Rutte: geen initiatief voor grotere coalitie

De coalitie van VVD en PvdA heeft geen initiatieven genomen om D66 in het kabinet te halen en heeft daartoe ook geen voornemens. Premier Mark Rutte heeft dat donderdag gezegd.

(VLNR) Diederik Samsom (PvdA), Mark Rutte (VVD) Alexander Pechtold (D66) Beeld ANP
(VLNR) Diederik Samsom (PvdA), Mark Rutte (VVD) Alexander Pechtold (D66)Beeld ANP

Of dergelijke gesprekken hebben plaatsgevonden, wilde hij niet zeggen. Volgens diverse bronnen is dat wel het geval. De Tweede Kamer krijgt donderdag nog een brief van het kabinet om helderheid te verschaffen over de berichten.

Rutte liet weten dat volgens hem de coalitie goed draait en is uitbreiding dus niet nodig. Dat ze in de Senaat geen meerderheid heeft, betekent dat het kabinet daar hard moet werken om voldoende steun voor zijn plannen te krijgen, zei hij.

Rutte zei verder dat er voortdurend met allerlei partijen over diverse onderwerpen gesprekken plaatshebben. Het uitbreiden van de coalitie zonder nieuwe verkiezingen is 'staatsrechtelijk mogelijk', maar er bestaan geen plannen voor, onderstreepte hij.

D66-leider Alexander Pechtold wil niet rechtstreeks ingaan op de vraag of hij geheim overleg heeft gevoerd met de coalitie over toetreding van zijn partij tot het kabinet. 'Ik herken me niet helemaal in het beeld in de media', zei hij. Pechtold erkende wel dat er gesprekken zijn geweest met de coalitie, maar die zouden over de inhoud van het beleid zijn gegaan. 'Als die tot iets hadden geleid, had u dat van mij gehoord. Ik heb nu geen behoefte tot nakaarten.'

Geheime gesprekken
VVD en PvdA spraken tijdens de zomermaanden met D66 over toetreding tot de coalitie. De woordvoerster van VVD-fractieleider Halbe Zijlstra liet eerder vandaag al weten dat 'noch het kabinet, noch de coalitie het initiatief heeft genomen tot deze gesprekken'. Dat zou dus betekenen dat het initiatief kwam van D66.

De geheime gesprekken, die donderdag uitlekten via De Telegraaf, zijn volgens betrokkenen stukgelopen omdat D66-leider Alexander Pechtold bedongen zou hebben dat het sociaal akkoord zou worden opengebroken. Hiervoor voelde met name PvdA-leider Diederik Samsom niets.

Niet met het CDA
In totaal is enkele keren gesproken met D66, zeggen bronnen. Met het CDA is niet gesproken, maar dat zou wel nog de bedoeling zijn geweest als het met de democraten klikte.

lijsttrekkers Alexander Pechtold (L) van D66 en Diederik Samsom van de PvdA voorafgaand aant het Libelle Nieuwscafe Lijsttrekkersdebat in Café Dudok in Den Haag. Beeld ANP
lijsttrekkers Alexander Pechtold (L) van D66 en Diederik Samsom van de PvdA voorafgaand aant het Libelle Nieuwscafe Lijsttrekkersdebat in Café Dudok in Den Haag.Beeld ANP
PvdA-leider Samsom en D66-fractievoorzitter Pechtold in de Tweede Kamer. Beeld ANP
PvdA-leider Samsom en D66-fractievoorzitter Pechtold in de Tweede Kamer.Beeld ANP

De woordvoerster van Samsom laat in een reactie weten dat de PvdA 'grote waarde hecht aan een breed draagvlak voor het kabinetsbeleid, zowel in het parlement als de maatschappij. Gesprekken met andere partijen vinden op verschillende niveaus en over verschillende onderwerpen met regelmaat plaats. Ook met D66. Het gesprek tussen Pechtold en Samsom ging over de inhoud van de kabinetsplannen, de inhoudelijke wensen van D66 en de mogelijkheden om tot elkaar te komen.'

Geen meerderheid in de Senaat
Het kabinet van VVD en PvdA heeft geen meerderheid in de Senaat, en moet daardoor steeds bij oppositiepartijen om steun bedelen voor zijn plannen. Met toetreding van D66 tot de coalitie zou dat probleem nog steeds niet zijn opgelost, omdat deze partij in de Eerste Kamer te weinig zetels heeft om de coalitie aan een meerderheid te helpen. Zou het CDA ook toetreden dan zou het kabinet in de Senaat op een ruime meerderheid kunnen rekenen.

Voor het zomerreces zijn er ook gesprekken gevoerd met D66 (en GroenLinks) over inhoudelijke steun aan begrotingsplannen van het kabinet. Die liepen echter al snel op niks uit. Deze gesprekken vonden openlijk plaats.

In het voorjaar pleitte voormalig VVD-leider Hans Wiegel ervoor om de coalitie open te breken, zodat deze in de Senaat een meerderheid zou hebben. Zowel D66 als CDA toonde toen geen behoefte.

PVV-leider Geert Wilders vroeg om opheldering. Hij wil de brief van het kabinet voor 18.00 uur ontvangen. Daarna wil hij een debat aanvragen over de kwestie. Volgens Wilders is het kabinet 'in paniek'.

Arie Slob van de ChristenUnie sprak van een 'opmerkelijk bericht'. Hij ziet niet veel perspectief om opnieuw om de tafel te gaan zitten om het kabinet uit te breiden. CDA-leider Sybrand Buma noemde het 'bizar' dat het kabinet praat over uitbreiding van de coalitie in plaats van zijn werk te doen. 'Het moet gaan over de oplossingen voor de crisis.' Buma is naar zijn zeggen niet betrokken geweest bij het overleg met D66. Als hij daarvoor gevraagd was, was het antwoord nee geweest, liet hij weten.

D66-leider Pechtold op het Binnenhof. Beeld ANP
D66-leider Pechtold op het Binnenhof.Beeld ANP
Samsom (links) en Pechtold. Beeld ANP
Samsom (links) en Pechtold.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden