Spanje is hommages Basken aan ETA beu

Eerbewijzen aan de ETA worden weggehaald in Baskenland, tot woede van de ultranationalisten die vooral in kleinere plaatsen de dienst uitmaken. De pers mocht er niet bij en de dag was nog niet aangebroken toen politiemannen in Hernani, een voorstad van San Sebastián, het bord weghaalden bij de ingang van een speeltuintje.

Op het bord stond de naam José Manuel Ariztimuño, bijgenaamd Pana. De speeltuin was naar hem vernoemd, maar nergens was te lezen wat deze Pana dan wel had gedaan om een dergelijke eer te verdienen. Hij was een ETA-terrorist. In 1980 schoot hij in Hernani een politieman dood. Hij sloeg op de vlucht en kwam een jaar later om bij een vuurgevecht met de politie.

In 1982 eerde het toenmalige bestuur van Hernani hem door de speeltuin naar hem te vernoemen, elders in het stadje kwam een gedenksteen. Ook die moest weg, besloot onlangs een rechter in Madrid. De hommage stond volgens hem gelijk aan 'verheerlijking van het terrorisme'.

De burgemeester van Hernani was woedend en weigerde haar medewerking. Deze Marian Beitialarrangoitia is lid van de links-nationalistische Baskische partij ANV, die geldt als een politiek platform van de ETA, zoals ooit Batasuna. Steeds weer verbiedt justitie in Madrid de ETA-partijen, die steeds weer opduiken onder andere namen.

De burgemeester zou volgens de Spaanse krant El País zeker haar medestanders hebben opgeroepen het opruimen van de ETA-symbolen tegen te houden. Vandaar de uiterst discrete verwijdering, waarbij leden van de autonome Baskische politie overigens de verkeerde gedenksteen meenamen. Het betrof hier een andere illustere burger van Hernani, een kunstenaar die niets te maken had met de ETA.

De rechter in Madrid was in actie gekomen op verzoek van de organisatie Dignidad y Justicia, die opkomt voor de slachtoffers van terreur. ''Het vernoemen van een park naar een ETA-terrorist wekt de indruk het gebruik van geweld met veronderstelde politieke doeleinden goed te keuren,'' aldus de rechter. Hernani had begin deze maand de 'primeur' van de verwijdering van een ETA-symbool.

Als het aan Dignidad y Justicia (Waardigheid en Recht) ligt, volgen weldra andere Baskische plaatsen. In Leioa, bij Bilbao, is een plein vernoemd naar de vroegere etarras Eustaquio Mendizábal en Txabi Exxebarrieta. De burgemeester is geen lid van een ETA-mantelorganisatie, maar van de grote nationalistische partij PNV, sinds jaar en dag de grootste partij van Baskenland. Volgens de burgemeester eert Leioa het tweetal als de laatste gefusilleerden van de Francodictatuur. Het betreft beslist geen hommage aan de huidige ETA.

In heel wat Baskische stadjes zijn straten en pleinen vernoemd naar ETA-terroristen die omkwamen, soms door de voortijdige ontploffing van de eigen bom, toen het Francotijdperk al voorbij was.

En overal hangen op prominente plaatsen foto's van jonge mannen en vrouwen, voorgesteld als 'politieke gevangenen'. Het betreft veroordeelde ETA-leden die hun straf uitzitten. Slachtoffers van de ETA ervaren die eerbetonen als bijzonder bedreigend, maar durven er niets van te zeggen.

Zo sierde een dergelijke portrettengalerij tot voor kort het stadhuis van de plaats Mondragón, niet ver van San Sebastián, waar in maart een ex-gemeenteraadslid van de socialisten werd doodgeschoten. De burgemeester, lid van de ANV, weigerde de moord te veroordelen.

Een aanzienlijke politiemacht bewaakte het stadhuis toen de portretten van de ETA-leden werden weggehaald, kort voordat Mondragón er de vermoorde eerde. In de plaats Pasaia, ook bij San Sebastián, eist het ETA-gezinde bestuur op posters de vrijlating van de etarra Jon Urkizu. De ANV maakt er de dienst uit, leden van de oppositie durven alleen onder politie-escorte naar de gemeenteraad. ''En dan nog worden ze bedreigd, uitgescholden en soms zelfs geslagen door ETA-aanhangers,'' aldus El País. (RENÉ TER STEEGE)

De Paseo Maritimo van Getxo in Baskenland. Foto GPD/Henk van den Boom Beeld
De Paseo Maritimo van Getxo in Baskenland. Foto GPD/Henk van den Boom
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden