Scepsis over bouwen tegen crisis

Niets doen is tijdens een recessie waarschijnlijk het beste voor gemeenten en rijk. Foto ANP/Lex van Lieshout Beeld
Niets doen is tijdens een recessie waarschijnlijk het beste voor gemeenten en rijk. Foto ANP/Lex van Lieshout

AMSTERDAM - Economen zijn sceptisch over plannen de crisis in de regio-Amsterdam te lijf te gaan met grote projecten als een zeesluis bij IJmuiden of nieuwe spoorlijnen. Het risico bestaat dat dergelijke plannen pas in uitvoering komen, als de crisis allang is omgeslagen in en nieuwe hoogconjunctuur.

Morgen vergadert de politieke top van de Metropoolregio Amsterdam in Lelystad over maatregelen om de werkgelegenheid te redden gedurende de kredietcrisis. Op de agenda staat het voorstel grote bouwprojecten in de tijd naar voren te halen. Doel is vooral de bouwsector aan de gang te houden.

Het gaat onder meer om projecten waarover tot nog toe politiek geen overeenstemming te vinden was. Hierbij gaat het onder andere om de de aanleg van een nieuwe zeesluis bij IJmuiden en de versnelde uitbreiding van de spoorlijn Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad. Verder willen de verzamelde bestuurders afspreken tussen 2010 en 2020 honderdduizend woningen te bouwen en dat er 'hoogwaardige knooppunten' in het openbaar vervoer worden aangelegd.

Roel Beetsma, hoogleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam, is er geen voorstander van de recessie te bestrijden met extra geld van het rijk of de gemeenten. ''Je moet zeker geen nieuwe infrastructuur gaan bedenken. Dat leidt alleen tot geldverspilling. Die projecten komen altijd te laat op gang. De overheden moeten oppassen voor grote begrotingstekorten,'' aldus Beetsma.

Niets doen is tijdens een recessie waarschijnlijk het beste voor gemeenten en rijk, meent de hoogleraar. Het naar voren halen van al goedgekeurde bouwplannen kan de gevolgen van de recessie 'mogelijk wel enigszins verzachten', denkt de hij. ''Als de spade vandaag nog de grond in kan, bereik je wel wat extra werkgelegenheid. Maar je loodst er echt niet de hele lokale economie mee door de recessie heen.''

Over uitbreidingen van spoorlijnen en de bouw van nieuwe woningen zegt Beetsma: ''Ik zou heel voorzichtig zijn met extra stimulering van de economie. Je ziet de risico's bijvoorbeeld bij het Duitse besluit oude auto's in te ruilen. De overheid subsidieert dit, maar uiteindelijk leidt het alleen maar tot een verschuiving van consumentenbestedingen, van alle andere sectoren naar de autobranche.''

Eerder al waarschuwden economen van het van het Centraal Planbureau (CPB) voor overhaaste investeringen in grote projecten, waartoe de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in februari opriep.

Econoom Mark Roscam Abbing van het CPB vreest dat tegen de tijd dat gemeenten massaal fietspaden en rotondes aanleggen, de economie alweer aantrekt. ''Nederland heeft nu last van vraaguitval. Het is niet efficiënt als lagere overheden dat lokaal proberen op te lossen.''

Het CPB adviseert gemeenten daarom gewoon hun bestaande begroting uit te voeren, zonder extra uitgaven of bezuinigingen. Een probleem bij goedbedoelde banenplannen is volgens de CPB-econoom, dat het moeilijk is ze weer af te bouwen zodra de economie weer aantrekt.

De VNG lanceerde twee maanden geleden een actieplan waarin de 441 gemeenten werden opgeroepen toekomstige investeringen waar mogelijk naar voren te halen, zoals het aanleggen van nieuwe wegen en rotondes, en het eerder vervangen van rioleringen. De VNG gelooft dat gemeenten beter dan het rijk in staat zijn snel te investeren in bouwprojecten.

De VNG wil verder dat het rijk één miljard euro aan bezuinigingen op verkeer en stedelijke vernieuwing terugdraait, zodat de gemeenten meer ruimte krijgen voor lokale investeringen en het verlagen van lokale lasten. (MARC LAAN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden