Schippers belooft hoger tempo in formatie-overleg

Echte pijnpunten in de formatie worden nog vooral vooruitgeschoven om de poging niet te laten klappen. De onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks komen zo moeizaam op stoom. Volgende week moet het tempo omhoog.

Informateur Edith Schippers op het Binnenhof na afloop van de formatiegesprekken met informateur Edith Schippers. Beeld ANP

Informateur Edith Schippers belooft het bijna: aankomende week worden er 'behoorlijk wat meters gemaakt'. De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en GroenLinks moeten aan de slag met 'ongelooflijk veel onderwerpen'. In de voorbije tweedaagse formatieweek ging het vooral op kousenvoeten.

Het overlijden van de moeder van GroenLinksvoorman Jesse Klaver speelde daarbij een rol, maar het is toch al voorzichtigheid troef en in de laagste versnelling. Werd aanvankelijk na enkele dagen van 'inleidend gedans' nog gesteld dat pijnpunten meteen besproken zouden worden: dat blijkt toch voorzichtiger te gaan.

Splijtzwammen
Natuurlijk zijn splijtzwammen als klimaat, inkomensverschillen en asiel wel op tafel gekomen, maar niets wordt op de spits gedreven. Ingewijden vergelijken het met een cirkel waar in verschillende sessies de (moeilijke) kern steeds dichterbij komt, maar nog niet wordt bereikt.

"Veel komt pas later aan bod, als er over hervormingen gesproken wordt," zegt een betrokkene. Het gaat dan bijvoorbeeld over een herziening van het pensioenstelsel, of belastingen. Hoewel Schippers donderdag zei dat die onderwerpen 'al een paar keer' voorbij zijn gekomen, werden verhitte discussie erover vermeden.

Dat geldt overigens ook voor de verdeling van ministersposten: ondanks geruchten dat er voor sommige portefeuilles al namen op tafel zouden liggen, claimt iedereen dat het nog niet één keer is besproken.

Zo is van overdreven veel dynamiek geen sprake. Publiekelijk verschuilen de onderhandelaars zich achter holle frasen ('alles wat ik zeg verstoort het proces'), maar ook achter de schermen verloopt het omzichtig en traag. Het zijn 'stapjes', zegt VVD-onderhandelaar Halbe Zijlstra. "En die zetten we wel."

In de appgroep die de secondanten van de onderhandelaars in het leven riep, blijft het soms dagen stil. Ambtenaren op de ministeries wachten nog altijd op opdrachten om plannen van de regering-in-de-maak door te rekenen.

Er worden weliswaar deelvoorstellen geschreven, maar die zijn zo weinig brisant - qua onderwerp of toon - dat een insider woensdag zelfs voor het eerst in al die formatieweken een voorspelling aandurfde: "Deze week klapt het in elk geval niet."

Vertrouwen
Wat het getalm overigens wel oplevert is vertrouwen, want niemand lekte nog informatie weg aan journalisten de afgelopen weken. De voorzichtige paring is overigens wel goeddeels strategisch, juist vanuit wantrouwen.

VVD en CDA lopen weliswaar niet erg warm voor een huwelijk met GroenLinks. Andersom evenmin. Door uit te stralen dat de onderhandeling lang en afgewogen zijn, moet op zijn minst de schijn worden gewekt dat de huid duur wordt verkocht.

Veelzeggend is hoe VVD'er Zijlstra donderdag antwoordde dat hij na weer een dag onderhandelen 'niet vrolijker' is geworden over de slagingskansen. "Maar ook niet somberder," voegt hij wel gehaast toe.

En mochten Mark Rutte (VVD) en Sybrand Buma (CDA) nu toch al merken dat een geslaagde formatie er niet in zit, dan houden ze de kaken op elkaar. Zij willen een mislukking niet aangewreven krijgen: liever zien ze Klaver dan weglopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden