Saban Baran: gewelddadige vrouwenhandelaar met een luizenleventje

De Turkse rechtbank behandelt woensdag het verzoek de zeer gewelddadige pooier Saban Baran zijn Nederlandse straf in Turkije te laten uitzitten - omdat justitie en gerechtshof hier de sadist eerder knullig hadden laten lopen.

Saban Baran in Turkije (l) en de foto die onder schuilnaam Tolga Aydin op Facebook stond.Beeld Paroolarchief

Het was een aaneenschakeling van potsierlijke blunders waardoor de extreem gewelddadige Turks-Duitse vrouwenhandelaar Saban Baran (1970) in de nazomer van 2009 kon vluchten. Hoofdoorzaak: de magistraten die het hoger beroep moesten behandelen, bleken ver van de werkelijkheid te staan.

Een korte geschiedenis van een schrijnende faux pas.

Een met zijn zus bevriende bankemployee in het Duitse Ludwigshafen verklapt in februari 2007 dat de recherche Barans gangen nagaat. Zo weet hij voortijdig dat de politie hem na ruim tien jaar alsnog wil pakken voor het met grof geweld in de prostitutie dwingen van mogelijk 120 prostituees uit vele landen - veelal op de Amsterdamse Wallen.

Het strafdossier-in-opbouw ademt de sfeer van niets ontziend sadisme door de breedgeschouderde Baran en zijn omvangrijke bende pooiers, bewakers en andere helpers.

Saban vlucht in zijn snelle bolide van Amsterdam naar Duitsland. Een arrestatieteam kan hem op het nippertje klemrijden voordat hij het vliegtuig kan nemen van Keulen naar Turkije - dat geen onderdanen uitlevert en waar hij volgens de recherche via zus Leyla en moeder Mevhibe miljoenen in onroerend goed heeft geïnvesteerd.

Moderne slaven
Baran en zijn vijf belangrijkste medeverdachten worden uiteindelijk berecht in een megaproces van vijf weken. Lange zittingsdagen handelen over velerlei beschuldigingen, ook over het schoppen en slaan van jonge, kwetsbare prostituees, soms met honkbalknuppels. Om blauwe plekken en zwellingen tegen te gaan, zouden mishandelde prostituees in koud water zijn gegooid.

Van tientallen meisjes zouden de borsten zijn opgepompt om hun marktwaarde te vergroten. Ze moesten als moderne slaven lange nachten maken om hoge streefbedragen te bereiken die ze als horigen moesten afstaan, acht de rechtbank op 11 juli 2008 bewezen.
Het vonnis ademt verontwaardiging.

Wel matigt de rechtbank de straf voor hoofdman Baran om juridisch-technische motieven tot 7,5 jaar cel, in plaats van de geëiste twaalf jaar.

Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep. Tussendoor volgt een zaak om een steekpartij in Amsterdam-West die Baran nóg acht jaar cel oplevert. Daarbovenop loopt een ontnemingszaak waarin de staat een kleine negentien miljoen euro door uitbuiting verkregen vermogen terugvordert.
Dan gaat alles mis.

Vluchtgevaar
Baran is in de gevangenis in Veenhuizen getrouwd met een jonge prostituee die ondanks stelselmatige mishandelingen steeds bij hem is teruggekeerd. Tijdens een 'bezoek zonder toezicht' heeft Baran bij haar een kind verwekt. In het voorjaar van 2009 wordt de baby geboren.

Baran laat zijn advocaat herhaald verzoeken om verlof 'op humanitaire gronden'. Ook een veroordeelde vrouwenhandelaar moet zijn kind kunnen knuffelen, is het idee.

De aanklagers en rechercheurs van het eerste uur blijven alarm slaan over zijn vluchtgevaar, maar tegen dovemansoren.

Een advocaat-generaal die het dossier kennelijk slecht kent, ziet geen grote bezwaren. Het gerechtshof is dan nog voorzichtig en wijst het verlofverzoek af. Een nieuwe, onervaren aanklaagster vindt tweeënhalve maand nadien dat Baran twee dagen 'buiten' toekomen. Het hof gunt hem een week bij zijn jonge gezin in Alkmaar, mits hij zich dagelijks meldt op een politiebureau.

Hij meldt zich twee keer. Dan wordt hij weer vastgezet na de tip dat hij met valse papieren wil vluchten. Het hof laat hem wéér gaan. Dan meldt Baran zich één laatste keer.
En weg is hij. Naar Turkije.

Sneep
De strafzaak onder de codenaam Sneep heeft opmerkelijk weinig aandacht getrokken (Het Parool zat vaak alleen in de rechtszaal). De ontsnapping daarentegen leidt tot grote ophef in media én politiek Den Haag. Fred Teeven, dan VVD-Kamerlid, nu staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, gaat voorop in de verontwaardiging.

Het is te laat. Turkije lijkt ongevoelig voor het verzoek Baran de Nederlandse straffen in Turkije te laten uitzitten op grond van een Europees verdrag. Zelf begint Turkije een bescheiden afpersingszaak tegen Baran, maar hij staat snel buiten.

Hij begint in kustplaats Antalya doodgemoedereerd een club die hij bij wijze van middelvinger naar Nederland Escape doopt, vinden journalisten van De Telegraaf uit.

Niet gedetineerd
Jarenlang leeft Baran een weelderig leven in hemdsmouwen.
Medio dit jaar plaatst website Geenstijl foto's die Baran onder de schuilnaam Tolga Aydin op Facebook heeft gezet. Hij bakt in de zon, eet een ijsje, bezoekt een voetbalwedstrijd.

In de verontwaardiging over de schaamteloze foto's schrijft minister Ivo Opstelten de Tweede Kamer, op 10 oktober. Nederland vraagt Turkije al jaren Barans Nederlandse straffen dáár te laten uitzitten - op grond van het Europese verdrag dat straffen internationaal geldig verklaart. Duizenden pagina's stukken zijn in het Turks vertaald. Nederland wil de straf overdragen die het gerechtshof Baran uiteindelijk bij verstek oplegde: zeven jaar en negen maanden plus een boete van 150.000 euro.

De rechtbank in Bakirköy, Istanboel, behandelt de zaak woensdag. Opstelten, met gevoel voor understatement: 'Eén en ander laat onverlet dat het voor zijn slachtoffers buitengewoon hard is dat Saban B. op het moment niet gedetineerd is.'

Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden