Plus

Shadi verklaarde Zeineh de liefde in een tentenkamp

Zeineh (24) vluchtte uit Libanon, Shadi (28) uit Syrië. Ze leerden elkaar kennen onderweg naar Nederland. In noodopvang Heumensoord sloeg de vonk over. Toen moest Shadi weg.

Zeineh heeft inmiddels een verblijfsvergunning, Shadi wacht in azc Gilze nog op zijn status. Beeld Tzenko Stoyanov

'Zagen we elkaar nou voor het eerst in de bus van Athene naar Macedonië?" vraagt Zeineh aan haar verloofde Shadi.

Ze overleggen, halen herinneringen op. "Ja," zegt Shadi. "Ik weet het nog precies. Ik dacht meteen: wat een leuk meisje!" Zeineh: "Ik weet het niet meer zo goed. Erg hè? Maar er zaten wel vijftig mensen in die bus. En ik lette vooral op mijn broertje."

Oktobernacht in Slovenië
Ze zien elkaar weer voor het eerst sinds weken. De laatste keer was in het Groningse Winschoten. Zeineh was er vanuit Beerta met de bus naartoe gekomen. Shadi was opgehaald uit Gilze door een vrijwilligster van Heumensoord. Nu, op de parkeerplaats van Zeinehs huidige azc in Budel, zijn de verloofden eerst wat onwennig met elkaar. Maar later, al pratend in de kale kamer van de militaire kazerne, komen ze los.

"In Macedonië hadden we wel gesprekjes, maar er was bij mij geen vonk," zegt Zeineh. "Toen kwam die heel koude oktobernacht in Slovenië, in een oude fabriek. Ik had mijn dekens aan mijn broertje gegeven. Er was één stopcontact waar ik mijn telefoon ging opladen. Shadi kwam ook aanlopen met zijn telefoon. We hebben de hele nacht gepraat. Rondom dat stopcontact."

Shadi wil het wel toegeven: "Mijn telefoon was niet leeg. Ik dacht: dit is mijn moment. Voor mij was dat het begin van onze liefde."

Zeineh vluchtte uit Libanon, waar ze elektrotechniek studeerde. Haar ouders en broertje waren haar daar al naartoe gevolgd. Gevlucht uit Damascus, waar hun huis was gebombardeerd. Ze zijn Droezen, een religieuze groepering die zich herhaaldelijk moest verdedigen tegen vervolging door christenen en moslims.

Onder Assad konden ze veilig leven. Maar sinds de oorlog werden ze door alle milities bestookt, ook door IS. Haar ouders bleven achter in een vluchtelingenkamp, haar broertje Sadek (16) ging mee met Zeineh. "Ik mis mijn land, maar iedereen is weg. Het oude Damascus bestaat niet meer."

Oplaadnacht
Shadi woonde tot zijn vlucht in Damascus bij zijn ouders, ook Droezen. "Ik moest het leger in of de gevangenis." Hij studeerde politicologie en werkte in een restaurant. Nadat hij een keer in een taxi was beroofd van zijn collegegeld, durfde hij 's avonds niet meer over straat.

Shadi sliep voortaan in het restaurant. "Op een dag is ons huis in brand gestoken door gewapende mannen. Mijn ouders zagen hen aankomen en konden net op tijd weg. In 2015 had ik genoeg gespaard om Syrië te ontvluchten. Toen ik afscheid nam, zag ik mijn vader voor het eerst huilen. Ik kon ook niets zeggen van de tranen."

De dag na de 'oplaadnacht' liepen Shadi, Zeineh en haar broertje de grens met Oostenrijk over. En daar gebeurde het. Zeineh: "Shadi had gedoucht in het kamp en had een zwarte pyjama aangetrokken. En toen dacht ik: wauw, hij is echt heel leuk. Die pyjama deed het 'm. Maar ik zei niks, ik was bang dat hij mij niet leuk vond."

Ze had ook andere zaken aan haar hoofd. Zeineh wilde naar Nederland. Shadi besloot ter plekke: "Het wordt Nederland. Ik wil bij haar zijn."
Van Amsterdam Centraal Station werden ze naar aanmeldcentrum Ter Apel gebracht. Van daaruit reden bussen naar verschillende opvangplekken. Ze raakten elkaar kwijt. Zeineh: "Ik appte hem: 'waar ga je heen?'" Shadi appte terug. Hij zat ook in een bus naar Landsmeer; net als Zeineh en Sadek. "Dat was een teken van God dat we samen moesten zijn. Toen wist ik dat ik verliefd was."

Bang
Ze lieten elkaar echter niets merken. "We waren bang voor een afwijzing." Ze werden verplaatst naar Rotterdam. De weken erna werden ze keer op keer verplaatst, van noodopvang naar noodopvang, omdat er te weinig opvangmogelijkheden waren en ze telkens maar maximaal 72 uur ergens mochten blijven. Beiden verhuisden in totaal zeven keer.

Shadi reisde na Rotterdam door naar een vriend in Heerlen. "Ik wilde weten of zij me zou missen. Maar ze liet niets merken." Zeineh voelde zich afgewezen door zijn vertrek. Hun enige contact bestond uit dagelijkse appjes van Shadi: 'Hebben we al een overplaatsing?' En de reacties daarop van Zeineh.'

Zeineh en haar broertje werden daarna overgeplaatst naar het Limburgse Voerendaal. Twee weken later zag ze Shadi pas weer, in Heumensoord. Ze zaten in verschillende compartimenten van dezelfde tent, zonder privacy of comfort. De vriendengroep die daar ontstond zorgde eindelijk voor een veilig klimaat. Ze praatten met elkaar, lachten, speelden, flirtten.

Koud bos
"Heumensoord was een vreselijke plek," zegt Zeineh, "maar er gebeurde daar iets heel moois." Na maanden om elkaar te hebben heengedraaid, verklaarde Shadi 31 december 2015, om middernacht, zijn liefde aan Zeineh. In een tent, in een koud bos bij Nijmegen.

Samen bij genoeg plek

Jan-Willem Anholts, woordvoerder COA, zegt dat eind 2015 sprake was van een crisissituatie. “Er waren te weinig opvangplekken voor alle vluchtelingen die Nederland binnenkwamen. Daarom waren er veel verplaatsingen naar tijdelijke noodopvangplekken. Elf keer zal best zijn voorgekomen maar dat is nu verleden tijd.”

Anholt zegt dat drie overplaatsingen de norm is, van aanmeldcentrum naar centrale ontvangstlocatie, en van procesopvanglocatie naar asielzoekerscentrum. “We houden daarbij rekening met familie en getrouwde stellen. Anderen kunnen wel aangeven dat ze samen verder willen, maar dat kan alleen bij genoeg plaats in de vervolgopvang. Afwijken kan niet, want dan krijg je willekeur en scheve gezichten.”

"Ik dacht: je hebt me twee maanden laten wachten, nou wacht jij ook maar even," zegt Zeineh. "Dus ik zei dat ik het niet wist en ging naar buiten. Na een half uur kwam ik terug. Ik zei: 'ik ook van jou'."

Drieënhalve fantastische maanden volgden. Shadi's ogen stralen als hij erover vertelt: "We deden alles samen. We aten hetzelfde vieze eten, zaten samen in dezelfde vreselijke tenten. Alleen was het heel moeilijk geweest, maar Zeineh maakte alles mooi."

Toen kreeg Shadi 12 april het bericht dat hij werd overgeplaatst naar Deventer. Zeinehs gezicht betrekt: "Shadi zei altijd voor de grap dat hij werd overgeplaatst. Maar nu was het echt zo. Ik heb drie uur gehuild."

Ze hebben gesmeekt om bij elkaar te kunnen blijven, maar het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) plaatst alleen getrouwde stellen samen over. "Ze kunnen niet met iedereen rekening houden, zeiden ze. Maar je wilt zijn bij degene van wie je houdt. En dat was onmogelijk." Shadi kon niet huilen. "Ik huilde van binnen."

Momenten koesteren
Twee weken later moest Zeineh naar Beerta, eind mei naar Budel. Intussen ging Shadi naar het Brabantse Gilze. Zeineh zegt: "Ik word depressief van die grote afstand tussen ons. We hebben veel problemen door onze situatie." Shadi heeft het moeilijk, maar kijkt positief naar de toekomst: "Als ik zestig ben, leer ik onze kinderen en kleinkinderen dat liefde overal kan overleven. Zelfs in een tentenkamp en honderden kilometers uit elkaar."

Nog een paar keer bracht de vrijwilligster ze bij elkaar. Ze koesteren die momenten, in afwachting van een verblijfsvergunning. Bij het afscheid op de parkeerplaats zegt Zeineh, na een lange omhelzing met Shadi: "Mijn god, de tijd vliegt als we samen zijn. De tijd mag niet vliegen. Hij moet juist heel langzaam gaan."

Status
Zeineh en haar broertje Sadek kregen kort na dit interview een verblijfsvergunning en verhuisden naar het Groningse Delfzijl. Shadi wacht in azc Gilze nog op zijn status. De onzekerheid en stress maken hem somber, zegt Zeineh. "Hij is erg moe. We appen weinig de laatste tijd."

Hun onderlinge problemen werden zo groot dat ze hun relatie even op een laag pitje moesten zetten. "Het gaat redelijk met me," zegt Zeineh, "Ik houd hoop dat we weer bij elkaar komen. Wat we nodig hebben is tijd."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden