Rutte wil druk op Britten niet verder opvoeren

Minister-president Mark Rutte wil de Britten bij nader inzien 'iets lucht' bieden om politiek orde op zaken te stellen na de uitslag van het Brexitreferendum. Die heeft het land volgens Rutte in 'een ernstige crisis' gestort.

Premier Rutte maandagavond bij het Brexit-debat in de Tweede KamerBeeld ANP

'Het is onwenselijk om de druk op het land nu op te voeren," zei hij maandagavond in een debat over de gevolgen van een Brexit.

Rutte en zijn minister van Buitenlandse Zaken, Bert Koenders, hamerden er eerder nog op dat het Verenigd Koninkrijk snel duidelijkheid moest geven over een vertrek uit de EU.

Rutte zei maandagavond dat juristen naar de spelregels voor vertrek hebben gekeken en dat de Britten - en niemand anders - degenen zijn die beslissen wanneer het uittredingsartikel 50 wordt 'getriggerd'.

Rutte zei een toekomst in de EU zonder de Britten somber tegemoet te zien, vooral om geopolitieke redenen in de huidige instabiele wereld. De gevolgen zijn volgen hem tektonisch:

"We hebben als EU onze huifkarren veilig in een cirkel staan en nu is Engeland bezig zijn huifkar eruit te halen. Het is nogal wat als de vijfde economie ter wereld en een permanent lid van de VN-Veiligheidsraad dit doet."

Te haastig
Een Kamermeerderheid verzet zich eveneens tegen een al te haastig vertrek. Rutte moet zijn collega-regeringsleiders vandaag in Brussel afhouden van een strafexpeditie tegen de Britten.

Zij noemen de keuze voor een Brexit 'een wake-up call' voor de gehele Europese Unie, die niet moet leiden tot een rancuneuze afrekening met het Verenigd Koninkrijk.

De Kamer ziet de Britse referendumuitkomst vooral als teken dat de EU op de schop moet, zo klonk het in koor, maar er klinkt geen eensgezindheid over op welke manier dat moet gebeuren.

De PVV wil weg uit de EU, D66 wil juist meer macht voor het Europees Parlement. De andere partijen laveren daar tussenin. Coalitiepartijen VVD en PvdA benadrukken allebei dat de zorgen van de Brexit-stemmers serieus moeten worden genomen.

"Europa had deze mensen niks meer te bieden", constateerde PvdA-leider Diederik Samsom. Het antwoord daarop is dat het in Europa weer om de burgers moet gaan, niet om de instituties.

"Als we zo doordenderen, eindigen we zonder draagvlak", stelde VVD-fractieleider Halbe Zijlstra. "Maar we staan ook niet aan de kant van de juichers die nu blij zijn over de Brexit en een Nexit willen."

Actiever
Het CDA wil minder Europese bureaucratie, zoals aanbestedingsregels en bemoeienis met de natuur. Partijleider Sybrand Buma ziet graag een kopgroep met Europese landen, waarin een clubje landen binnen de unie kan besluiten om meer dingen samen te doen.

Buma vindt dat Rutte zich actiever moet bemoeien met de toekomst van de EU zonder het Verenigd Koninkrijk. De regeringsleiders van Duitsland, Frankrijk en Italië spraken gisteren met elkaar.

Rutte was namens EU-voorzitter Nederland afwezig; hij opende een Coca-Colafabriek. "Als we er nu niet bij zijn, wordt er straks over ons beslist." Een geïrriteerde Rutte snauwde de CDA-leider toe dat de frisdrankgigant voor 1,2 miljard euro bijdraagt aan het nationaal inkomen.

PVV-leider Geert Wilders is één van de weinigen die de Brexit toejuicht. "De eurofielen werd afgelopen donderdag keihard een knock-out uitgedeeld. Die dreun zindert vandaag nog na." Hij diende een motie in om Nederland het Verenigd Koninkrijk zo snel mogelijk te laten volgen met een eigen Nexit-referendum.

Rutte maakte daar korte metten mee: "Ik doe er alles aan om te voorkomen dat er gegokt wordt met Nederlandse belangen. Een Nexit is schadelijk voor de veiligheid, de stabiliteit, de economische groei en raakt mensen in hun dagelijks leven op een gigantische manier."

Zie ook: Amsterdam als veilige haven na Brexit [+]

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden