Rutte: Drama Srebrenica drukte tot laatst zwaar op Kok

Minister-president Mark Rutte noemt de zaterdag overleden oud-premier Wim Kok 'een man om naar op te kijken'. 'Volkomen betrouwbaar, volkomen integer en altijd gericht op een oplossing.'

Premier Kok is in gedachten tijdens de terugreis naar Sarajevo in een Chinook-helikopter. Beeld anp

In een uitgebreide verklaring gaat Rutte in op 'de grote betekenis' die Kok voor ons land heeft gehad. Hij staat stil bij zijn lange staat van dienst: hoe hij in 1976 de eerste voorzitter van vakbond FNV werd en in 2002 afzwaaide als minister-president.

"In de tussenliggende jaren was hij zowel architect als aannemer van het Nederlandse poldermodel, waarvoor hij ook internationaal respect en waardering afdwong," stelt Rutte.

Daar kreeg hij geen kapsones van. "Met zijn sobere nuchterheid stond hij in de beste traditie van Willem Drees," zo verwijst Rutte naar de legendarische partijleider van de SDAP en later de PvdA, de partij van Kok.

Verstandige compronis
Als eerste minister stond Kok boven de partijen, aldus Rutte. "Die hang naar nuance, naar degelijkheid en naar het verstandige compromis typeert hem als bestuurder misschien nog wel het meest." Maar Kok was ook een man die een groot verantwoordelijkheidsgevoel had en hoge eisen stelde aan zichzelf en de mensen met wie hij werkte.

Dat verantwoordelijkheidsgevoel had ook een keerzijde, schrijft Rutte. "Het is geen geheim dat het drama Srebrenica tot op het allerlaatst zwaar op hem heeft gedrukt."

De enclave in de Bosnische stad stond in 1995 - Kok was pas net premier - onder bescherming van Nederlandse militairen, toen die werd ingenomen door Bosnisch-Servische troepen. Daarbij kwamen naar schatting 7000 moslimmannen en -jongens om het leven.

Persoonlijk geroerd
Onder de 'schijnbaar onverstoorbaarheid' van Kok ging volgens Rutte een 'sociaal bewogen man schuil'. "Hij kon diep persoonlijk geroerd raken door onrecht en menselijk lijden. Het is die combinatie van hoofd en hart die Wim Kok maakte tot wie hij was. Een groot man aan wie ons land veel dank is verschuldigd."

Rutte wenst Koks vrouw Rita, zijn kinderen en kleinkinderen, zijn politieke en andere vrienden heel veel sterkte toe.

Lees ook: Wim Kok was een 'premier van alle Nederlanders'

Ook andere partijleiders hebben gereageerd. "Kok werd door velen gewaardeerd om zijn inhoudelijke stijl, zijn rust en gezag. Mijn gedachten zijn bij zijn vrouw, familie en partij," zegt CDA-leider Sybrand Buma.

"De man die stond voor het compromis. Voor samenwerking over grenzen heen. We gaan zijn wijsheid en kalmte missen," laat Rob Jetten, fractieleider van D66 weten.

Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver was Kok 'een wijs en gezaghebbend premier'. Hij wenst familie en vrienden veel sterkte.

Kees van der Staaij¿, fractievoorzitter van de SGP, roemt Wim Kok als 'een degelijk minister van Financiën; daarna de premier van paars. Hij heeft zich jarenlang met veel ijver ingezet voor de publieke zaak.'

SP-leider Lilian Marijnissen: "Wat een verdrietig nieuws. De premier van ons land in de tijd dat ik politiek bewust werd. Heel veel sterkte aan de nabestaanden."

"Wim Kok was een zoon van de polder, die z'n leven lang tegenstellingen heeft overbrugd en zo een staatsman werd. Hij laat een rijke sociale en politieke erfenis achter," zegt fractievoorzitter van de ChristenUnie Gert-Jan Segers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden