PlusAchtergrond

Sociale bubbel en avondklok: gaat Nederland op de Belgische toer?

Een café in Antwerpen sluit om 23.00 uur de deuren.Beeld Hollandse Hoogte/ANP

Blijft het aantal coronabesmettingen groeien, dan zijn mogelijk extra maatregelen nodig, waarschuwde Jaap van Dissel zaterdag. Bijvoorbeeld: het beperken van sociale contacten of een avondklok in de horeca. In België werden beide maatregelen al ingevoerd. Gaat Nederland ook die kant op? 

Het was slechts een bijzin in het interview, maar wel een opvallende. RIVM-topman Jaap van Dissel stelde dat als er alsmaar meer Nederlanders besmet blijken met het coronavirus, nieuwe maatregelen niet kunnen uitblijven. Goed, de beslissing ligt op lokaal niveau, bij de Veiligheidsregio’s, maar ’s Nederlands bekendste viroloog was niet te beroerd om een voorzetje te geven: beperk eventueel het aantal sociale contacten van mensen, of stel een avondklok in voor de horeca.

Mocht één van onze zuiderburen het interview hebben gelezen, dan zal het hem of haar bekend voorkomen. In België werden dergelijke maatregelen namelijk al ingevoerd. Zo gold begin vorige maand een uiterste sluitingstijd van 23.00 uur voor de Antwerpse horeca en leven Belgen nog altijd met de zogenoemde ‘bubbel van vijf’; ieder gezin in België mag afspreken met maximaal vijf andere mensen.

Werken dat soort maatregelen? “Bij ons heeft het effectief wel geholpen,” zegt hoogleraar psychologie Maarten Vansteenkiste van de Universiteit Gent over de bubbel. “Ook in de media werd duidelijk gemaakt dat het aantal besmettingen is teruggeschroefd.” Met het succes van de maatregel, kwam de bereidheid het vol te houden. En juist dat is belangrijk, stelt de hoogleraar. “De kunst is goed te communiceren wat de effecten zijn van de bubbel.”

Geen einddoel

Vansteenkiste is al maanden betrokken bij een tweewekelijkse enquête, waarin wordt bekeken hoe gemotiveerd Belgen zijn om zich aan de coronamaatregelen te houden. Hij ziet dat België op een keerpunt is aanbeland. “De mate van verbondenheid met anderen, een psychologische basisbehoefte, en het gevoel van autonomie nemen af.” De hoogleraar weet wel waarom: de Belgische overheid noemt geen einddoel. “Niemand weet wanneer de regels worden versoepeld.” 

Hoogleraar sociale psychologie Kees van den Bos van de Universiteit Utrecht noemt nog een gevaar. “Je ziet dat met het versoepelen van de maatregelen de onduidelijkheid toeneemt. Het beleid groeit veel mensen boven de pet,” zegt hij. De sociale bubbel lijkt hem best een goed idee – ‘het dwingt je tot het maken van keuzes’ – maar niet als het bovenop alle bestaande maatregelen komt. “De bubbel is weer een extra ding.”

RIVM-kopstuk Jaap van Dissel.Beeld Hollandse Hoogte/ANP

Avondklok

En dan is er nog de mogelijke avondklok voor de horeca, een maatregel die eerder ook al voorzichtig werd genoemd door burgemeester Halsema. Van den Bos kan zich best vinden in het plan. “Van Dissel zegt dat waarschijnlijk, omdat hij ziet dat mensen ’s avonds met een drankje op, te dicht, te lang op elkaar staan,” denkt hij. “Dan kan zo’n maatregel nut hebben. Je kan van het RIVM en Van Dissel zeggen wat je wilt, maar ze onderbouwen hun maatregelen wel.”

Tegelijkertijd wijst hij op de eerder genoemde onduidelijkheid. “Sommige sectoren worden nog niet losgelaten, terwijl ze er wel om staan te springen.” Hij wijst op zijn eigen vakgebied. “Mijn eerstejaars beginnen binnenkort, dat zijn er vijfhonderd. Die passen met de afstandsregels niet in de zaal.” Gekscherend: “Ik moet eigenlijk zeggen: jullie mogen niet naar college, maar mogen wel naar sekswerkers. Er zijn inconsistenties in het beleid geslopen.” Wordt nu, opnieuw, in de horeca op de rem getrapt, dan komt dat extra hard aan, verwacht Van den Bos.

Vansteenkiste benadrukt ook hier het belang van uitleg en perspectief. “De avondklok werd in de volledige provincie Antwerpen ingevoerd.” Inwoners van een dorp werden aan dezelfde regels onderworpen als mensen in hartje Antwerpen. “Dat leidde tot onbegrip,” zegt de hoogleraar, die afsluit met een tip: “Als je de avondklok invoert, introduceer het dan zo lokaal mogelijk.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden