Review

Sarah Waters - De kleine vreemdeling ***

Sarah Waters. Foto GPD Beeld
Sarah Waters. Foto GPD

De Welshe schrijfster Sarah Waters (1966) is nooit bang geweest in het verleden te graven en de geesten van oude literaire genres en grootmeesters nieuw leven in te blazen.

Haar drie eerste romans, Tipping the velvet (1998), Affinity (1999) en Fingersmith (2002), speelden in de Victoriaanse tijd, zonder de stoffigheid van het gemiddelde Britse kostuumdrama. Of ze nu schreef over een vrouw die in de ban raakte van een in het gevang gezette spiritist, of een moderne draai gaf aan het Oliver Twistachtige decor van weeskinderen annex zakkenrollers, het resultaat was altijd even fris als verrassend. Vol levendige en niet zelden heerlijk kwaadaardige personages, schitterende sfeerbeschrijvingen en (thriller)plots die je op het puntje van je stoel hielden. En vol dampende homo-erotische scènes, die haar de bijnaam 'de lesbische Charles Dickens' opleverden.

In haar vorige roman, The night watch (2006), verlegde ze haar werkterrein van de negentiende naar het midden van de twintigste eeuw, tijdens en kort na de Tweede Wereldoorlog, een periode waar ze ten minste even goed mee uit de voeten bleek te kunnen.

'De opvolger', De kleine vreemdeling, die onlangs in vertaling verscheen, speelt opnieuw in die tijd, al verruilde Waters de stadse jungle van Londen dit keer voor het landelijke Warwick. En, wat haar op sommige internetfora niet in dank is afgenomen, voor het eerst in haar oeuvre speelt de damesliefde in deze voor haar doen betrekkelijk overzichtelijke geschiedenis geen rol. De verteller is zelfs... een man!
Verraad! zullen sommige lezeressen verontwaardigd roepen.

Onzin natuurlijk. Maar toch is deze roman, hoe briljant Waters nog steeds kan schrijven, de eerste waar je, ook als heteroseksuele man, niet onverdeeld bij staat te juichen.

Plaats van handeling is Hundreds Hall, een landhuis dat hopeloos in verval is geraakt. De tuinen zijn een ondoordringbare wildernis van onkruid en klimop, de ene zaalachtige kamer na de andere wordt afgesloten wegens dreigend instortingsgevaar en de weelderige muren en plafonds brokkelen af waar de bewoners bij staan.

Het is zo'n huis dat schrééuwt om spookverhalen bij kaarslicht. En dat is ook precies wat je vijfhonderd pagina's wordt voorgeschoteld: ouderwetse gothic horror.

De geplaagden zijn leden van de verarmde familie Ayres. De weduwe, mrs. Ayres, een sympathieke geboren dame die, ook bij tegenspoed, de wellevendheid hoog probeert te houden. Haar stuurse zoon Roddick, een voormalige RAF-piloot die met zware brandwonden en een gehavend been uit de oorlog is gekomen en met de moed der wanhoop het familiehuis en boerenbedrijf op poten moet houden. En Catherine, de oude vrijster die voornamelijk in zakkige jurken over de landerijen wandelt met hond Gyp.

Kort nadat huisarts en verteller dokter Faraday weer op Hundreds is verschenen - zijn moeder was er ooit bediende - beginnen de macabere gebeurtenissen. Mysterieuze vlekken op het plafond, voorwerpen die hun bezitters aan lijken te vallen, onverklaarbare voetstappen en fluisterende meisjesstemmen.

U kent die special effects wel. Wat ook meteen de makke van De kleine vreemdeling is. Want hoe goed Waters de duistere sfeer en spanning ook opbouwt terwijl het ene na het andere familielid in het gesticht belandt of erger, de trucjes zijn zó bekend dat het verhaal maar niet echt huiveringwekkend wil worden.

Fijne genreoefening. Mooi eerbetoon aan, pakweg, Henry James' The turn of the screw of The house of Usher van Edgar Allen Poe. Punt.

Een fijn strandboek is het ongetwijfeld. Waters' stijl en karaktertekening zijn ook hier feilloos. En als ze ingaat op het gapende klassenverschil tussen de Ayressen en Faraday, die als arts ergens tussen de arbeidersklasse van zijn ouders en de hogere middenklasse in is gevallen, en hopeloos verliefd wordt op Catherine, levert dat boeiende passages, met scherpe observaties, op.

Maar toch: als Waters een volgende keer de geesten uit het verleden oproept, laat ze de spoken hopelijk thuis . (DIRK-JAN ARENSMAN)

Sarah Waters - De kleine vreemdeling
Vertaald door Nico Groen, Richard Kwakkel en Lucie van Rooijen,
Nijgh & Van Ditmar, €19,90.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden