Update

Scheepvaartmuseum koopt zeldzame tabaksdoos

Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam heeft een zeldzame zilveren tabaksdoos uit de VOC-tijd verworven. Het was de persoonlijke tabaksdoos van lichtmatroos Jan Jans die van 1791 tot en met 1794 in dienst was van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC), liet het Scheepvaartmuseum donderdag weten.

Het Scheepvaartsmuseum in Amsterdam. Beeld ANP
Het Scheepvaartsmuseum in Amsterdam.Beeld ANP

Aan de binnenkant van het deksel staat een samenvatting van de reizen die Jan Jans maakte met de VOC. Vooral dit levensverhaal maakt het object bijzonder, zegt directeur collecties Henk Dessens. 'Ik heb zo'n tabaksdoos nog niet eerder aangetroffen. Persoonlijke bezittingen die rechtstreeks verwijzen naar de VOC-dienst zijn zeer zeldzaam, zeker van gewone zeelieden.'

Als eenvoudige lichtmatroos heeft Jans nooit zo'n dure tabaksdoos kunnen kopen, aldus Dessens. 'Hij heeft waarschijnlijk later in zijn leven carrière gemaakt en toen meer geld gehad.' Het Scheepvaartmuseum gaat dit nog verder uitzoeken. Uit de beschrijving op de deksel is af te leiden dat Jan Jans in 1791 zijn eerste reis maakte naar Batavia, toen de hoofdstad van Nederlands-Indië.

Ook uitzonderlijk was de lange terugreis van de Kaap naar de Republiek, die bijna 10 maanden duurde. Na zijn tocht naar Batavia maakte Jans nog enkele andere reizen. Het museum heeft de naam van de matroos, geboren in het Groningse Lutjegast, kunnen terugvinden in VOC-registers.

Bovenop het deksel van de tabaksdoos staat een afbeelding van Batavia met verschillende schepen. Onderop de 17 centimeter lange doos staat een afbeelding van Kaap de Goede Hoop, weer met een aantal schepen en op de achtergrond de Tafelberg. Het Scheepvaartmuseum heeft het object gekocht bij een antiquair. Het bedrag is niet bekendgemaakt.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden