Plus

Sparren in de Kolenkitbuurt, waar de problemen tastbaar zijn

Acht officieren van justitie in opleiding begonnen hun leerschool maandag niet in een muf zaaltje, maar in de Kolenkitbuurt, waar hun toekomstige dilemma's tastbaar zijn.

In kickboksschool Bensy Gym sparren de officieren in spe met jongens en mannen uit de Kolenkitbuurt Beeld Amaury Miller

'De grote Marokkaan en de kleine Jood' zijn, in hun eigen woorden, nu zes jaar 'een soort Peppi en Kokki' van de wijk. Van Bos en Lommer vooral. De grote Marokkaan is Saïd Bensellam.

De jongen van de straat, ex-kickbokser, die zich vrij letterlijk op vocht tot een gelauwerde jongerenwerker die wél greep krijgt op de straatjeugd. De kleine Jood is rabbijn Lody van de Kamp, met wie Bensellam vrijwel dagelijks optrekt in hun gezamenlijke strijd tegen velerlei problemen rond moeilijke jeugd.

Hitlergroet
Ze ontmoetten elkaar zes jaar geleden, nadat Van de Kamp in Bos en Lommer antisemitisme had willen blootleggen door zich heimelijk te laten filmen terwijl hij met leerlingen door de Kolenkitbuurt wandelde, keppeltjes op het hoofd. Hij kreeg wat hij had verwacht: een jongen van Marokkaanse komaf bracht de Hitlergroet. De televisiebeelden zorgden voor grote commotie en Kamervragen.

Bensellam, 44 jaar, 33 jaar woonachtig in de wijk, belde Van de Kamp. Eigenlijk om te zeggen dat de reportage een onevenwichtig beeld had geschetst, maar al snel zagen de twee onorthodoxe figuren meer overeenkomsten dan verschillen en gingen ze met elkaar in zee.

Muf zaaltje
Inmiddels is de tandem tot ver buiten de stad een begrip, als duo dat tot de probleemjeugd weet door te dringen waar anderen faalden.

Herman Bolhaar - voorheen hoofdofficier van justitie in Amsterdam, nu voorzitter van het college van procureurs-generaal - koos het honk van Bensellam en Van de Kamp als basis voor de introductiedag van een nieuwe lichting officieren van justitie in spe.

Geen muf zaaltje, maar probleemwijk Bos en Lommer, waar de problemen tastbaar zijn waarover de aanklagers straks moeten oordelen.

Bolhaars boodschap: alle acht zij-instromers zijn uitmuntende juristen - met ervaring in de advocatuur, de opsporing of de rechtspraak - maar om uitmuntende aanklagers te worden, zullen ze door het strafdossier moeten kijken naar de werkelijkheid daarachter. "Je dossier is een smalle juridische vertolking van de feiten. Hier zijn de verhalen gebeurd."

Straffen en kansen
Bolhaar ziet Bensellams Connect Initiatieven als symbool van overheidsingrijpen zoals het hoort. Streng straffen als het moet, kansen bieden waar dat kan - zo houdt hij zijn gehoor voor in Bensellams nieuwe kantoor in hotel WOW in de voormalige hts aan de Wiltzanghlaan.

"Wij als officieren van justitie moeten niet alleen van papier beslissen over de juridische kant van de zaak, maar bovenal oog hebben voor de soms ingewikkelde context waarin een misdrijf is gepleegd," zegt Bolhaar.

"Het maakt uit door wiens ruit de steen ging. Was het baldadigheid waarbij een boete past, of was sprake van discriminatie, of van homofobie? De wijk en de slachtoffers moeten zien dat we optreden, de dader moet excuses maken en de schade vergoeden en herstellen. Bovenal moet de dader begrijpen waarom hij een bepaalde straf krijgt."

Als hoofdaanklager liet Bolhaar veroordeelden voor het eerst taakstraffen uitvoeren in de wijk waar ze de problemen hadden veroorzaakt. Dat gebeurde via Bensellam. De band tussen de topman van justitie en de jongerenwerker is nooit verbroken. Omdat Bensellam in Bolhaars ogen ieders taal spreekt: die van de autoriteiten en beleidsmakers én die van de straat.

Zo sparren de officieren in wording aan het begin van de middag in kickboksschool Bensy Gym, voorheen Van der Vathorst, met Bensellams broer Nordin en diens compagnon Kamal Chabrani. Beide gewezen kickbokskampioenen zijn nu ook jongerenwerker. Hun succes: de moeilijke jongens nemen hen vanwege hun achtergrond (en fysiek en reputatie) wél serieus, waar ze op reguliere hulpverleners neerkijken.

Bolhaar: "Je kunt een veroordeelde jongen in het Amstelpark laten schoffelen, maar je kunt hem hier ook rolstoelen laten repareren die naar Marokko gaan, of de eigen wijk of de Joodse Begraafplaats laten herstellen of schoonmaken."

Scheidsrechter
Alle betrokkenen moeten de scheidsrechter begrijpen. "Als niemand in het veld snapt waarom je fluit, wordt het een rommelig spelletje. Als je alles alleen maar doodfluit, is er niets aan. Zo moeten wij als scheidsrechters kiezen voor voorspelbare straffen die zinnig zijn en herhaling voorkomen," legt Bolhaar zijn cursisten uit.

"Om die gepaste straffen te kunnen opleggen, moet je dit soort buurten en dit type jongens heel goed kennen. Praat daarom met degenen die letterlijk met hun voeten in de wijken staan."

Lody van de Kamp nam een schreeuwer van antisemitische teksten mee naar het Anne Frank Huis. De zwakbegaafde jongen was na zijn gang langs alle verhalen, beelden en foto's snel bekeerd. "Zo'n jongen snapt dan echt niet meer hoe hij heeft kunnen roepen dat alle Joden dood moeten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden