Spaanse koning Juan Carlos tekent voor aftreden

De Spaanse koning Juan Carlos heeft vandaag getekend voor zijn troonsafstand. Daarmee wordt na middernacht zijn zoon Felipe de nieuwe koning van Spanje.

Regering en parlement zijn eerder officieel akkoord gegaan met de wijziging. Bij het ondertekenen van de wet in het koninklijk paleis in Madrid waren verschillende politici en leden van de koninklijke familie aanwezig, onder wie koningin Sofia, prins Felipe en zijn vrouw en kinderen. De circa 150 gasten applaudisseerden luid na het zetten van de krabbel. De 46-jarige Felipe wordt morgen in het parlement beëdigd als koning.

Juan Carlos (76) maakte ruim twee weken geleden bekend dat hij zou aftreden. 'De nieuwe generatie wil en moet de hoofdrol spelen', verklaarde hij toen.

Door Franco benoemd tot opvolger
Juan Carlos werd in 1969 door dictator Franco benoemd tot het volgende staatshoofd, maar zette na diens dood hervormingen in voor de democratisering van Spanje. Hij werd koning op 22 november 1975, twee dagen na Franco's overlijden. De hervormingen leidden tot een nieuwe grondwet waarmee in 1978 de huidige Spaanse constitutionele monarchie vorm kreeg.

De Spaanse koning is de zoon van Juan de Borbón, de voormalig kroonprins die tijdens de dictatuur van Franco (1939 tot 1975) was verbannen naar het buitenland. De dictator hoopte de jonge prins Juan Carlos te kunnen kneden tot zijn opvolger, maar slaagde hier niet in. Tussen 1969 en 1975 steunde Juan Carlos publiekelijk het regime van Franco, maar in het geheim belde hij met zijn vader en wisselde hij met oppositieleden van gedachten over mogelijke hervormingen.

Juan Carlos verwierf veel populariteit doordat hij Spanje hervormde en afrekende met het oude bestuur van Franco. In 1981 verzette hij zich met succes tegen een couppoging van het leger dat opnieuw de macht wilde grijpen.

Staatsgreep
De vaart waarmee Juan Carlos van Spanje een moderne democratie maakte, viel echter verkeerd bij sommige Spaanse militairen. Leden van de Guardia Civil onder leiding van luitenant kolonel Tejero Molina deden op 23 februari 1981 een greep naar de macht door gewapend een zitting van de Cortes (het parlement) binnen te vallen.

De rechtse opstandelingen rekenden op de koning, maar die verzette zich fel tegen de staatsgreep. 18 uur lang hielden de 'putchisten' onder het oog van de wereld de volksvertegenwoordigers in gijzeling. Juan Carlos verzekerde zich van de steun van de belangrijkste legercommandanten en de staatsomroep. In een televisietoespraak vroeg hij steun voor de democratische regering en droeg alle militairen op terug te keren naar hun barakken.

Gezondheidsproblemen
De laatste jaren kwam de koning steeds vaker op negatieve wijze in het nieuws. In 2012 kwam hij in opspraak doordat hij was gaan jagen op olifanten in Botswana. De luxe reis van het staatshoofd zou niet gepast zijn in tijden van crisis. Het Spaanse Wereldnatuurfonds ontnam hem zijn titel als erevoorzitter van de stichting. De koning bood later zijn excuses aan voor de jachttrip.

Juan Carlos kampte met gezondheidsproblemen. Er werd een tumor bij hem verwijderd en na een val moest hij lange tijd revalideren van botbreuken.

Vader en zoon omhelzen elkaar.Beeld afp
Juni 1971, de Spaanse generaal Franco met aan zijn zijde prins Juan Carlos. Franco stoomde Juan Carlos klaar voor het koningschap. Na Franco's overlijden koos Juan Carlos voor democratische hervormingen.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden