Scenarist winnaar Gouden Palm Dheepan: 'Voor mij is het een film over liefde'

Jacques Audiard won dit jaar de Gouden Palm met het vluchtelingendrama Dheepan. Ondanks het thema is het geen politieke film, zegt hij. 'Voor mij is het een film over de liefde.'

'Ken je die rozenverkopers die naast je komen staan als je zit te eten of een drankje drinkt in het café? Die je direct wegstuurt of volkomen negeert? Die hebben allemaal hun eigen verhaal. Dát verhaal wilde ik vertellen', zegt de Franse scenarist en cineast Jacques Audiard (Parijs, 1952) over zijn film Dheepan.

De film vertelt het verhaal van een Tamilstrijder die in een vluchtelingenkamp in Sri Lanka een gezin vormt met een volstrekt onbekende vrouw en een dito jong meisje om meer kans te maken op een verblijfsvergunning. Ze belanden in Le Pré, een buitenwijk van Parijs, waar drugscriminelen de dienst uitmaken.

Hoewel de drie elkaar nauwelijks kennen, proberen ze er samen een leven op te bouwen. Dheepan wordt conciërge in het door criminelen geterroriseerde appartementsgebouw. De piepjonge moeder van de nepfamilie, Yalini, kookt voor de oude, hulpbehoevende vader van een van de gangsters in Le Pré. 'Dochter' Illayaal gaat naar school, waar ze Frans leert, waarmee ze zo goed en zo kwaad als het gaat kan tolken voor haar pseudo- ouders.

Carrière
Audiard studeerde literatuur en filosofie aan de Sorbonne, maar haalde zijn diploma's niet. Hij ging aan de slag als editor en schreef theaterstukken en filmscenario's. In 1994 regisseerde hij zijn eerste film, Regarde Les Hommes Tomber, waarmee hij drie Césars won. Voor de opvolger, Un Héros Très Discret, kreeg hij twee jaar later op het festival van Cannes de prijs voor het beste scenario. De grote doorbraak kwam in 2009 met het gevangenisdrama Un prophète, waarvoor Audiard in Cannes de Grand Prix ontving; in 2012 maakte hij het aangrijpende, maar door de Cannesjury genegeerde (melo)drama De rouille et d'os.

Dheepan, Audiards zevende speelfilm in ruim twintig jaar, werd dit voorjaar op het festival van Cannes door de jury onder leiding van Joel en Ethan Coen bekroond met de hoofdprijs: de Gouden Palm voor de beste film. Dat was enigszins verrassend, omdat het relevante, ontroerende, maar nooit sentimentele migrantendrama door veel journalisten niet werd gezien als Audiards beste film.

Zoals zo veel van zijn films gaat Dheepan - het is eigenlijk de werktitel, die pas kort voordat de film naar Cannes werd ingestuurd is bedacht, en bij gebrek aan een beter alternatief is gehandhaafd - over de kracht van 'een kleine man', die door omstandigheden groter en groter wordt. 'Vroeger heeft Dheepan uit politieke overtuiging gestreden, in de film zien we hem vechten voor degenen die hij liefheeft. Ik wilde geen documentaire maken over een gemeenschap of over de burgeroorlog in Sri Lanka, de gebeurtenissen en situaties dienen slechts als achtergrond. Het ging me niet om de details van het conflict, het ging me om de impact op de personages.'

Politiek
Het menselijk drama staat voorop, wil Audiard maar zeggen. Hij beschouwt zijn film dan ook niet als een politiek statement. 'Het is wat mij betreft geen politieke film omdat hij zich in de banlieues afspeelt, het is ook geen politieke film omdat het over migratie gaat, over oorlog en economie. Het is wat mij betreft wél politiek omdat het een Franse film is met onbekende, niet-professionele Tamils in de hoofdrollen, en die is gefinancierd door Franse omroepen. Dát is wel een politieke daad, wat mij betreft.'

Audiard laat de hoofdrollen spelen door niet-professionele acteurs - een bewuste keuze. 'Ik overdrijf nu misschien een beetje, maar een professionele acteur die slecht speelt, is meteen heel erg slecht; als blijkt dat een amateur niet zo goed kan acteren, krijg ik altijd nog wel iets goeds uit hem. Die kan je nog verrassen. En ik vind het fijn dat ik hun gezichten nog niet ken. Ze zijn nog onbekend.'

Hoofdrolspeler Jesuthasan Antonythasan heeft zelf gevochten bij de Tamiltijgers; hij belandde via Hongkong met valse paspoorten in Frankrijk, dat hem in 1993 politiek asiel verleende. Antonythasan verklaarde dat vijftig procent van Dheepan autobiografisch is, Audiard zegt dat hij pas tijdens de opnamen over het verleden van zijn hoofdrolspeler hoorde. 'Het kan natuurlijk zo zijn dat Antonythasan zijn achtergrond en zijn verleden heeft gebruikt, dat lijkt me logisch. Maar we hebben het er tijdens de opnamen niet voortdurend over gehad. Ik hoorde gisteren pas dat Antonythasan een trotskist was. Of een guevarist, ik weet het niet precies, het doet er ook niet toe. Hij heeft wel de Tamilliederen uitgezocht die in de film worden gezongen.'

Tegen het einde van de film verandert de goedmoedige would-be huisvader Dheepan in een meedogenloze wreker, die het wooncomplex hardhandig zuivert van al het kwade. In een droomachtige epiloog zijn Dheepan en zijn familie ten slotte vanuit de hel in een paradijselijk Engeland beland.

Dheepan draait vanaf 3 september in de Nederlandse bioscopen.

Beeld webupload
Recensie in Het Parool

★★★★☆
Beeld webupload
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden