Plus

Sharon Dijksma: 'In mijn hoofd is Amsterdam een vrouw'

Alles verandert in het leven van Sharon Dijksma (47). Na 24 jaar Binnenhof verhuist de nieuwe PvdA-wethouder naar Amsterdam. Door 'de magie van de stad' komt haar gezin eindelijk mee.

Sharon Dijksma: 'Ik ben niet het meisje dat alles goed komt maken, zo werkt het niet.' Beeld Martin Dijkstra

Sharon Dijksma en Thomas Windmulder zijn bijna 25 jaar samen en deze zomer gaan ze dan eindelijk echt samenwonen. Dan komt een einde aan het latten, 'living apart together'.

Sinds 1994 pendelde Dijksma tussen Den Haag, waar ze zestien jaar Kamerlid en drie keer staatssecretaris was, en Enschede, de stad waar haar man werkt en haar kinderen op school zitten. Nu is Dijksma de nieuwe wethouder van de PvdA in Amsterdam. En daar wilde het gezin, in tegenstelling tot Den Haag, wel graag naartoe verhuizen.

"Da's echt een coole stad," zei zoon Boudewijn toen het idee van een nieuw leven in Amsterdam op tafel kwam. Kort daarna nam hij met een vriend de trein, om zijn toekomstige woonplaats te ontdekken.

"Maar wel met een avondklok, want hij is veertien," zegt Dijksma, terwijl ze met haar vinger op de houten tafel in haar nieuwe werkkamer tikt. Gedecideerd, maar wel met een glimlach, precies zoals ze in Den Haag bekendstaat.

Haagse ervaring
Dijksma is binnengehaald als het politieke kopstuk van het nieuwe college van GroenLinks, D66, PvdA en SP. Sinds Jan Schaefer is geen wethouder aangetreden in Amsterdam met ervaring in een kabinet. Dijksma zat zelfs in twee kabinetten: Balkenende IV en Rutte/Asscher.

Met haar Haagse ervaring moet zij het verkeer, het parkeerbeleid en het openbaar vervoer in Amsterdam gaan regelen, het hoofdpijndossier met de rondvaartboten vlot trekken en waken over onze luchtkwaliteit. Allemaal onderwerpen onder hoogspanning vanwege de drukte in de stad.

Maar eerst moet ze nog een urgenter probleem oplossen: het vinden van een nieuw huis voor het gezin. De PvdA-politica woont nu nog in haar eentje, in een ­tijdelijk onderkomen, geregeld door de gemeente onder de voorwaarde dat ze snel vaste woonruimte vindt. "Ons huis in Enschede staat al te koop."

Heeft u hier al iets op het oog?
"Als mijn gezin in het weekeinde in Amsterdam is, maken we een tour door de stad. We zijn al een dag in Noord geweest, maar ook in Zeeburg, Bos en Lommer, Watergraafsmeer en op IJburg."

"We proberen erachter te komen wat iedereen leuk vindt en wat we kunnen betalen. We ervaren zo het wonder van Amsterdam: een fantastische stad, maar financieel gezien niet meer voor iedereen toegankelijk."

Hoeveel vierkante meter hebben jullie in Enschede?
"Veel. Met een grote tuin. We stellen ons nu in op de helft van die ruimte. Lodewijk Asscher, onze fractievoorzitter in de Tweede Kamer, heeft al geplaagd dat ik nu in een veredelde bezemkast moet gaan wonen. Dat zal meevallen hoor, maar het is wel lastig."

Waar letten jullie op?
"Voor ons is het belangrijk dat de kinderen een eigen slaapkamer hebben. Onze zoon gaat volgend jaar eindexamen doen en die wil in alle rust kunnen leren. We zijn gewend aan heel veel groen om ons heen, dus dan is het prettig als we naar buiten kunnen."

"Ik ben een enorm stadsmens, maar het gaat niet om wat ik leuk vind. Ik heb hier de leukste baan, de rest van het gezin wil ook iets. Mijn kinderen zijn best fan van IJburg. Ik verheug mij er vooral op dat ik hier niet meer alleen zit."

Uw kinderen moeten naar een nieuwe school, zien ze daar tegenop?
"We moeten hard zoeken voor beiden, ik houd mij maar vast aan het idee dat kinderen recht op onderwijs hebben. Voor onze oudste van veertien breekt een belangrijk examenjaar aan. We hebben daarover echt met hem gesproken."

"Maar hij wil graag en is een ondernemend kind. Ik heb ongelooflijk veel vertrouwen in hem. Onze jongste van zes is te jong om een afgewogen oordeel te vormen."

Veertien en zes jaar, dat is best een groot leeftijdsverschil.
"Ja, daar zat het kabinet Balkenende IV tussen. Dat was een intensieve tijd. Onze jongste is een post-Balkenende/Bos-kind."

En uw man, hoe gaat hij dat doen?
"Hij werkt bij de regio Twente en gaat op zoek naar een nieuwe baan. Hij gaat met mij mee, dat heeft hij voor ons over. Hij is breed inzetbaar en er heerst hier een tekort aan personeel, voor goede mensen is altijd plek."

Het leven van Sharon Dijksma staat in het teken van de politiek. Eigenlijk heeft ze nooit iets anders gedaan, op een paar maanden zzp'en na. Haar kortstondige loopbaan als zelfstandig adviseur brak ze af toen de partij in 2012 een beroep op haar deed om de afgetreden Co Verdaas op te volgens als staatssecretaris. Vooruit dan maar weer.

Als twintigjarige trad ze aan als voorzitter van de Jonge Socialisten en op 23-jarige leeftijd kwam ze in de Tweede Kamer, als jongste parlementariër ooit. Drie keer was ze staatssecretaris, achtereenvolgens van Onderwijs, Economische Zaken en Infrastructuur.

Na de enorme verkiezingsnederlaag van vorig jaar, keerde ze terug als één van de negen overgebleven Kamerleden van de PvdA. "Ik ben echt in de Tweede Kamer gaan zitten met het idee om mijn termijn vol te maken."

"Het afgelopen jaar ben ik best vaak gebeld of verleid. Maar alle verzoeken heb ik zonder aarzelen afgewezen, met een hartgrondig NEE. Omdat ik mijn mandaat als Kamerlid serieus nam. Totdat Marjolein Moorman van de PvdA in Amsterdam mij belde."

Hoe ging dat?
"De coalitieonderhandelingen in Amsterdam waren gevorderd en het was duidelijk dat de PvdA een tweede wethouder kreeg, naast Moorman zelf. Dus zij belde met het verzoek om mee te denken en vrij snel daarna volgde de vraag hoe ik zelf aankeek tegen een post als wethouder in Amsterdam."

Beeld Martin Dijkstra

"Toen heb ik gesprekken gevoerd met de partij en de procedure gevolgd, want er waren meer kandidaten. Daar kwam uit dat de PvdA mij wilde."

Waarom hapte u nu wel toe?
"Dat zat in een combinatie van drie dingen. Allereerst is de inhoud hartstikke leuk. Als staatssecretaris heb ik mij al beziggehouden met luchtkwaliteit en openbaar vervoer. Nummer twee: Amsterdam."

"I rest my case. En de derde factor: mijn gezin. Toen ik dit thuis vertelde, zei iedereen direct dat ik dit moest doen. Kennelijk heeft de magie van Amsterdam ook op mijn gezin een doorslaggevend effect."

Maar hoe zit het dan met uw mandaat als gekozen Kamerlid, waarvan u zegt dat u dat zo serieus neemt? Na een jaar bent u al weg.
"Dat is mij zwaar gevallen en daarover heb ik het langst moeten nadenken. Omdat ik af moet maken waaraan ik begin. Daar ben ik heel serieus in. De doorslag gaf dat ik zo veel jaren in de Kamer heb gediend."

"Je kunt niet zeggen dat ik daar een bliksemcarrière heb gemaakt. Op 17 mei had ik precies 24 jaar rondgelopen op het Binnenhof. Dus ik had geen knipperlichtrelatie met Den Haag. Het was langdurig, intensief. Alles afwegende vond ik dat ik het kon maken om weg te gaan."

"Als ik dik geld zou gaan verdienen op een tropisch eiland snap ik dat mensen denken: hé, dat had je misschien eerder moeten bedenken. Maar als wethouder vervul ik opnieuw een publiek ambt en ik vertegenwoordig mijn partij."

Heeft u nooit gesnakt naar een leven buiten de politiek? U was even zzp'er, maar keerde toch weer terug als staatssecretaris, waarom?
"Op het moment dat het kabinet-Rutte I viel, ben ik niet meer op de lijst gaan staan. Maar toenmalig partijleider Diederik Samsom deed daarna toch een beroep op mij en ik koos bewust om daar 'ja' tegen te zeggen, want de partij had mij nodig."

"Ik ben geen carrièreplanner. Ook voor de verkiezingen van vorig jaar deed de partij een beroep op mij om op de lijst te gaan staan."

U was de constante factor die de partij nodig had?
"Ja. Ik heb dat met liefde gedaan. Mensen vonden dat een goed idee."

Hoe moet Lodewijk Asscher nu verder zonder u aan zijn zijde?
"Die redt zich wel hoor. We zijn op elkaar gesteld, kunnen heel goed samenwerken en zijn complementair in de dingen die we zien en kunnen. Dan is het mooi om als team te functioneren en vervelend als daar een einde aan komt. Maar ik ben niet dood, heb een telefoon en we wonen nu bij elkaar in de stad. We kunnen een keer samen naar Ajax, met onze zonen."

Wat vindt u zelf van Amsterdam?
"Amsterdam heeft een enorm aanbod aan culturele activiteiten, zelfs op zondagen hoef je je geen minuut te vervelen. Ik heb de Hermitage op mijn bucketlist staan, die wil ik echt zien. Ik houd van concerten, dus zal vaak naar Paradiso gaan. Maar ik vind het ook leuk om in een koffietentje te ontbijten met mijn kinderen."

"Zwemmen, het strand opzoeken bij Blijburg, er zijn zo veel dingen die ik nog wil doen. Deze stad overkomt je, zo voel ik het. In mijn hoofd is Amsterdam een vrouw. Dat komt door een mooi gedicht dat ik kreeg van iemand uit de fractie. Wacht, ik heb het op mijn telefoon, ik lees het voor."

Gedicht van Kees Godefrooij, Amsterdam Twee:
'Geen enkele taalvondst in mijn gedichten, past zo perfect als ik bij jou. Ontrouw ben je, duister, maar meestal met de lichten aan. Amsterdam, jij vrijgevochten vrouw.'

"Nice. Mooi hè? Sindsdien zit dat in mijn hoofd. Fantastisch."

Meestal gaan Amsterdamse wethouders naar Den Haag om minister of staats­secretaris te worden, zoals Asscher, Wiebes en Ollongren. Is uw stap van Den Haag naar Amsterdam geen demotie?
"Daar houd ik mij geen seconde mee bezig. Ik vind het aanmatigend om te praten over demotie of promotie. Ik zie dit als een prima stap, misschien ben ik wel een trendsetter."

"Als je ziet voor welke opgave de stad staat. Alleen mijn eigen portefeuille is al immens. Amsterdam wordt drukker, maar moet ook bereikbaar en aantrekkelijk blijven."

"De Noord/Zuidlijn gaat in juli open en dat gaat een hoop veranderen. En dan hebben we nog allerlei wensen op het gebied van infrastructuur. De zwaarte van de dossiers is enorm en tegelijkertijd staat een wethouder dicht bij de mensen. Dat is een groot voordeel ten opzichte van landelijke politiek."

U moet als wethouder verkeer en vervoer de komende jaren zeven- tot tienduizend parkeerplaatsen opheffen. Dat zal weerstand oproepen.
"Ja, maar dat gaan we niet binnen een jaar doen en wel in overleg met de bewoners. We willen naar een participatie­democratie, dat betekent in mijn taal dat je mensen meeneemt en vraagt: wat willen jullie eigenlijk?"

"We zien in het centrum al dat gemiddeld autobezit extreem laag is in vergelijking met de rest van Nederland. En we zien ook dat burgers heel duidelijk een autoluwe buurt wensen. Draagvlak is bij parkeerbeleid essentieel."

"Natuurlijk komt er kritiek. Maar we moeten zaken veranderen in een stad die eigenlijk is gebouwd voor paard en wagen en die nu steeds drukker wordt en waar zwaar verkeer doorheen dendert."

"We zien dat terug in de onderhoudskosten voor kades en bruggen. Maar ik zal de ruimte nemen om gesprekken te voeren en rekening te houden met mensen die minder­valide zijn of met ouderen die gewoon vervoer nodig hebben."

Waar gaan de plekken verdwijnen?
"We kijken natuurlijk naar de drukke plekken, waar de leefbaarheid onder druk staat. Maar we gaan eerst een haalbaarheidsonderzoek doen, waarin we uitzoeken wat een verstandig tempo is."

Gaat u uiteindelijk parkeervergunningen afnemen van bewoners?
"Daarover ga ik geen uitspraak doen. Want ik weet nog niet welk van de instrumenten het verstandigst is. We gaan eerst onderzoeken wat effectief is, welke aantallen reëel zijn en zorgen dat mensen snappen wat we doen en waarom. Dat heb ik na twee weken nog niet in de muur gespijkerd als beleid."

U wilt ook naar een autovrije binnenstad. Hoe ziet u dat?
"Dat staat in het collegeakkoord, we zullen met elkaar moeten bespreken wat daarmee bedoeld is en in welk tempo dit kan. Ik denk dat het betekent dat we een deel van de binnenstad die nu overvol is, gaan ontzien. Daar komt minder verkeer. Dat gaat zelfs al beginnen in juli, op de Nieuwezijds Voorburgwal, een besluit van het vorige college."

"Er zal al heel veel gaan veranderen en daar blijft het vermoedelijk niet bij. Bewoners en ondernemers hebben hier en daar handen ineengeslagen. Ze willen auto's ondergronds en winkelstraten autovrij. Die beweging wint aan kracht."

Het knettert nogal tussen het rechtse kabinet en de nieuwe, linkse coalitie in Amsterdam. Premier Mark Rutte noemde Amsterdam al verloren aan links. Wat is er gaande?
"Ooh ja, de premier. Toen waren we nog niet eens geïnstalleerd. Hij heeft een opmerking gemaakt waarvan ik denk: rustaagh! Dat heb ik ook getweet, dat snapt hij wel, dacht ik."

"Hij moet ook als democratisch gekozen premier accepteren dat in een stad een college zit met een politieke kleur die hem niet bevalt. Amsterdam en Den Haag hebben er niets aan om met elkaar te wedijveren; who's the boss? Dat speelt nu een beetje."

In de Tweede Kamer is een motie aangenomen om het Amsterdamse besluit te vernietigen om een 24-uursopvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers op te zetten. Dat is al heel lang niet gebeurd.
"Nee, maar ik wens ze veel succes. Vorige week kwam onderzoek uit waaruit blijkt dat mensen vanuit een 24-uurs opvang sneller terugkeren dan mensen die losgelaten worden. Dus dan is mijn vraag: waarom deze discussie? Laten we het gesprek voeren op basis van inhoud en niet tegen elkaar opbieden met moties. Ik geloof niet in zo'n vorm van politiek bedrijven."

"Ik denk dat ze ook in Den Haag zullen zien dat wij in zekere zin een heel gewoon college zijn, dat goede dingen wil doen, met meer dan alleen de vier coalitiepartijen."

U heeft met Rutte in het kabinet gezeten. Kunt u een rol spelen als bemiddelaar?
"Als ze me bellen, ben ik er! Maar mijn collega's zijn op hun dossiers mans genoeg, daar hebben ze mij niet voor nodig."

Wat zijn uw valkuilen?
"Jeetje, valkuilen. Ik denk dat mijn belangrijkste valkuil is mijn snelheid in denken en in dingen willen doen. Je moet zorgen dat iedereen het een beetje blijft volgen. Dat is waarom ik mensen in mijn omgeving organiseer die 'rustaagh' tegen mij roepen."

"Ook hier op het stadhuis, heb ik al ontdekt. Er zijn genoeg mensen die mij bijtijds de spiegel voorhouden. Die zeggen: dat wil je wel, maar dat kan zo niet. Dan kan ik alsnog iets anders besluiten, maar dan is dat wel mijn probleem."

Zelfs oppositieleider Eric van der Burg (VVD) toonde zich in de raad opgetogen over uw komst naar Amsterdam, als ervaren politicus. Zijn die hoge verwachtingen wel waar te maken?
"Het is hoog tijd om die een beetje naar beneden bij te stellen! Hoge verwachtingen zijn ook een valkuil, ik ben niet het meisje dat alles goed komt maken. Zo werkt het niet. Ook mijn mogelijkheden zijn relatief beperkt. Dat is wel een grote valkuil die ik zie. Ik ben de hele tijd bezig om maar te roepen dat het allemaal meevalt."

Heeft u al eens in een fietsfile gestaan?
"Nee, dat nog niet. Maar ik heb wel gemerkt dat je hier op straat in de problemen kunt komen als je je aan de verkeersregels houdt. Dat je stopt voor een rood licht en dat de mensen achter je plotseling ook moeten stoppen en denken: wat doe je nou? Ik moet daar nog even aan wennen, maar zal het goede voorbeeld geven."

Beeld Martin Dijkstra

Sharon Dijksma
16 april 1971, Groningen

Opleiding
Vwo, Groningen
Rechten, universiteit Groningen (niet afgemaakt)
Bestuurskunde, universiteit Twente (niet afgemaakt)

1991-1994 Secretaris en voorzitter Jonge Socialisten

1994-2007 Lid Tweede Kamer namens de PvdA

2007-2010 Staatssecretaris Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen in kabinet-Balkenende IV

2010-2012 Lid Tweede Kamer

september-december 2012 Zzp'er strategie en
management

2012-2015 Staatssecretaris Economische Zaken in kabinet Rutte/Asscher, opvolger
Co Verdaas

2015-2017 Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu in kabinet-Rutte/Asscher als opvolger van Wilma Mansveld

2017-2018 Lid Tweede Kamer

30 mei 2018 Benoemd als wethouder van Amsterdam, verantwoordelijk voor Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit.

Sharon Dijksma is getrouwd met Thomas Windmulder. Ze hebben twee kinderen: Boudewijn (14) en Tirza (6).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden