Plus

Schroothoop dreigt voor levenswerk van Frans Malschaert

Na lang getouwtrek valt het doek voor kunstenaar Frans Malschaert. Ontruiming van zijn atelier op Buiksloterham komt eraan en niemand weet waar het gigantische kunstwerk in wording naar toe kan.

Malschaert bij maquettes en onderdelen van zijn levenswerk. De onvoltooide kubussen staan buiten het atelier. Beeld Dingena Mol

Begin bij Frans Malschaert niet over de plannen voor woningen en kantoren die de gemeente heeft voor Buiksloterham. Hij gelooft er niks van. Hij heeft eerder al een deel van het terrein bij zijn atelier moeten ontruimen 'en daar is al die tijd ook niks mee gebeurd'.

Nee, de gemeente wil Malschaert, zegt hij, weg hebben. "Ze moeten mij niet."

Deze week velde de kantonrechter na meer dan een jaar juridisch getouwtrek het oordeel dat er al een tijd zat aan te komen: Malschaert moet vertrekken van het terrein aan de Papaverweg, om de hoek bij NDSM, waar hij bouwt aan Het Blok, zijn levenswerk waar hij in 1993 mee begon.

Het huurcontract is al een tijd verlopen en ook de door hemzelf voorgestelde uiterste ontruimingsdatum, afgelopen 31 mei, is verstreken. De gemeente wil de grond bouwrijp maken voor herontwikkeling.

Volgend jaar komen er twee tijdelijke dependances van basisscholen uit Noord. In 2030 moeten er in Buik­sloter­ham 4700 woningen staan met scholen, gezondheidscentrum en dergelijke.

IJzeren paarden
Wat de rechter en de gemeente ook zeggen, voor Malschaert is het simpel: hij kán niet weg. Het Blok bestaat uit vijftien grote ijzeren kubussen, die uiteindelijk een constructie van achttien bij achttien meter moeten vormen.

Bezoekers kunnen via trappen omhoog naar twee levensgrote ijzeren paarden die via mechanische aandrijving op zonne-energie rondgalopperen. "Waar moet ik het naartoe brengen? De gemeente komt niet met een alternatief."

Malschaert heeft om een andere plek gevraagd of een stukje van het IJ. "Ik heb maar 150 vierkante meter nodig. Hoe kan het dat dat in deze stad niet beschikbaar is? Het is pure onwil."

Voor de gemeente heeft de kunstenaar kansen genoeg gehad om het project te voltooien, Malschaert ziet in de op handen staande ontruiming een herhaling van de geschiedenis. Zeven jaar geleden moest hij na een gerechtelijke procedure een oud fabriekspand in Maastricht verlaten.

Hij vervoerde Het Blok over water naar Amsterdam. Hij dacht het in 2,5 jaar klaar te hebben, dus tekende voor die periode een huurcontract voor de loods. Door tegenslagen duurt het project langer dan gepland. De gemeente verlengde het contract tussentijds nog een keer, maar wil op 1 september aan de slag.

Te vroeg, vindt Malschaert. Hij denkt tot 2020 nodig te hebben en dan is Het Blok af. Dat de gemeente hem die tijd niet gunt, is voor de kunstenaar onverteerbaar. "Er zit 5 miljoen euro eigen geld en 80.000 uur werk in. Een kunstcritica vergeleek mij onlangs met Leonardo Da Vinci."

"Ik ben niet zomaar iemand, ik ben een topkunstenaar. Ik heb over de hele wereld projecten gedaan. Nu wil ik de stad een onwaarschijnlijk mooi project geven, en dan word ik weggepest."

Schoolkinderen
Een kunstatelier past juist goed bij scholen, vindt hij: "Ik heb kinderen over de hele wereld kennis laten maken met kunst. Nu kunnen ze een terrein met me delen. Dat is toch prachtig?"

De gemeente heeft inmiddels een deurwaarder ingeschakeld. Die zal hem een laatste kans geven om te vertrekken en daarna het terrein leeg laten halen. De spullen worden dan opgeslagen op kosten van de huurder.

Malschaert: "Ze zullen vast niet met een bulldozer komen. Dat geloof ik niet."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden