Plus

Rutte III bestaat uit meer beroepspolitici dan vakidioten

Rutte III bestaat uit meer beroepspolitici dan vakidioten. En dat is helemaal niet erg, stellen deskundigen.

Barbara Visser (VVD): Als Kamerlid deed ze verkeer, ze studeerde economie. Nu wordt ze staatssecretaris van Defensie Beeld anp

Neem CDA'er Ank Bijleveld, de nieuwe minister van Defensie. Ze heeft een vracht aan bestuurlijke ervaring, als staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en commissaris van de koning in Overijssel. Maar met haar nieuwe departement heeft ze ogenschijnlijk niet meer affiniteit mee, behalve dan dat haar vader beroepsmilitair was.

Bij VVD-Kamerlid Mark Harbers is er zelfs helemaal geen band te ontdekken met zijn nieuwe portefeuille. De oud-havenwethouder van Rotterdam speelde zichzelf de laatste jaren in de kijker als financieel specialist in de Kamer en wordt nu beloond met een staatssecretariaat op Veiligheid en Justitie.

Of neem partijgenote Barbara Visser, die Bijlevelds rechterhand wordt op Defensie, een ministerie waar ze op grond van haar studie (economie) noch portefeuille (verkeer) kaas van heeft gegeten.

Niet zo belangrijk
De achtergronden van de kandidaat-bewindslieden zijn voer voor schampere reacties. Maar volgens kenners is het helemaal niet zo belangrijk dat je je strepen hebt verdiend op het onderwerp waarvoor je verantwoordelijk bent. "Het is mooi als je er iets van afweet, maar je kunt het jezelf ook heel snel aanleren," zegt oud-minister Rita Verdonk.

"Er zijn veel deskundige ambtenaren bij wie je snel kennis kunt vergaren. Halbe Zijlstra is bijvoorbeeld intelligent genoeg om zich snel in te werken op Buitenlandse Zaken."

Er zijn genoeg voorbeelden van succesvolle ministers die niet werden gehinderd door al te veel kennis van ­zaken. Zoals 'landbouweconoom' ­Jeroen Dijsselbloem, de populaire minister van Financiën, en belastingcontroleur Henk Kamp, die achtereenvolgens Sociale Zaken, Defensie en Economische Zaken bestierde.

Politieke ervaring
"Het kan juist verfrissend zijn, nieuwkomers kunnen het departement wakker schudden," zegt oud-topambtenaar Roel Bekker, die heel wat ministers voorbij zag komen. "Ministers komen vaker in de problemen door een gebrek aan politieke ervaring dan doordat ze niet precies weten hoe een bepaalde wet in elkaar zit."

Soms pakt een keuze voor iemand 'uit het veld' goed uit, zoals met de alom bewierookte Hans Wijers in Paars I. Maar de geschiedenis leert ook dat bewindslieden die wel deskundig zijn maar politieke ervaring ontberen, vaker moesten aftreden.

Ank Bijleveld (CDA): De nieuwe minister van Defensie heeft bestuurlijke ervaring, maar ­defensie komt in haar cv niet voor Beeld anp

"Dat is vooral op Defensie gebleken, dat ministerie bestond vroeger uit de ministeries van Oorlog en Marine. Hier werden wel officieren benoemd die niet gewend waren tegengesproken te worden," zegt hoogleraar parlementaire geschiedenis Carla van Baalen.

Wachtlijsten verkorten
Zoals minister van Marine Willem Naudin ten Cate, die na zijn debuut in de Tweede Kamer er meteen de brui aan gaf. "Daar zien ze me nooit meer terug!'' zou hij na zijn eerste debat in 1919 tegen zijn ambtenaren hebben gezegd. Van Baalen: "Je kunt niet iedereen voor een volle Tweede Kamer zetten."

Daarvoor waarschuwt ook oud-­secretaris-generaal Bekker. Nieuwe bewindslieden zoals Hugo de Jonge (CDA) en Wopke Hoekstra (CDA) hebben weinig tot geen parlementaire ervaring.

"Dat is wel een risico. Ik zou ze adviseren om de tijd te nemen: niet te grote toezeggingen doen, anders val je bijna altijd in je eigen zwaard. Je kunt wel heroïsch verzuchten dat je de wachtlijsten binnen een half jaar oplost, maar dat gaat vaak toch langzamer dan gehoopt."

Mark Harbers (VVD): De oud-havenwethouder van Rotterdam wordt nu staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Beeld Jeroen Arians
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden