PlusAchtergrond

Ruttes Elfstedendilemma: wie stelt hij teleur, met verkiezingen in aantocht?

De Elfstedenkoorts heeft de Tweede Kamer bereikt en plaatst premier Mark Rutte voor een dilemma: is hij degene die, vlak voor de verkiezingen, een streep moet zetten door de tocht der tochten?

Het ijs bij het vestingstadje Sloten in Friesland. Beeld ANP
Het ijs bij het vestingstadje Sloten in Friesland.Beeld ANP

De kans is groot dat het volgende week gaat dooien en dat de roep om de Elfstedentocht snel verstomt, maar voor de Tweede Kamer doet dat er allemaal niet toe. De verkiezingen komen eraan, het vriest, Nederland is coronamoe, dus wat zou het: de Elfstedentocht moet doorgaan!

Rob Jetten, fractievoorzitter van D66, begon er maandag als eerste over. De Elfstedentocht moet kunnen, zei hij, maar wel met minder publiek langs de kanten. De coronamaatregelen moeten weliswaar verlengd worden om de druk op de zorg binnen de perken te houden, ‘maar het helpt dan ook als je als samenleving dingen hebt waar je blij van kunt worden’, zei hij. Al snel schaarde een meerderheid van de Tweede Kamer zich achter deze woorden. Wat ChristenUnie, PvdA, SP, GroenLinks, Denk, PVV, 50Plus, FvD en, heel voorzichtig, ook de SGP betreft: it giet oan. Corona of niet.

De VVD en het CDA houden zich, niet geheel toevallig, afzijdig. Want hun premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge zijn de kopstukken van het coronabeleid, inclusief de strenge maatregelen, die tot zeker 2 maart aanhouden, zo besloot het kabinet op dezelfde dag dat de roep om de Elfstedentocht aanzwol.

Lastig

Toestemming voor een Elfstedentocht is een lastige boodschap aan de horeca, evenementen, winkels en al die andere ondernemers die niet open mogen. En voor Nederlanders, jong en oud, die dagelijks worstelen met de beperkingen. Geen toestemming voor een Elfstedentocht is weer een lastige boodschap voor de schaatsfanaten, de Friezen en alle Nederlanders die de tocht als verlichting beschouwen in hun drukkende bestaan. Dit is een kans van ééns in de 24 jaar!

Zie hier het dilemma voor de premier: wie stelt hij teleur, met de verkiezingen in aantocht? Mark Rutte lijkt enigszins in beweging te komen door de ijskoorts. Vorige week zei hij nog dat wedstrijden op natuurijs echt niet kunnen. Maandag opende hij echter de deur voor een Elfstedentocht zonder publiek en alleen voor de 120 beste schaatsers van Nederland. Geen massale toertocht dus, die het evenement juist zo charmant maakt.

De premier haastte zich te zeggen dat het definitieve besluit ‘nog wat verder weg ligt’. En dat is een slimme zet, zegt politiek commentator Jaap Jansen. “Het heeft geen zin om nu al een besluit te nemen, dan kan hij de tocht nog even boven de markt laten hangen.”

Waan van de dag

Jan Driessen, communicatieadviseur en voormalig parlementair journalist, spreekt van een ‘duivels dilemma’. “Je zult nu maar Mark Rutte zijn.” Een paar weken voor de verkiezingen is de Elfstedenkoorts moeilijk te bedwingen, zegt hij. Dat Kamerleden zwichten voor ‘de waan van de dag’ is in zijn ogen ‘politieke hypocrisie’ waar de premier boven moet staan. Als Rutte toegeeft, zou dat slecht zijn voor het draagvlak onder de coronamaatregelen. “Crisiscommunicatie die een ingrijpende gedragsverandering beoogt, moet consistent zijn. Uitzonderingen zijn niet mogelijk, ook niet voor een Nederlandse traditie.”

Gelukkig voor Rutte heeft het bestuur van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden al laten weten dat de tocht geen doorgang kan vinden in deze coronatijden. De vereniging houdt hierbij vast aan de volledige versie, inclusief toertocht met 25.000 deelnemers. Maar de vraag is of het bestuur standhoudt als vanuit Den Haag het sein komt dat wedstrijdschaatsers wel het Friese ijs op mogen. Uiteindelijk zal Rutte dat sein moeten geven. Alleen de dooi kan dit dilemma oplossen voor de premier.

‘Raar om de Elfstedentocht voor te trekken’

Willem Westermann, Vereniging van Evenementenmakers (VVEM): “De politieke roep om een Elfstedentocht is populistisch gezwam en een opmaat naar teleurstelling. Wij mogen geen enkel evenement organiseren, dus het zou raar zijn om de Elfstedentocht voor te trekken. Als het alleen om de wedstrijdschaatsers gaat, met 150 deelnemers in een bubbel, lijkt dat mij prima. Wij hopen de komende maanden ook van dit soort evenementen in een bubbel te organiseren.”

Eveline Doornhegge, Koninklijke Horeca Amsterdam: “Bij onze collega’s in het oosten en noorden in het land bespeur ik wel wat ongenoegen over de discussie over de Elfstedentocht, terwijl de horeca dicht blijft. Maar Amsterdamse ondernemers willen anderen niet beperken. Zij proberen juist in te spelen op de schaatsgekte. Horeca aan de grachten denkt al na over koek en zopies en speciale afhaalmenu’s voor als er straks ijs ligt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden