Plus

Schaamtecultuur: 'Ziet u, mijn zoon was het niet!'

Wie schrijft over de Amsterdamse misdaad, waarin (jonge) mannen van Marokkaanse origine sterk zijn oververtegenwoordigd, stuit om de haverklap en onvermijdelijk op de schaamtecultuur.

'Ziet u, hij was het niet!' Beeld Sjoukje Bierma

In de rechtszaal ziet de moeder van de Amsterdams-Marokkaanse verdachte van een winkeloverval wat alle aanwezigen zien. Bewakingsbeelden laten geen twijfel: haar zoon is de overvaller. Zonder enige vermomming. Ze zucht diep. Na de zitting komt ze naar ondergetekende, die bij de zitting aanwezig was en haar desgevraagd had verteld daarvan verslag te zullen doen in de krant: "Ziet u, hij was het niet!"

De moeder van twee Amsterdams-Marokkaanse criminelen is ontevreden over de berichtgeving in deze krant over het voornemen van de burgemeester haar gezin en twee andere families de Diamantbuurt uit te zetten omdat ze de wijk terroriseren. Op het kantoor van de vaste strafrechtadvocaat van de zoons steekt ze in vloeiend Amsterdams haar tirade af.

Het Parool memoreert steeds de zware misdrijven waarvan één zoon is beschuldigd, waaronder een levensdelict, maar hij is van die zwaarste zaak vrijgesproken bij gebrek aan bewijs! Dat klopt, zoals ook steeds is vermeld, ook weer in het bericht over de schietpartij in zijn buurt waarvoor hij nu weer vast zit. Haar andere zoon heeft net tien jaar gekregen voor onder meer het op een afschuwelijke manier martelen van een overbuurjongen... De moeder, verontwaardigd: "Daar héb ik het niet over!"

Het zijn zomaar twee praktijkvoorbeelden uit een patroon waarvan wetenschappers, opsporingsdiensten en bestuurders al vaak hebben vastgesteld dat het in de weg staat bij het terugdringen van de sterke oververtegenwoordiging van jongens en mannen van Marokkaanse origine in de zware criminaliteit. De schaamtecultuur en de daaruit volgende drang onder de criminelen én hun ouders ook grove misstappen te ontkennen of te negeren, helpen zacht gezegd niet.

Koetjes en kalfjes
Nadat sinds 2012 tientallen jonge Amsterdamse criminelen waren geliquideerd, de meesten met Marokkaans wortels, besloot de politietop tot een bredere aanpak van de 'doorgroeiers' die heel jong de stap naar de zware misdaad zetten. In dat verband zijn jongens uit risicogroepen uit de Dapperbuurt en de Indische Buurt, mét hun ouders, uitgenodigd voor een bijeenkomst waarop een doorgewinterde Amsterdamse rechercheur over de liquidatiereeks spreekt. Zo'n vijftien jongens en vijf moeders zijn gekomen - en nul ­vaders.

Wie in het zaaltje kende één of meer betrokkenen uit die bloedige onderwereldvete? Niemand geeft een kik. De rechercheur toont de ­foto van een van de vermoorde jongens en zegt met opzet een verkeerde naam. "Nee, dat is Mitchell!" klinkt het in koor. Het zwijgen is in elk geval even doorbroken.

Als op Kattenburg een negentienjarige jongen van Marokkaanse komaf is doodgeschoten en schutters kort daarna in een buurthuis op Wittenburg niet hun negentienjarige doelwit hebben gedood maar een zeventienjarige stagiair, weer met Marokkaanse wortels, wijst zowel burgemeester Jozias van Aartsen als de politietop op het beruchte probleem dat ook goedwillenden in hun buurt vrijwel nooit relevante informatie met de politie delen.

Van Aartsen wil 'de angst' weg­nemen waardoor buurtbewoners zwijgen. Politiecommissaris Jan Pronker zegt dat ook een vrouwelijke wijkagent met een Marokkaanse achtergrond weliswaar prima 'over koetjes en kalfjes kan praten' met jongens uit de buurt, maar 'nooit relevante informatie krijgt'.

Kersverse hoofdofficier
Het cynisme wil dat de Marokkaanse jongens zo slachtoffer worden van hun eigen zwijgcultuur.

Enige relativering is overigens op zijn plaats. De kersverse hoofd­officier van justitie in Amsterdam, Nicole Zandee, was voor haar komst naar de hoofdstad de hoofdaanklager in Oost-Brabant. Daar hekelde ze de Brabantse cultuur waarin volgens haar 'niet wordt geklikt'. "Men pikt graag een graantje mee en belt niet de politie als er een probleem is met criminelen," zei ze in Opportuun, het clubblad van het Openbaar Ministerie.

Ook onder pakweg kampers, Hindoestanen en leden van motorclubs is zwijgen veelal de norm, om enkele subculturen te noemen, dus een typisch Marokkaans fenomeen is het ook weer niet.

Lees ook: Schaamtecultuur onder Marokkanen hindert oplossen misdaad

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden