelt.

Een vrouw verzamelt hout nabij het vliegveld van Donetsk Beeld afp
Een vrouw verzamelt hout nabij het vliegveld van DonetskBeeld afp

Zinvolle dialoog
Eerder vandaag liet de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Grigori Karasin weten dat zijn land bereid is een zinvolle dialoog op te zetten tussen de Oekraïense regering en de vertegenwoordigers van de opstandige zuidoostelijke regio's rond Donetsk in Oekraïne.

Karasin zei dat de leiders die afgelopen weekeinde in de opstandige streek zijn gekozen een mandaat van de bevolking hebben. Daarmee zijn zij ook de figuren die met de hoofdstad Kiev politieke onderhandelingen moeten voeren om de problemen op te lossen, meldde het Russische persbureau Interfax.

In Donetsk is Aleksandr Zachartsjenko en in Loehansk Igor Plotnitski tot leider gekozen. Beide rebellenleiders hadden geen serieuze rivalen in de stembusgang. Hoofd van de kiescommissie in Donetsk Roman Ljagin zei dat de stembusgang en uitslag een duidelijke boodschap aan het adres van de Oekraïense regering zijn. 'Kiev moet accepteren dat het Donbekken geen onderdeel van Oekraïne uitmaakt', aldus Ljagin. 'Of zij de uitslag van onze verkiezingen erkennen of niet is hun probleem.'

Moskou zei dat de verkiezingen de gekozen volksvertegenwoordigers de kans bieden om stabiliteit te herstellen in de regio's die worden geplaagd door een gewelddadige strijd.

In strijd met de grondwet
De stembusgang werd in harde bewoordingen veroordeeld door Kiev, de Europese Unie en de Verenigde Staten. Zij stellen dat de verkiezingen illegaal zijn, in strijd met de Oekraïense grondwet en een schending van het staakt-het-vuren. Hoewel Rusland de verkiezingen steunt en op goede voet staat met de separatisten heeft Moskou nog geen signaal afgegeven voornemens te zijn de rebellenrepublieken als soevereine staten te erkennen.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel liet vandaag weten 'het onbegrijpelijk te vinden dat officiële Russische stemmen' de verkiezingen van de separatisten erkennen. Het Kremlin respecteert naar eigen zeggen de uitslagen.

Vreedzame oplossing
De Russische ambassadeur bij de EU, Vladimir Tsizjov, klaagde dat Europa met zijn afwijzende houding de verkiezingen in Donetsk en Loehansk verkeerd inschat. De EU zou die juist moeten verwelkomen als ze is geïnteresseerd in een vreedzame oplossing van het conflict. Moskou liet weten dat de verkiezingen de gekozen volksvertegenwoordigers de kans bieden om stabiliteit te herstellen in de regio's die worden geplaagd door een gewelddadige strijd.

Bij gevechten tussen rebellen en het Oekraïense leger zijn volgens schattingen van de Verenigde Naties al meer dan vierduizend mensen omgekomen. In september werd een wapenstilstand gesloten. Sindsdien is het geweld afgenomen, maar wordt nog steeds vrijwel dagelijks gevochten.

Aleksandr Zachartsjenko Beeld EPA
Aleksandr ZachartsjenkoBeeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden