PlusTen Slotte

Sieny Cohen-Kattenburg (1924-2019) kon alleen maar geven

Verzetsstrijder Sieny Cohen-Kattenburg redde op haar achttiende honderden Joodse kinderen. Vorige week overleed ze op 94-jarige leeftijd.

Sieny Cohen-Kattenburg in haar trouwjaar 1943.Beeld Daniel Cohen

Als kinderverzorgster van slechts 18 jaar oud smokkelde ze in de oorlogsjaren honderden Joodse kinderen weg uit de crèche aan de Plantage Middenlaan. Heldendaden waar ze volgens dochter Greta Cune later zelf over zei: "Dat was vanzelfsprekend, ik had niet anders gekund."

Op 8 februari overleed verzetsstrijder Sieny Cohen-Kattenburg op 94-jarige leeftijd in het bijzijn van haar man Harry Cohen en familie.

De crèche waar Sieny werkte was gevestigd tegenover de Hollandse Schouwburg waar Joden na razzia's in de stad werden gebracht. In afwachting van transport naar Westerbork verbleven de kinderen in de ­crèche. Om ze te behoeden voor deportatie werden de kinderen door personeel naar buiten gesmokkeld en door verzetsstrijders naar onderduikadressen gebracht.

Kruik in bed
"Dat mijn moeder dit deed zat gewoon in haar karakter," zegt Cune. "Ze was heel haar leven zo onbaatzuchtig en dacht altijd aan anderen. De laatste weken voor haar overlijden hadden we een kruik in haar bed liggen, omdat ze het snel koud had. Als ik dan wegging, stond ze erop dat ik die meenam zodat ik het onderweg ook warm zou hebben. Ik wachtte dan tot ze sliep en liet de kruik liggen. Tot haar overlijden heeft ze zich meer zorgen gemaakt om haar kinderen en kleinkind dan om zichzelf. Ze kon alleen maar geven."

Harry en Sieny Cohen in juni vorig jaar.Beeld Daniel Cohen

In diezelfde crèche op de Plantage Middenlaan leerde ze haar latere man Harry Cohen kennen. Hij werkte als boodschapper voor de Joodse Raad en kwam vaak langs.

Cohen zag veel meisjes in de crèche. "Maar Sieny was de leukste," zei hij later over die ontmoetingen. Na vier maanden verkering trouwden ze al, met het oog op de gevaren voor Joden. Voor ongehuwde stellen was het lastig om een onderduikadres te vinden op het strenggelovige platteland.

In september 1943 moest het echtpaar onderduiken. Harry had al eerder willen vertrekken, maar Sieny wilde tot de sluiting van de crèche voor de kinderen zorgen. Op de ochtend van de sluiting vluchtten ze en kwamen uiteindelijk terecht bij de familie Breijer in Nieuw-Vennep.

Bij dit gezin van acht verbleven in totaal tien onderduikers, in een huis van zes bij vier meter. Ondanks zeven invallen van de Duitsers overleefden allen de oorlog. De onderduikers konden zich steeds tijdig verstoppen onder de vloer.

Warm welkom
Na de oorlog stichtten Harry en Sieny Cohen een gezin. Ze verhuisden naar New York en later Mexico, om in 1975 terug te keren naar Nederland. Ze gingen in Buitenveldert wonen, maar spraken zelden nog over de oorlog. Pas toen het United States Holocaust Memorial Museum Cohen-Kattenburg wilde interviewen, besloot ze haar verhaal integraal te vertellen.

Schrijfster Esther Shaya schreef een dubbelbiografie over het koppel: Harry & Sieny - Overleven in verzet en liefde. Shaya: "Toen gevraagd werd of ze interesse hadden om hun levensverhaal vast te leggen in een boek wilden ze in eerste instantie niet. De kinderen zeiden dat het misschien wel mooi was om hun levensverhaal zo door te geven aan latere generaties. Dat heeft de doorslag gegeven en na een warm welkom klikte het bijzonder goed."

Fotograaf Daniel Cohen portretteerde voor Het Parool samen met schrijver Mischa Cohen het stel nog in juni 2018 ter gelegenheid hun 75-jarige huwelijk. "Ik kende ze al van een eerder project en ben daarna altijd contact blijven houden. Ze hebben zoveel meegemaakt, maar altijd de liefde voor elkaar behouden en ondanks alles positief in het leven ­gestaan. Het was altijd fijn om bij ze langs te gaan."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden