Plus

SP'er Van Bommel stopt: 'De geur van wilde beesten zal ik missen'

Voor SP'er Harry van Bommel is het dinsdag zijn laatste Prinsjesdag, na bijna 19 jaar Kamerlidmaatschap. Een terugblik op bewogen jaren, zowel politiek als privé. 'Ik ga de wildebeestengeur missen.'

Harry van Bommel: 'Er wordt nu gescholden en gevloekt.' Beeld Ivo van der Bent

Prinsjesdag, Harry van Bommel (54) heeft er niks mee. "Het is het toppunt van folklore." Maar zijn laatste derde dinsdag in september wordt voor het SP-Kamerlid toch bijzonder. "Mijn zoon Maurits is mijn gast. Dat mag dit jaar voor het eerst, omdat hij twaalf jaar is. Daarvoor was hij nog te jong. En ik zit in de commissie die de koning en koningin begeleidt naar de troon."

Niemand zit langer in de Tweede Kamer dan Van Bommel. Deze zomer besloot hij na de verkiezingen van 2017 niet terug te keren. De SP-nestor wil nog een keer een andere baan voor zijn pensioen en als hij dat nu niet doet, is hij te oud.

"Die rekensom maakte mijn vriendin Jacqueline, zij is personeelsmanager. We hebben veel gepraat tijdens onze vakantie in Amerika.
Voor het eerst was ik met mijn gezin vier weken lang weg en helemaal los van Nederland. Andere jaren werkte ik altijd op vakantie - Kamervragen stellen, bellen met medewerkers - maar dat ging nu niet door het tijdverschil. We hebben 9000 kilometer gereden en voor het eerst had ik tijd voor echte reflectie."

In april zei u nog in deze krant dat u wilde blijven. Bent u teleurgesteld dat de SP tegen uw wens in niet democratischer is geworden?
"Dat is niet de reden voor mijn vertrek, maar ik vind het niet uit te leggen dat je als partijlid naar een congres komt en niet mee mag stemmen. De SP is een tanker. Veranderingen gaan heel langzaam. Ik ben ervan overtuigd dat leden uiteindelijk meer invloed zullen krijgen."

Wat gaat u missen aan het Kamerwerk?
"De nachtelijke debatten, als er een wilde­beestengeur in de Tweede Kamer hangt. De spanning en de adrenaline. Dat het broeierig wordt en iedereen voelt: dit kan verkeerd af­lopen."

Bent u na twee decennia nog weleens ­verbaasd over de politiek?
"Vooral over de verruwing. Die begon in 2002 en is nooit meer opgehouden. Er wordt nu gescholden en gevloekt. De voorstellen worden ook steeds schaamtelozer. De VVD beloofde voor de vorige verkiezingen duizend euro. Dat zijn Afrikaanse toestanden!"

Is dat niet gewoon de weerslag van de ­veranderingen in de samenleving?
"Of andersom. Als de overheid calculerend wordt, dan worden burgers dat ook. Studenten horen dat ze moeten investeren in zichzelf. Niet: wat kun jij voor de samenleving betekenen? Dat is zorgwekkend. Als Rutte over Zaandam zegt: 'Het is tuig, pleur op', dan gaan ze zich ook zo gedragen."

Waar heeft u spijt van, als u terugkijkt op de laatste jaren?
"Ik denk nu nog weleens aan het debat met toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Rosenthal, waarin hij ging uitleggen waarom hij niks deed tegen de executie van de Nederlands-Iraanse mevrouw Bahrami in Iran. Ik had een motie van afkeuring in mijn achterzak moeten hebben. Toen ik in de auto naar huis zat, dacht ik: ik zat in een film. Maar ja, je kunt geen motie met terugwerkende kracht indienen."

U heeft geen spijt van de affaires en ­schandalen rond uw persoon?
"Hoe de dingen in de krant beschreven worden... Daar ga ik niet over. Als ik me ergens schuldig over moet voelen, dan zou ik dat doen, maar daar zie ik geen aanleiding toe. Ik had bij de kwestie in Jordanië wel eerder excuses moeten aanbieden (een ambassademedewerkster beklaagde zich over zijn opmerking dat ze er 'sensationeel' uitzag). Mijn compliment was onhandig."

U heeft ook een slippertje gehad met een ­partijmedewerkster.
"Ik heb weleens een affaire gehad, ja. Maar dat behoort tot de privésfeer."

Het werd breed uitgemeten in de media, dus daar bleef het in uw geval niet bij.
"Dat klopt. Maar dat bespreek ik niet met jullie, maar met mijn vrouw."

Vindt u het pijnlijk dat we deze vragen stellen?
"Niet pijnlijk. Ik zie het meer als oude koeien."

Onlangs deed een vrouw aangifte tegen u ­vanwege aanranding.
"Dat is geseponeerd. Het was onzin, daarom had ik ook meteen aangifte gedaan van smaad tegen haar man, die het verhaal verspreidde. Maar ook dat is geseponeerd. Volgens de officier van justitie is hij wel over de schreef gegaan, maar hij is niet meer in Nederland. ­Opsporen heeft voor de politie geen prioriteit. Ik had liever gezien dat het anders was."

Uw zoon hoort die verhalen ook.
"We praten er thuis gewoon over. Dan leg ik uit hoe het zit. Kinderen van twaalf hebben het vooral over Pokémon Go. En dat is maar goed ook."

Kun je als drukbezet Kamerlid eigenlijk wel een leuke vader zijn?
"Het is een zware belasting voor je gezin. Onze deal is dat ik elke avond terugga naar huis, in Diemen, zodat ik mijn zoon 's ochtends in elk geval zie. Dan vraagt mijn zoon: zie ik je vanavond nog? Als het erom spant om voor zijn bedtijd thuis te zijn, betrap ik mezelf erop dat ik nét een beetje harder ga rijden."

"We hebben wel onze tradities. Elke vrijdagavond kijken we samen een film. De voorpret begint 's middags al als hij vraagt: 'Wil je een lachfilm of een spannende film?' En in de ­zomer gaan we altijd drie dagen samen naar Drenthe. Dan doen we mannendingen. Takken zagen, hout hakken, vuurtje stoken."

Eind 2002 overleed jullie eerste zoon Marnix aan een hersenvliesontsteking, toen hij zeven maanden oud was.
"Dat was verpletterend. Bijna verlammend. Jacqueline en ik zijn er een maand uit geweest. Daarna heb ik een paar maanden lang debatten op de automatische piloot gedaan. Als iemand me interrumpeerde, vocht ik niet terug."

Wat doet u om de herinnering aan hem levend te houden?
"We gaan geregeld naar het graf, op de mooiste begraafplaats van Amsterdam. Ik kom er graag. Praten met hem doe ik daar niet. Bidden wel. Ik heb jarenlang gehad dat ik me in november fysiek slecht voelde. Ik realiseerde me pas later dat dat kwam doordat Marnix in die maand is overleden."

Hoe verwerk je zo'n klap?
"Je kunt de dood makkelijker accepteren als je begrijpt wat er is gebeurd. Jacqueline en ik hebben er alles over gelezen. Marnix had een pneumokokkenbacterie. In die tijd stierven daar veertig kinderen per jaar aan, maar het zat nog niet in het rijksvaccinatieprogramma. Het wrange is, artsen en specialisten entten hun eigen kinderen wel in. Want zij wisten het."

Harry van Bommel: 'Volgens mij is er geen baan zo druk als deze' Beeld Ivo van der Bent

Vaak lopen relaties stuk na het overlijden van een kind.
"Mensen vroegen mij na twee jaar voorzichtig: zijn jullie nog steeds samen? Ja, natuurlijk! Gelukkig wel."

Was u niet vreselijk bezorgd dat het met uw tweede zoon Maurits weer mis zou gaan?
"We hebben hem vanzelfsprekend ingeënt tegen pneumokokken, en de eerste twee jaar waren we extra alert als er een hoestje was. Maar ik wilde niet overbezorgd zijn. Eerlijk gezegd maak ik me nu meer zorgen. Als hij voor een auto komt, kan dat ook dodelijk zijn."

Waar kijkt u na het Kamerlidmaatschap het meest naar uit?
Denkt na: "In elk geval op meer tijd om op mijn motor te rijden. Ik vind het heel ontspannen om naar buiten te gaan, naar dorpjes die ik niet ken. En ik heb me met een vriend voorgenomen met de motor naar de Noordkaap te rijden. Ik kon dat nooit plannen, want stel dat het kabinet valt. Voor de motor krijg ik hoe dan ook meer tijd, want ik kan me geen baan voorstellen die net zo druk is als deze. Ik hoop politieke partijen in het buitenland te gaan trainen en adviseren bij verkiezingen."

Verheugt u zich op een goed salaris waarvan u niets hoeft af te dragen aan de partij?
Van Bommel begint te lachen: "Ik heb geen ­enkel bezwaar ­tegen een salarisverhoging."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden