Column

Rutte kan senaat negeren, maar niet lang

Voor een partij die het regeerakkoord niet onderschreef en het kabinet alleen gedoogt, heeft de PVV af en toe disproportioneel veel invloed. Louter en alleen de PVV zorgt ervoor dat de btw op podiumkunsten na nieuwjaar met dertien procent omhoog gaat.

Gisteren nam de Eerste Kamer een motie aan, waarin het kabinet wordt gevraagd de voorgenomen btw-verhoging nog eens te heroverwegen. Maar de motie is aan dovemansoren gericht. Vorige week liet premier Mark Rutte de meerderheid in de senaat al weinig illusies. Niet dat het minderheidskabinet zelf zo overtuigd is van de zegenrijke effecten van de btw-verhoging. De twee coalitiepartijen VVD en CDA hebben ook hun twijfels, zeker in de Eerste Kamer. Nee, het kabinet zit klem.
In de Tweede Kamer waren de beide regeringspartijen bereid te praten over een alternatief. Dagen is er gepraat met de oppositie tot het duidelijk werd dat de PVV CDA en VVD de ruimte niet gunde. De btw-verhoging op podiumkunsten moest en zou doorgaan - of die paar Henken en Ingrids hun theaterkaartje nou wel of niet kunnen betalen.
Die besliste houding van de PVV in de Tweede Kamer is ook de reden dat de motie die de Eerste Kamer heeft aangenomen, geen effect zal hebben. Rutte draaide er vorige week tegenover de senatoren nauwelijks omheen dat het kabinet wikt, maar de PVV in dit geval beschikt.
De Eerste Kamer rest nu nog slechts een ultiem middel en dat is volgende week het hele pakket aan belastingmaatregelen voor volgend jaar verwerpen. De PvdA overweegt dat zeer sterk.
De oppositionele meerderheid in de Eerste Kamer is echter intern verdeeld. De ChristenUnie zal uiteindelijk naar verwachting het belastingplan steunen nu de partij in de Tweede Kamer een paar wensen wist binnen te slepen.
De PVV speelt ondertussen met vuur als een dergelijk geval zich de komende maanden nog eens voordoet. In ieder geval tot de verkiezingen voor de Eerste Kamer laat in het voorjaar blijft de situatie voor de minderheidscoalitie en haar gedoogpartner labiel.
De senaat mag dan volgens sommigen slechts tot taak hebben te waken over de kwaliteit van de wetgeving, senatoren zijn niet gek. Als ze de kans krijgen politiek te bedrijven zullen ze het niet laten. Zo lang de PVV niet in de Eerste Kamer vertegenwoordigd is, hebben de oppositiepartijen redelijk vrij spel en van die vrijheid zullen ze graag gebruik maken om een keer door te bijten.
In de campagne voor de statenverkiezingen, vanaf februari zo ongeveer, zullen de lijsttrekkers voor de Eerste Kamer het politieke nieuws beheersen. Het lijkt een beetje terug naar de landelijke politiek van de jaren negentig, met Elco Brinkman (CDA), Loek Hermans (VVD) en Marleen Barth (PvdA) in de schijnwerpers.
Ook de PVV zal met een aansprekende naam moeten komen in deze eerste rechtstreekse verkiezingen voor de Eerste Kamer. Niet het wel en wee van twaalf provincies is de inzet van de statenverkiezingen, maar het lot van het kabinet-Rutte.
Binnen de VVD wordt de kans dat het kabinet nog lang regeert met een minderheid in de Eerste Kamer, als miniem beschouwd. Het is immers niet waarschijnlijk dat het bezuinigingspakket van 18 miljard euro dan ooit de eindstreep haalt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden