Spanning bij coalitie: wat als 'jonge hond' Pechtold opvolgt?

Gespannen kijken VVD, CDA en ChristenUnie dinsdag naar de deur van de D66-fractiekamer. Wie komt daar straks naar buiten als opvolger van Alexander Pechtold? Helemaal gerust zijn ze er niet op.

De vergadering waarin fractie een nieuwe leider kiest, begint om 10.30 uur. Beeld anp

Premier Mark Rutte denkt niet dat zijn coalitie gaat wankelen nu een van de steunpilaren verdwijnt.

Het wekelijkse coalitieoverleg zou eigenlijk gaan over de dividendbelasting, maar het ging maandag vooral over het plots aangekondigde afscheid van D66-leider Pechtold.

Rutte: "Ik heb veel vertrouwen in het vermogen van D66 om dit proces in goede banen te leiden."

Waarschuwing
Zaterdag rond het middaguur belde Pechtold zijn drie collega's om zijn vertrek te melden. Ook CDA-voorman Sybrand Buma en ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers 'denken niet' dat de regeringscoalitie nu instabiel wordt. "D66 is een betrouwbare partner. De Kamerleden kennen de afspraken uit het regeerakkoord," zegt de laatste.

Het lijkt ook een waarschuwing. Want buiten het zicht van de camera's zijn ze er bij de drie coalitiepartners minder gerust op. Al een tijdje klagen ze anoniem dat de democraten 'weinig incasseringsvermogen' zouden hebben.

D66 heeft voor dit kabinet twaalf jaar in de oppositie gezeten. "Ze zijn vergeten dat regeren pijn doet," zegt een Kamerlid.

Bij de coalitiepartners was er bijvoorbeeld ergernis over hoe D66 naar buiten toe probeerde te verkopen dat het aan hen te danken was dat de Armeense asielkinderen Lily en Howick konden blijven.

Met argusogen kijken ze dinsdag naar wie de D66-fractie als opvolger van Pechtold kiest. Wordt dat een jonge hond met nog meer profileringsdrang? Bijvoorbeeld op het klimaatdossier wil D66 nu al verder gaan dan VVD en CDA.

Jan Paternotte
Maandag kwamen de D66-Kamerleden bijeen om alle neuzen dezelfde kant op te zetten. Intern was toen al bekend wie de kandidaten zijn.

Een van de weinige D66'ers die hardop durft te speculeren, is oud-Kamerlid Magda Berndsen. Zij gokt op Jan Paternotte of Rob Jetten, twee protegés van Pechtold die pas sinds vorig jaar aan het Binnenhof werken.

De laatste keer dat D66 in het kabinet zat, leidde het tussentijdse vertrek van de leider nog de val van het toenmalige kabinet Balkende-2 in. Nadat Thom de Graaf vertrok, probeerden de troonpretendenten onder druk van de slechte peilingen de partij weer wat meer kleur te geven.

Eerst dreigde toenmalig D66-fractievoorzitter Boris Dittrich met een kabinetscrisis over de Nederlandse missie in Afghanistan. Toen hij dat pleit verloor, vertrok hij zelf en werd opgevolgd door Lousewies van der Laan. Die dreigde een paar maanden later wéér met een kabinetscrisis. Asielminister Rita Verdonk moest van haar weg om de paspoortaffaire rond Ayaan Hirsi Ali. Dit keer leidde dat er wél toe dat premier Balkenende het ontslag van zijn ministers indiende bij de koningin.

Heroverweging
De drie coalitiepartners putten hoop uit het eerste gesprek over de heroverweging van de dividendbelasting. Alle vier zijn ze het erover eens dat de 1,9 miljard euro die overblijft als de belasting voor aandeelhouders toch niet wordt afgeschaft aan hetzelfde doel moet worden uitgegeven.

"Het gaat om het vestigingsklimaat van bedrijven," zegt Rutte. Nederland moet aantrekkelijk blijven voor multinationals om hun hoofdkantoor neer te zetten.

Ook vertrekkend D66-leider Pechtold vindt dat. "Iedereen doet nu wel alsof er ineens miljoenen euro's vrij komen. Maar als bedrijven straks vertrekken, valt er geen belasting meer te heffen."

Lees ook: 4 Amsterdamse D66'ers die Pechtold kunnen opvolgen
en Vertrek van Pechtold zadelt Rutte met groot probleem op

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden