Plus

Scheidsrechters aan het woord: 'Ik ben bespuugd'

Voor het gros van de scheidsrechters is wedstrijden fluiten een hobby. Maar met het groeiende aantal misdragingen en agressie op de velden in de regio, ook tegen hen, is het plezier soms ver te zoeken.

Vlnr: Scheidsrechters Preston Henshuijs, Christiaan Peetoom en Peter de Waard Beeld Eva Plevier

Soms is het fijn je hart te kunnen luchten, en daarom is het zo goed dat Scheidsrechters Vereniging Amsterdam (SVA) bestaat. Op Middenmeer, te midden van sportvelden en een volkstuincomplex, komen scheidsrechters uit de regio op dins- en donderdagen samen.

Officieel voor de conditietraining, soms een spelregeltoets, maar vooral ook om met een biertje naar Ajax te kijken en daarbij de ervaringen op 'hun' velden te delen. Die ervaringen heten soms 'incidenten' en ook weleens 'pure agressie'.

Vorig weekend deed scheidsrechter Jan Smit aangifte, nadat hij door een speler geschopt zou zijn bij het duel De Meteoor-Ankaraspor in Noord. Drie weken geleden sloeg een speler die moest vlaggen nog een keeper knock-out bij een wedstrijd in Hoofddorp.

En dit is het topje van de ijsberg, blijkt uit het jaarverslag van de KNVB. In West 1, de regio waar Amsterdam onder valt, is het aantal gestaakte wedstrijden om wanordelijkheden 27 procent toegenomen: van 233 in 2016/2017 naar 295 in het afgelopen seizoen.

Jan Stapel (68), die in de vierde klasse fluit, kan erover meepraten: "Ik vind het heel leuk om te fluiten, maar ben weleens voor vuile kankerracist uitgescholden. Dat raakt je. Laatst heb ik een wedstrijd gestaakt, omdat een coach niet achter het hek wilde gaan staan. Daarom ga ik ook naar de SVA - je leert ervan en kunt je verhaal kwijt."

Preston Henshuijs (26), master­student, fluit top amateurvoetbal
"In de tien jaar die ik nu fluit, heb ik wel­eens wat meegemaakt. Zulke incidenten neem je als scheidsrechter mee in je bagage. Zo ben ik een keer bespuugd door een speler na het tonen van een rode kaart."

"Gelukkig kwam het op mijn arm, maar fijn is het niet. Ook ben ik een keer uitgescholden voor kankerneger. Zulke incidenten zijn erg vervelend om mee te maken, vooral als je nog jong bent en net begonnen."

"Destijds floot ik nog in de kelder van het amateurvoetbal; daar maak je heftigere dingen mee dan in de top, waar ik nu wedstrijden leid. In de top zijn er ook moeilijke wedstrijden, maar op een andere manier: er is wel meer discipline en respect voor de scheidsrechter."

Preston Henshuijs Beeld Eva Plevier

"Het verhaal van de scheidsrechter die vorig weekend is geschopt, heeft mij geraakt: het lijkt mij vreselijk om zoiets mee te moeten maken. Als mij zoiets zou overkomen, dan kan ik daarmee bij mijn coach van de KNVB terecht. Hij is er altijd ter ondersteuning en voor mijn persoonlijke ontwikkeling."

"Al op mijn zestiende ben ik begonnen met fluiten bij SDZ, als clubscheidsrechter. Ik voetbalde daar en was vaak scheidsrechter. Beide vind ik leuk."

"Toen ik geblesseerd raakte, heb ik ervoor gekozen me alleen op het fluiten te richten. Daar heb ik tot nu toe geen spijt van. Ik leid wedstrijden op een hoog niveau en heb de ambitie scheids­rechter in het betaald voetbal te worden."

Christiaan Peetoom (22), studeert bestuurskunde en is voor de VVD ­gemeenteraadslid in Alkmaar, fluit in de derde klasse.

"Toen ik in 2012 begon met fluiten, was net grensrechter Richard Nieuwen­huizen overleden. Daar was zoveel aandacht voor dat je zag dat het netter werd en er meer respect was voor scheidsrechters op het voetbalveld. Helaas zie je dat die mentaliteit sindsdien elk seizoen meer verwatert."

"Nu ik een beetje op niveau fluit, is het leuker. In de lagere klassen heb je te maken met spelers die minder serieus zijn. Door onkunde kan het dan weleens escaleren. Maar of wedstrijden goed verlopen ligt ook aan de clubcultuur."

"Op mijn zeventiende ben ik een keer in mijn gezicht gespuugd na een rode kaart voor een harde overtreding. ­Iedereen was het ermee eens, behalve de dader. Ik heb de wedstrijd toen stilgelegd, maar later weer hervat. Dat had ik nooit moeten doen, want het liep opnieuw uit de hand."

Christiaan Peetoom Beeld Eva Plevier

"Bij de SVA kon ik gelukkig mijn verhaal kwijt en hebben ervaren scheidsrechters mij geholpen met het opmaken van een rapport. De SVA is daarin echt een team, dat is een grote meerwaarde."

De KNVB heeft mij daarna ook gebeld, waarna er een tuchtzaak kwam tegen de speler. Die ging op het laatste moment overigens niet door, omdat hij niet zou komen opdagen. Wel heeft hij een heel lange schorsing gekregen."

"Ondanks dat incident heb ik nooit overwogen te stoppen. Het is bijna altijd leuk om een wedstrijd te fluiten; er zijn veel minder klotemomenten dan leuke momenten."

Peter de Waard (40), project­manager in de bouw en voorzitter SVA, fluit in de eerste klasse.

Voor mij is zaterdag de mooiste dag van de week. Eigenlijk begint zo'n week op dinsdag, wanneer de je aanstelling binnenkrijgt via de app. Waar mag je naartoe en welke belangen staan er op het spel?

"Voor mij is fluiten meer dan op zaterdagmiddag naar een vereniging rijden en het veld betreden om de spelregels toe te passen. De uitdaging is ­een wedstrijd tot een goed einde te brengen, waarbij je hoopt dat spelers en publiek er plezier aan beleven. Dat lukt niet altijd, want soms zijn impopulaire maatregelen bittere noodzaak."

"Vlak voor de winterstop heb ik voor het eerst in mijn carrière een wedstrijd gestaakt. Ik heb dat als vervelend ervaren, maar ben blij dat ik het gedaan heb. Ik was het gezeik van beide teams zat, dan moet je een grens stellen. "

Je ziet de weerstand tegen beslissingen van de scheidsrechter op lager niveau groter is, vaak is hij of zij ook de enige official van de KNVB bij die wedstrijd. Maar het begint ook met hoe een club in elkaar zit.

"Bij de vechtpartij in Hoofddorp van paar weken geleden stonden er schijnbaar spelers in het veld die niet op het wedstrijdformulier stonden. Clubs zouden daartegen moeten optreden en moeten beseffen dat de scheidsrechters niet voor het oprapen liggen."

"De KNVB mist wel capaciteit om je te ondersteunen. Vroeger was er een ­kantoor op Riekerhaven; nu zit er alleen nog een kantoor in Zeist en verloopt contact via de wedstrijdapp. Ik denk dat daar verandering in moet komen."

"Gelukkig krijg je bij de SVA nog een beetje het clubgevoel mee en kun je ­elkaar daar ondersteunen en beter maken. Er ontstaan daar vriendschappen en onder het genot van een drankje kun je het dan over je wedstrijd hebben."

Peter de Waard (40) Beeld Eva Plevier

Bijna 300 keer gestaakt

In de regio West 1 is het aantal gestaakte wedstrijden wegens wanordelijkheden fiks toegenomen: van 233 in 2016/2017 naar 295 in het afgelopen seizoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden