Plus

Sluis bij IJmuiden bedienen valt niet mee, leert het bezoekerscentrum

Pal naast de bouwplaats bij IJmuiden geeft de grootste sluis ter wereld haar geheimen prijs in bezoekers­centrum Ship. Met op het ­dakterras een uitzicht van hoogovens tot visafslag.

Bart van Zoelen
Cees de Baare verzorgt met vijf collega's rondleidingen in Ship Beeld Mats van Soolingen
Cees de Baare verzorgt met vijf collega's rondleidingen in ShipBeeld Mats van Soolingen

Oeps, daar grijpen we toch te snel naar het pookje dat de sluisdeur opent. Hadden we toch eerst het water moeten afvoeren.

In de computer­simulatie van de nieuwe zeesluis bij IJmuiden klotst het water met schip en al tegen de sluisdeur. En die deur weegt 2400 ton, hebben we net geleerd in Ship, het nieuwe bezoekerscentrum over de havens rond het Noordzeekanaal. Dus voor het schip loopt dat niet goed af.

Zo'n sluis bedienen, het valt nog niet mee. Sluisdeur 1, sluisdeur 2, het waterpeil en de verkeerslichten voor het scheepvaartverkeer. En dat in de juiste volgorde. Pas als we de begeleidende tekst lezen, valt alles op zijn plaats. Zie de sluis als een lift voor schepen, staat er.

Imposante getallen
Bij IJmuiden wordt tot 2019 gebouwd aan de grootste sluis ter wereld. Begin deze maand opende daarom het bezoekerscentrum dat hier ten minste de komende vijf jaar blijft staan. Meteen in het eerste weekend trok Ship, het Sluis- en Haven Informatiepunt, 750 mensen.

Binnen worden de bezoekers bestookt met imposante getallen. Of ze wel beseffen dat de pomp die water afvoert naar zee in 10 seconden een heel olympisch zwembad leegslurpt? En dat de nieuwe sluis straks per keer 600 miljoen liter zeewater meeneemt naar het Noordzeekanaal? Daarin zit bijna 1 miljoen kilo zout.

Door een soort duikbril is op film te zien welke vissen het brakke water voor lief nemen: bot en Chinese wolhandkrab op de bodem boven de Wijkertunnel, de driedoornige stekelbaars in Zijkanaal C bij Spaarnwoude. In de nieuwe sluis wordt geprobeerd zout water als vanzelf terug te brengen naar zee. Bij het spuien en malen wordt water van onder uit het Noordzeekanaal teruggesluisd. Zout water is immers zwaarder dan zoet water.

Zo leren we in Ship de sluis van binnen en van buiten kennen. Het begint al met een timelapse van schepen die met draaiende camera gevolgd, het hele stuk van de sluis tot in de Amsterdamse haven. Even verderop wordt precies uitgelegd hoe de sluis wordt gebouwd.

"De scheepvaart gaat intussen gewoon door via de oude Noordersluis. Het is bouwen op een postzegel aan de grootste sluis ter wereld," zegt Cees de Baare, die met vijf collega's de rondleidingen verzorgd. "Iets om trots op te zijn, toch?"

Scholieren en dagjesmensen
Het computerspel is vooral leuk voor de schoolklassen die bij Ship technieklessen krijgen. Want dat is een tweede bedoeling die onder meer de provincie, de gemeenten achter de sluis en Rijkswaterstaat hebben met het bezoekerscentrum. In de hoop dat scholieren vaker een technische vervolgopleiding kiezen. Daarom worden bijvoorbeeld uiteenlopende haven­beroepen uitgelicht.

Maar Ship hoopt ook op dagjesmensen die bijvoorbeeld hun fietstocht over het sluiscomplex even onderbreken voor een kopje koffie. Het uitzicht vanaf het dakterras driehoog is niet mis. En niet alleen de bouw is hier van de eerste rang te volgen, ook de visafslag bij IJmuiden, de cruiseschepen en de hoogovens van Tata Steel zijn te zien.

Het uitzicht op de sluis, maar ook de expositie zal steeds ietsje anders worden. "Als die vijf jaar hetzelfde blijft, komen de mensen natuurlijk na één keer niet meer terug," zegt De Baare, die gedetacheerd is door het Amsterdamse Haven­bedrijf. Eerder dit jaar werd in de IJmond al hardop gedacht over een terugkeer van de snelle veerdienst tussen Amsterdam en IJmuiden, mét een halte bij Ship.

Dan moet maar blijken hoelang Ship blijft. Bij Hoek van Holland werd in 1996 een bezoekerscentrum geopend vanwege de toen nieuwe Maeslantkering, weet De Baare. "En dat staat er nog steeds."

Ship, het Sluis- en Haven Informatie Punt, dagelijks open van 9.30 uur tot 18.00 uur. Toegang gratis. Rondleiding (11.00 uur en 14.00) kost 5 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden