Snip & Snap

A.F.TH. VAN DER HEIJDEN

In het Cultureel Supplement van NRC-Handelsblad onderhouden Gerrit Komrij en Hafid Bouazza nu alweer weken een uiterst stroeve briefwisseling. Van die twee geweldenaren zou je poëticale mokerslagen verwachten, of polemisch geknede semtex om Nederland in z'n geheel op te blazen. Maar niks, hoor. Gemor over collega's die elkaar almaar zouden treffen in, naar een bon mot van de dichter Menno Wigman, ' het café aan het eind van het alfabet'. Snapt u dat nou, juffrouw Snip? Twee theemutsen die kattebellen en ulevellen uitwisselen.

Bouazza, die sinds een jaar van de drank en de epo af heet te zijn, en in zijn brieven een Alcoholics Anonymousachtige pose aanneemt (' Hallo, ik ben Hafid, en ik heb de absint afgezworen'), bekent aan Komrij dat hij na lange tijd weer eens zijn oude hang-out De Z. binnen is gelopen. Moederkloek Gerrit schrikt hiervan: ' Voor zoiets moet je, net als Adri van der Heijden, over paladijnen beschikken die je cafébezoek in het juiste perspectief plaatsen.'

Komrij verwijst hier naar een profiel, of hoe heet zo'n ding, dat Vrij Nederland onlangs van mij plaatste, en waarin ook de Haarlemse schrijver P.F. Thomése wat mag orakelen. Thomése signaleert rondom mij ' een raar soort hiërarchie waarbij hij [Van der Heijden dus] de zonnekoning is en er slaafse slippendragers omheen hangen'. Van deze notoire kwaadspreker had ik niet anders verwacht, maar dat een als kritisch en soeverein te boek staande geest als Gerrit Komrij Thoméses scheelblinde observatie klakkeloos overneemt, geeft te denken.

Ik erken: van tijd tot tijd, als de ijdelheid begint te jeuken, geef ik wel eens iets van mezelf in druk, en daarvoor verdien ik ongetwijfeld straf - maar paladijnen, vazallen, nee, daar heb ik nooit iets van moeten hebben. Mocht zo'n hielenlikker zich aandienen, dan kan hij van mij een dreun krijgen. Hooguit zou de overweging dat lijfstraffen op een hiërarchische verhouding kunnen wijzen mij ervan weerhouden.

Niet dat het een café is, neemt Komrij De Z. kwalijk, ' maar dat het een café is waar schrijvers samenkomen'. Hij stelt dat hun boeken op elkaar dreigen te gaan lijken. Ik weet niet of het om die reden is dat Komrij er nooit meer een voet zet. Ooit was hij een onregelmatig maar veelvuldig bezoeker, naar eigen zeggen omdat het zo vermoeiend werd telkens, op weg naar zijn vaste hotel aan de Herengracht, ' over het pand heen te moeten springen'.

Hafid is in detox. Voornoemde P.F. Thomése heeft al meer dan vijf jaar geleden gebroken met ' de bohème van het Spui', en beziet het plein nu met een toneelkijker vanuit Haarlem.

Schrijvers? Ik zit er regelmatig aan tafel met Dick Matena (tekenaar), André Klukhuhn (filosoof), Johannes van Dam (culinair estheet) en Allard Schröder (inderdaad, romanschrijver). Incidenteel komt er een dichter binnen waaien, en eens per jaar, als hij in het land is, zit Cees Nooteboom mee aan. Een te schrale oogst, dunkt me, om De Z. als schrijverscafé te afficheren. In hoeverre onze romans op elkaar zijn gaan lijken, mag Gerrit Komrij aantonen.

Maar los hiervan - wat is dat voor ouwewijverigheid, daar in het Cultureel Supplement? Hollandse bemoeizucht uit Portugese verveling? Malaise tussen twee bloemlezingen in? In het verleden schreef Komrij nog wel eens een hilarisch stuk als ' Waarom Harry Mulisch geen groot schrijver is'. Mulisch, riant beledigd, nodigde prompt Gerrit uit toe te treden tot zijn eetgezelschap De Herenclub. Met een slab om monddood gemaakt: nadien hebben we Komrij ten aanzien van Mulisch niets kritischer meer horen opmerken dan dat ' de Herenclub Harry's grootste literaire schepping is'. Moeten we het nog over paladijnen hebben?

In zijn laatste brief heeft Komrij het laatdunkend over de lelijkheid van Ringo Starr, die 68 is (' veel haargroei rond de geile mondholte'). God, Gerrit, word zelf wat fermer oud. Ik kijk naar de rechtbanktekeningen bij de correspondentie. Ooit riep men Komrij uit tot de schrijver met de best gecoiffeerde oogwallen. Nu zouden het de best gecoiffeerde onderkinnen zijn. Het zakt.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden