Column

Rutte bedrijft politiek als clownsnummer

Hét woord dat deze tijd typeert, komt uit het Italiaans en is: sprezzatura. Spreek het woord langzaam uit: sprrretzzaatoeraa... Het schoot me te binnen toen ik zaterdag in de P.C. Hooftstraat niet één, maar twee mannen, ongeveer dertig meter van elkaar, met zo'n typisch soepel vallend Cesare Attolinikostuum zag lopen (vijfduizend euro per pak, schat ik).

Cesare Attolini is de kleermaker van Toni Servillo (Jep Gambardella in 'La grande bellezza') en Marcello Mastroianni (Marcello Rubini in 'La dolce vita'.) Sprezzatura betekent bedachte nonchalance, verfijnde levenskunst. Je kunt het woord eigenlijk niet vertalen, maar kijk naar Gambardella en je ziet het voor je. Ik kwam het woord sprezzatura ook voor het eerst tegen in een recensie van 'La grande bellezza'.

Het woord werd voor het eerst gebruikt in 1528, door Baldassare Castiglione, in zijn boek 'Il libro del cortegionao' (het boek van de hoveling), waarin niet alleen staat welke eigenschappen vereist zijn om aan het hof te werken, maar ook welke mentaliteit je daarvoor moet hebben. De hoveling moest alles van kunst weten, hij moest muziek kunnen maken en hij moest even goed kunnen dichten als vechten. En dat behoorde hem allemaal nonchalant af te gaan.

Maar sprezzatura ging zijn eigen weg. Waar in de negentiende eeuw werd gesproken over spleen (zwaarmoedigheid) en ennui (existentiële verveling), is het thans sprezzatura. Wat de woorden gemeen hebben, is de nostalgie, het gevoel dat het leven 'elders' is. Kijk naar Mark Rutte. Hij lacht op elke persconferentie en bij elk debat de problemen weg. Politiek bedrijft hij als clownsnummer, na de leeuwentemmer en voor de trapezewerkers. Je ziet het bij Matthijs van Nieuwkerk. Het gemakkelijk, vlot en nonchalant uitspreken van een vraag duurt bij hem langer dan de onderwerpen die hij behandelt.

Je ziet het ook bij iemand als Thierry Baudet, de met klasse aan de weg timmerende conservatieve nationalist, die ik ervan verdenk dat hij stiekem op Marktplaats voor zevenhonderd euro één sok van Cesare Attolini heeft gekocht. Sprezzatura is een signaal van decadentie. De dandy's, cynisch geworden door hun onmacht iets ten goede te veranderen, flaneren in rustig tempo over de straten.

Sprezzaturiaanse helden - politici en kunstenaars - zullen binnenkort, zij aan zij, alomtegenwoordig zijn. Het verval gaat trouwens altijd goed gekleed en heeft een goed humeur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden