Plus

Scheiden maar niet verhuizen: 'De beste keuze voor onze kinderen'

Uit elkaar, toch allebei evenveel ouder blijven en niet willen verhuizen? Met wat creativiteit en een goede aannemer kun je een huishouden blijven delen. Maar: 'Je moet je ego opzij zetten.'

Prenuptial housing: het huis bestaat uit twee delen en kan bij een scheiding ook uit elkaar.Beeld Studio OBA

Jaarlijks eindigen ruim dertigduizend Nederlandse huwelijken in een scheiding. Tel daar nog zo'n achttienhonderd registreerde partnerschappen en een heleboel ongeregistreerde relaties bij op, en je begrijpt waar al die dringende woningverzoekjes op je Facebooktijdlijn vandaan komen.

Dat moet anders, vond creatief ondernemer Omar Kbiri (31). Dus bedacht hij een woning die kan worden opgesplitst als twee partners niet langer door één deur kunnen.

Drijvende woning
Het idee ontstond toen Kbiri met zijn vriendin op zoek was naar een woning. Het stel dacht eraan samen iets te kopen, maar hun omgeving reageerde niet bepaald enthousiast. "Vrienden verklaarden ons voor gek. Iedereen gaat uiteindelijk uit elkaar, was het devies, en dan wil je niet vastzitten aan een gezamenlijke hypotheek."

Uiteindelijk koos Kbiri voor een huurwoning, maar het woon­dilemma zette hem wel aan het denken. ­

De oplossing, vond hij, lag voor de hand: een huis dat kan worden gescheiden wanneer een stel uit elkaar gaat.

Samen met design- en architectenbureau Studio OBA ontwierp hij daarom 'Prenuptial housing,' een drijvende woning die uit twee delen bestaat. Aan elkaar is het één huis, maar de delen kunnen ook op zichzelf staan.

Fictief
Op dit moment is Prenuptial Housing nog een fictief ­concept: het team hoopt volgend jaar het eerste prototype te bouwen. De eerste aanvragen uit het buitenland zijn al binnen, bijvoorbeeld van een Duits bedrijf dat gespecialiseerd is in flexibele woningen.

Toch zou hij er zelf niet in willen wonen. "Het past niet bij mijn levensfase. Ik wil momenteel iets opbouwen met mijn vriendin, niet bezig zijn met een eventuele breuk in de toekomst. Maar als je in de vijftig bent en al twee echtscheidingen hebt doorgemaakt, lijkt dit me geen onverstandige keuze."

Geschakelde woning
Relatie- en echtscheidingscoach Brigit Appeldoorn (50) is enthousiast over het concept. Ze is coauteur van het boek Living Together Apart, waarin alternatieve woon­oplossingen voor gescheiden koppels met kinderen aan bod komen.

"Grappig dat architecten hier nu ook mee bezig zijn. Want het idee - de geschakelde woning - wordt al door gescheiden ouders toegepast. Zo ken ik een stel dat twee huizen naast elkaar heeft gekocht, met een doorlopende gang op de tweede verdieping. Zo kunnen beide ouders gemakkelijk naar de kinderkamers, maar hebben ze wel allebei een eigen woning."

Dichtgemaakt
Jennet Sintenie (48) en haar ex-vrouw kochten geen woningen naast, maar boven elkaar. Een aannemer bouwde een inpandige trap, zodat de kinderkamer vanuit beide appartementen te bereiken was. "Onze dochter Robbie was drie toen we uit elkaar gingen. We wilden allebei fulltime ouder blijven, dus was dit de beste optie."

Inmiddels is hun dochter tien, en de doorgang weer dichtgemaakt. Niet omdat de constructie problemen gaf, maar omdat Sintenie met haar huidige partner een tweeling kreeg en de kamerindeling moest worden veranderd.

"Robbie is nu oud genoeg om zelf tussen de appartementen te switchen. En nog altijd zien we haar allebei elke dag. Dan komt ze bijvoorbeeld bij mij ontbijten, en brengt mijn ex haar daarna naar school."

Birdnesting
Een andere mogelijkheid is 'birdnesting', daarbij blijven de kinderen op één plek wonen en wisselen de ouders af. Linda Tegelaar (48) koos hiervoor toen haar ex en zij in 2014 uit elkaar gingen.

"Onze kinderen waren toen dertien en zestien: de jongste ging naar de brugklas, de oudste moest eindexamen doen. Zulke dingen zijn al ingrijpend genoeg, zonder de stress van een nieuwe omgeving. Dus leek dit de beste keuze."

Valse hoop
Samen met haar ex huurde ze een appartement, waarin ze afwisselend woonden. "De ene week was hij bij de kinderen, de andere week ik." Dat ging prima, zolang ze zich allebei coulant opstelden.

"Je blijft toch een huishouden delen, ook al ben je niet tegelijkertijd thuis. Dus als je gaat zeuren over elke stapel wasgoed die is blijven liggen, werkt dit niet. Je moet je ego opzij kunnen zetten." Op de 'wisseldag' aten Tegelaar en haar ex samen, als gezin, en was er ruimte voor evaluatie. Zo kregen de kinderen ook de kans hun zegje te doen.

Een goede zaak, vindt Appeldoorn. "Het is essentieel dat ouders goed blijven communiceren, ook met de kinderen. Op die manier ontstaan er geen misverstanden." Want hoe fijn het ook is als ouders nog goed met elkaar omgaan, je wilt geen valse hoop wekken dat jij en je partner ooit weer bij elkaar komen.

"Sommige gescheiden stellen vinden het nog heel gewoon elkaar aan te raken en te knuffelen. Dat kan, zeker voor jongere kinderen, verwarrend zijn. Dus neem liever wat meer afstand."

Beter af
De effecten van birdnesting en schakelwonen op het welzijn van de kinderen, is nog niet goed onderzocht.

Wel is uit onderzoek gebleken dat veel kinderen de oplossing van birdnesting na een scheiding fijner vinden dan wonen in twee huizen waarbij er steeds met spullen moet worden gesleept.

Sowieso zijn kinderen van ouders met co-ouderschap, waarbij beide ouders evenveel zorg dragen voor de kinderen, doorgaans beter af. Dit komt omdat co-ouders gemiddeld minder ruzie maken dan ouders met een andere omgangsregeling, stelt scheidingsonderzoeker Ed Spruijt.

Hoeveel Nederlandse gescheiden stellen kiezen voor schakelwonen en birdnesting is ook niet bekend, maar Appeldoorn merkt dat de belangstelling groeit. "Voorheen hingen stellen dit niet aan de grote klok, uit angst dat de omgeving het raar zou vinden. Dat wordt langzamerhand minder."

Kbiri bedacht een woning die kan worden opgesplitst als twee partners niet langer door één deur kunnenBeeld Studio OBA

Nieuwe partners
Al deze woonoplossingen hebben één ding gemeen: het belang van de kinderen staat voorop. Dat is fijn voor hen, maar hoe zit het met de ouders? Hebben die geen afstand nodig om over de breuk heen te komen?

Volgens Appeldoorn hangt dat af van de situatie. Een stel dat al jaren met problemen kampt, relatietherapie heeft gevolgd en dan alsnog besluit te scheiden, is al verder in het rouwproces. Koppels die abrupt uit elkaar gaan - bijvoorbeeld omdat één van hen is vreemdgegaan - zullen meer moeite hebben met een oplossing als birdnesting.

Woon je naast of boven elkaar, zoals Sintenie en haar ex, dan krijg je bovendien te maken met nieuwe partners. En dat is best lastig, erkent ze.

"We hebben dit gedaan voor onze dochter, niet omdat het voor ons de makkelijkste weg was. Door fysiek afstand te nemen, neem je op een natuurlijke manier ook afscheid. Dat proces wordt vertraagd als je elkaar nog dagelijks ziet."

Ook is het onvermijdelijk dat je soms ruzie krijgt. Je bent niet voor niets uit elkaar gegaan, tenslotte. Toch hoeft dat geen bezwaar te zijn, zegt Appeldoorn. Haar eigen scheiding was allesbehalve harmonieus ("een soapserie") maar toch koos ze voor birdnesting.

"Ik vond het belangrijk dat mijn kinderen hun beide ouders zouden blijven zien. Dat mijn ex mij niet goed behandeld heeft, staat los van zijn capaciteiten als vader."

Verse breuk
Mocht Prenuptial Housing werkelijkheid worden, dan ziet Appeldoorn ook mogelijkheden voor samengestelde gezinnen. In ongeveer zestig procent van de gevallen mislukt die woonsituatie, bijvoorbeeld omdat de kinderen niet goed met elkaar kunnen opschieten.

"Met zo'n gescheiden huis heb je de mogelijkheid je terug te trekken als kerngezin, en toch ook als samengesteld gezin te leven." Uiteindelijk kan ieder gescheiden stel baat hebben bij een oplossing als birdnesting of schakelwonen, denkt ze.

Zelfs als een breuk nog vers is en het onmogelijk lijkt. "Vaak als ik dit aan cliënten voorstel zie ik ze schrikken: bang dat ze voor de rest van hun leven vastzitten aan hun ex. Maar dit blijft een tijdelijke opoffering. Zodra de kinderen uit huis gaan, kun je alsnog helemaal voor jezelf kiezen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden