Plus

Sigrid Kaag: 'Integriteit is voor mij héél belangrijk'

Haar cv staat bol van de internationale topfuncties. Toch is minister Sigrid Kaag (D66) in Nederland relatief onbekend. 'Ik was een kleine vis in een grote vijver. Nu ben ik een grote vis in een kleine vijver.'

Minister Sigrid Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking: 'Je moet alleen durven te staan.' Beeld Phil Nijhuis/HH

'Mag ik jullie voorstellen aan mijn dochter?" Sigrid Kaag (56) heeft net haar jongste dochter Inas begroet. Ze is voor kerst over uit Zwitserland en gaat meteen naar haar nieuwe school kijken, de internationale school, waar ze volgend schooljaar begint.

Als Kaag Inas liefdevol in de wangen wil knijpen, draait de 15-jarige gedecideerd haar hoofd weg. Kaag: "Het is wel eenzaam hoor, zo zonder kinderen."

Sigrid Kaag is net zeven weken in Den Haag en zeven weken minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Een nieuweling in politiek Den Haag; de topdiplomaat woonde decennia lang in het buitenland. Egypte, Engeland, Jordanië, Zwitserland, Israël, de Verenigde Staten, Soedan, Syrië, Libanon. Ze somt het lijstje soepel op.

Tijd om zich te verwonderen over Nederland, heeft ze niet gehad. Nu ze in Den Haag woont, moet er een fiets komen. Dan kan ze de stad in, misschien wel naar Rotterdam fietsen.

Kaag twijfelt nog tussen een degelijke omafiets of een lichter model. "Ik zit nu in een absurde bubbel. Ik ben óf hier (in haar werkkamer op het ministerie, red.) óf in mijn pied-à-terre om de hoek."

"Ik heb de politiek altijd gevolgd en was wel eens te gast in de Tweede Kamer, maar nu doe ik zélf mee. Ik moet soms wel om mezelf lachen, omdat het een beetje surrealistisch is. Ik had nooit verwacht minister te worden. Dat heeft ook iets moois, iets mals. En het zegt ook iets over het leven. Je kunt morgen ook dood zijn."

U stond nog niet op het bordes of u kreeg al een persoonlijke aanval te verduren. U zou door uw huwelijk met de Palestijn Anis Al-Qaq een 'Palestijnenvriend' zijn. Wat deed dat met u?
"Zo zijn mijn man en ik nog nóóit in Israël behandeld. Ik begrijp dat er gevoeligheden zijn, maar dat is iets anders dan onwaarheden verspreiden of laster. Losse flarden gaan een eigen leven leiden."

"Mijn moeder zou hebben gezegd: het sop is de kool niet waard. Het zegt ook iets over Nederland: we denken dat we heel nuchter zijn, maar soms zijn we heel emotioneel."

"In zekere zin is dit het verhaal van mijn leven - dit was niet de eerste keer dat de afkomst van mijn man aan de orde komt. Het gaat ook om je gezin - zij waren nog meer overstuur dan ik, Nederland is ook hún boegbeeld - en je integriteit. En integriteit is voor mij héél belangrijk."

U noemt het laster, gaat u stappen ondernemen?
"Dan zou je meegaan in een bepaald kader dat een ander voor je heeft bepaald. Dat weiger ik. Op Twitter kijk ik niet meer. Ik vond het altijd een leuke bron van informatie maar nu denk ik: laat maar waaien. De mensen daar willen alleen maar spuien, er is geen ruimte voor dialoog."

Is dit niet de saaiste baan die u ooit heeft gehad?
"Ik heb de politieke eindverantwoordelijkheid en dat is heel spannend. En al die internationale banen... Daar moet je ook niet te interessant over doen. Het gras lijkt altijd groener bij de ­buren. Als diplomaat was ik ook maar een schakel. Toen was ik een kleine vis in een grote vijver, nu ben ik een grote vis in een kleine vijver."

Een ministerschap kan ook een opstapje zijn voor een hoge internationale topfunctie...
"Dat kan. O, u bedoelt voor mij? Ik sta heel laconiek in het leven. Dingen lopen vaak anders dan je denkt. Ik denk ook wel eens: ik ga straks met vroegpensioen als ik daar de middelen voor heb. Ik heb ook twee, drie keer een sabbatical overwogen. Het lijkt me zó heerlijk om niks te doen. Mijn man zegt dan: dat kun je helemaal niet. Waarschijnlijk heeft hij gelijk."

U wilde graag terug naar Nederland. Waarom?
"Ik denk dat dat te maken heeft met ergens bij horen, je ergens thuis voelen. Als je nog dertig jaar te leven hebt, waar wil je dan zijn?"

Uw kinderen zijn over de hele wereld opgegroeid en hebben nergens wortels. Nemen ze u dat kwalijk?
"Ze hebben op veel scholen gezeten en zijn vaak verhuisd, dus dat zou niet eens onterecht zijn. Onze kinderen hebben twee achtergronden en hebben ook een band met Zwitserland, waar we zes jaar hebben gewoond - we komen er nog graag."

"Mijn man is daar pragmatischer in. Ik denk soms wel eens: was het niet fijn geweest als ze jaar in, jaar uit naar dezelfde voetbalclub waren gegaan?"

Uw man woont nog in Jeruzalem, uw kinderen studeren op verschillende plekken in Europa. Is dat moeilijk?
"De wereld is veel kleiner geworden. Toen ik na mijn middelbare school wegging uit Nederland, was het nog alsof ik voor altijd vertrok. We zijn het nu gewend, appen veel."

"Twee kinderen studeren in het Verenigd Koninkrijk - dat is best dichtbij. Eén zoon woont in Nederland, maar die zie ik gek genoeg het minst omdat hij net aan een nieuwe studie is begonnen."

Het gezin kwam er niet zomaar: u kreeg een doodgeboren kind, had vier miskramen. U heeft niet de neiging uw dierbaren dicht bij u te houden?
"Ik maak me altijd zorgen om mijn kinderen. Maar ik denk dat iedere moeder en vader dat doet. Alleen Soedan en Syrië waren geen plekken om familie mee naartoe te nemen, maar verder zijn we vaak samen geweest."

Uw eigen jeugd was niet gemakkelijk.
"Mijn vader was zwaar overspannen en mijn moeder was ziek - een hersentumor. Dat viel samen. Ik heb samen met mijn zus een tijdje in een pleeggezin gezeten. Daarna rommelde het voort; het werd nooit meer zoals daarvoor."

"Iedereen reageert daar anders op. Ik heb jong geleerd autonoom te zijn, meer dan andere 13-, 14-jarigen. En natuurlijk heb ik ook vaak gedacht: het zou zo leuk zijn geweest als mijn ouders gezond waren geweest."

Heeft het ook een rol gespeeld bij uw beslissing in het buitenland te gaan studeren?
"Niet bewust. Ik was gewoon nieuwsgierig. Mijn moeder heeft na de Tweede Wereldoorlog ook avontuurlijke reizen gemaakt. Voor mijn ouders was het vast niet altijd makkelijk dat ik weg was. Maar ze hebben me veel vrijheid gegeven. Ze vonden het belangrijk dat we onszelf ontwikkelden, zelfontplooiing. Maar wel met één opdracht: maak er dan wel een succes van."

Over succes gesproken: U leidde de VN-missie die in Syrië chemische wapens moest verwijderen. U kreeg er een bedankbrief voor van president Obama. Bent u daar trots op?
"Toch wel. Wat attent, een brief, dacht ik eerst nog. Ging ervan uit dat die van de stafchef van de president was of zo. Ik had mijn leesbril in de taxi vergeten, dus kon de brief niet eens meteen lezen. Later begreep ik dat het heel uitzonderlijk is. Mijn man heeft 'm ingelijst, hij hangt in ons huis in Genève."

Welke karaktereigenschappen zijn nodig om zo'n missie te laten slagen?
"Individuele moed. Je moet alleen durven te staan. Het is goed gegaan, maar als ik had gefaald, was het mijn fout. Dan ben ik geflopt. Je moet ook risico's durven nemen. Je onderhandelt toch met het kwaad."

Kon u de Syrische president Assad wel ­vertrouwen?
"Dat doe je niet. Er bestaat geen vertrouwen in de internationale politiek. Je familie en je vrienden moet je kunnen vertrouwen. Daarna houdt het vaak op. Daarvoor zijn de belangen te groot."

Toen u in Syrië zat, overleed uw moeder. U werkte door.
"Ze is heel plotseling overleden. Ik kon niet uit de missie stappen. Elke dag telde. Ik had geen tijd om te zeggen: ik ga nu eens drie weken bezig zijn met de dood van mijn moeder."

"Dat had ze ook helemaal niet gewild. Het is goed dat jullie ernaar vragen, ik zag laatst op sociale media - ik moet daar ook niet meer op kijken - dat ik daarom hardvochtig zou zijn. Nee. Ik zat in een oorlogsgebied, waar kinderen en jonge mensen dagelijks het leven verliezen."

"Ja, ik ben verdrietig over het overlijden van mijn moeder, máár ze is alsnog 84 geworden - tegen alle verwachtingen in. Ze was 48 toen ze ziek werd. Ik heb voor mezelf die ­afweging gemaakt. Ik had een verantwoordelijkheid op me genomen. Dan kun je je eigen verdriet geen voorrang geven. Niet in deze baan."

Cv

Sigrid Kaag
Rijswijk, 2 november 1961

1985-1988 Studeert Midden-Oostenstudies in Caïro en Exeter en Internationale Betrekkingen aan Oxford.
1990 Leergang Internationale Betrekkingen aan Instituut ­Clingendael.
1988-1990 Werkt bij Shell in Londen.
1990-1992 Ambtenaar bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Bekleedt vervolgens een reeks internationale functies, vooral bij de Verenigde ­Naties.
2013-2014 Leidt de chemische ontwapening van Syrië. Is vanaf 2015 speciaal
VN-gezant in Libanon.
2017-heden Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Sigrid Kaag woont in Den Haag. Ze is getrouwd en heeft vier kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden