Plus

Silver Screen Filmfestival moet clichés over ouderen doorbreken

Het Silver Screen Filmfestival toont films over ouderen, een groep die steeds vaker in de bioscoop is te vinden. Opvallend: de GGD nam het initiatief voor dit filmevenement.

Book Club Beeld .
Book ClubBeeld .

Ook oude bioscoopwaarheden hebben niet het eeuwige leven. Zo blijkt de opvatting dat de bioscoop vooral door kinderen en tieners wordt bezocht, niet meer te kloppen.

De afgelopen tien jaar daalde het aandeel bioscoopbezoeken van kijkers in de leeftijd van 4 tot en met 17 jaar van 25 naar 15 procent. In dezelfde periode steeg het bezoek van 55-plussers van 12 naar 20 procent.

Tijden van aftakeling
Deze cijfers bevestigen het beeld dat jongeren vaker thuis aan een scherm zijn geplakt en dat ouderen juist vaker de deur uitgaan. Dat bezoekers van 55 jaar en ouder een groeiende doelgroep zijn, is de filmwereld niet ontgaan.

Er worden meer films gemaakt over ouderen. Dat zijn komedies, zoals The Best Exotic Marigold Hotel (2011), waarin een groepje oude vrienden in India gaat wonen, maar net zo goed hartverscheurende drama's, zoals Michael Haneke's Amour (2012), over onvoorwaardelijke liefde in tijden van aftakeling.

In de slipstream van het groeiende bioscoopbezoek van ouderen is er met het driedaagse Silver Screen Filmfestival - dat klinkt vrolijker dan een Grijze Haren Filmfestival - nu een film­evenement dat zich specifiek richt op films over ouderen.

De organisator van het festival, GGD Amsterdam, roept overigens vooral associaties op met volksgezondheid en niet met film.

Toch is de betrokkenheid van de gezondheidsdienst minder gek dan het lijkt, omdat het festival hoopt clichés over ouderen te doorbreken.

Dat is belangrijk, vindt de GGD, omdat iedereen gebaat is bij een realistisch beeld van ouderen. Dat voorkomt misverstanden en vervelende situaties.

Clichés
Dat er iets schort aan de beeldvorming over ouderen is duidelijk.

Tegenover het stereotiepe beeld van de hulpbehoevende, thuis weg­kwijnende, eenzame zielenpoot staat het beeld van de eeuwig jonge oudere, die onvermoeibaar met zijn kleinkinderen in de weer is, mits hij niet op survivaltocht is in een ver land. De ­clichés doen, natuurlijk, geen recht aan de ­verscheidenheid onder ouderen.

Hoe divers de levens van ouderen zijn, laat het Silver Screen Filmfestival zien met drie films per dag.

Na afloop van elke vertoning volgt er een paneldiscussie, gesprek of Q&A. De meeste films zijn al eerder te zien geweest, maar het festival plaatst ze in de specifieke context van ouder worden.

Open deur
Het is de vraag of deze opzet ouderen aanspreekt, want willen zij wel als een aparte doelgroep worden benaderd? De meeste ouderen willen niet als oudere worden aangesproken, blijkt telkens.

Het is een open deur, maar dat onze cultuur in het teken staat van jong en jeugdig heeft gevolgen voor het zelfbeeld van ouderen. Het maakt van het Silver Screen Filmfestival, waar iedereen welkom is, maar dat het toch van ouderen moet hebben, een spannende testcase.

Pranzo di Ferragosto Beeld -
Pranzo di FerragostoBeeld -
The Mother Beeld -
The MotherBeeld -

Op het programma staan zeven speelfilms en drie documentaires. Het festival opent met het geestige, in Rome spelende Pranzo di Ferragosto (Gianni Di Gregorio, 2008), waarin een man van middelbare leeftijd door de dwingelandij van zijn stokoude moeder, die hij in huis heeft genomen, tot lichte waanzin wordt gedreven.

Dat het script tien jaar op de plank lag voordat een producent er iets in zag, illustreert dat tien jaar geleden al helemaal niemand geloofde dat films over ouderen succesvol konden zijn.

Weduwe
Daarna is dat snel veranderd, zodat het Silver Screen Filmfestival geen gebrek aan keuzes had. Een kleine greep uit het programma. Een voorloper van films over ouderen is het Britse drama The Mother (Roger Michell, 2003), waarin de volwassen kinderen van een weduwe er schande van spreken als hun moeder een relatie krijgt met een jongere man.

Aangrijpend is het subtiele Zuid-Koreaanse Poetry (Lee Chang-dong, 2010), over een grootmoeder die voor een dilemma staat als ze ontdekt dat haar kleinzoon bij een seksuele misdaad is betrokken.

De gedachte dat ouderen niet aan seks doen, wordt onderuit geschoffeld in Menna Laura Meijers documentaire 69: Liefde Seks Senior (2013). Over bewaren en herinneringen gaat Digna Sinkes documentaire Bewaren - Of Hoe Te Leven (2018). Ontroerend is de prachtdocumentaire Visages, Villages (2017), waarin de 90-jarige regisseur Agnès Varda alledaagse Fransen portretteert.

Wie van lach-of-ik-schietkomedies houdt, kan naar het recente Britse Finding Your Feet ­(Richard Loncraine), waarin een bedrogen echtgenote bij haar zus intrekt en een nieuw leven begint.

Dat doen ook de oudere vrouwen in Hollywoodfilm Book Club (Bill Holderman, voorpremière) na lezing van Fifty Shades of Grey: "Het kan me niet schelen hoe de samenleving denkt over vrouwen van onze leeftijd, maar seks moet blijven bestaan."

Daarin verschillen ouderen dus niet van jongeren.

Silver Screen Filmfestival Amsterdam, 10 t/m 13/7 in Het Ketelhuis.

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de PS-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden