Russische rijkeluiszoontjes runnen kranten

Foto EPA


DEN HAAG - Na de Tweede Wereldoorlog was Pierre Lazareff, zoon van geëmigreerde Russische joden, de gevierde hoofdredacteur van France-Soir. Nu leidt opnieuw een Rus de krant, maar hij is wel van een ander kaliber. Alexander, zoon van oligarch Sergej Poegatsjov, is pas 26 jaar en nog onwennig in zijn nieuwe functie. Recentelijk vroeg hij nog wat nu eigenlijk het werk van een redactiechef inhield.

Alexander Poegatsjov koestert in zijn kantoor een aandenken aan zijn Russische voorganger. Er hangt een facsimilé van de voorpagina van France-Soir van 7 mei 1954, toen de Fransen bij Diên Biên Phu als koloniale macht in Vietnam werden verslagen. France-Soir had toen een oplage van meer dan een miljoen. Toen Poegatsjov aantrad, had de krant nog maar 22.700 lezers. Zijn voorlopig bescheiden doel: een oplage van 200.000 exemplaren.

De nieuwe France-Soir is half maart gelanceerd, op een kleiner formaat en goedkoper. Hij kost nu vijftig in plaats van negentig eurocent. Er is 20 miljoen euro uitgetrokken voor een reclamecampagne. Als iets verraadt dat 'père et fils' Poegatsjov van plan zijn er iets groots van te maken, dan is het wel het feit dat de redactie nu in een peperduur pand aan de Champs-Elysées nummer 100 zetelt.

Één pond
Aan de andere kant van het Kanaal is het de 30-jarige Jevgeni, zoon van ex-KGB-agent en oligarch Alexander Lebedev, die de scepter zwaait over de Evening Standard en The Independent. Alexander Lebedev nam beide titels voor het symbolische bedrag van één pond over. The Evening Standard is inmiddels een gratis tabloid krant geworden. The Independent heeft een nieuwe opmaak gekregen en een dagelijkse magazineachtige bijlage, de 'Viewspaper'. De deal moet deze maand nog worden geformaliseerd. Mogelijk wordt ook deze kwaliteitskrant een gratis blad. Hoofdredacteur Simon Kelner zou er niet verbaasd van staan: ''Bij de Lebedevs is niets uitgesloten.''

Vader Poegatsjov (47) en vader Lebedev (50) lijken zich ten doel te hebben gesteld om met hun snel verdiende geld noodlijdende West-Europese kranten van de ondergang te redden. Maar in zowel Parijs als Londen vraagt men zich af of het wel allemaal filantropie is.

Poegatsjov en Lebedev hebben hun fortuin verzameld na de val van de Sovjet-Unie in 1991. ''Alle oligarchen hebben op hun eigen manier geprofiteerd van het geld van de staat en de corruptie van de functionarissen'', aldus Stanislav Belkovski in het boek 'De oligarchen en de staat'.

Poegatsjov, die al bankier was in de Sovjettijd, stichtte in 1992 zijn eigen International Industrial Bank. Tegenwoordig houdt hij zich meer met vastgoedontwikkeling onledig, zoals luxeappartementen aan het Rode Plein in Moskou. Hij is sinds drie jaar eigenaar van het luxe Franse traiteurbedrijf Hediard en senator voor de Toeva-republiek aan de noordgrens van Mongolië.

520 miljoen
Lebedev nam met de rang van luitenant-kolonel in 1992 afscheid van de KGB om vervolgens zo rijk te worden op de nieuwe aandelenmarkt in Rusland, dat hij in 1995 zijn eigen National Reserve Bank kon stichten. Hij bezit huizen in Frankrijk, Engeland en Italië en sloeg in januari dit jaar nog een leuke slag door de verkoop van zijn aandelen in luchtvaartmaatschappij Aeroflot aan de Russische staat voor een slordige 520 miljoen euro. Vrij naar John le Carré's roman 'The spy who came in from the cold' heeft hij inmiddels in Londen de bijnaam 'The spy who came in for the gold' gekregen.

Anders dan Poegatsjov had Lebedev al voor de aanschaf van zijn twee Britse titels ervaring met kranten. Samen met de laatste Sovjetpresident Michail Gorbatsjov bezat hij al de Novaja Gazeta, de krant waarvoor Anna Politkovskaja schreef, tot ze in 2006 werd vermoord om haar kritische berichtgeving over de oorlog in Tsjetsjenië. Lebedev heeft zich om die reden altijd geafficheerd als iemand, die het niet goed kan vinden met de Russische premier Vladimir Poetin. Maar er bestaan twijfels aan die versie. Toen een andere krant van Lebedev, de Moskovsky Korrespondent, zich in 2008 vergaloppeerde met een verhaal dat Poetin een relatie had met een voormalig Olympisch kampioene ritmische gymnastiek, besloot Lebedev de krant onmiddellijk te sluiten. Ook door de verkoop van de Aeroflot-aandelen is de twijfel in Londen verder aangewakkerd. En was niet ook Poetin vroeger verbonden aan de KGB? Worden hier onderhands Russische belangen gediend?

Europeanen

Tenslotte raadselen Parijs en Londen over het feit dat zowel Lebedev als Poegatsjov hun zoons aan het hoofd van de kranten heeft gezet. Zijn die, zoals de Libération schreef, gewoon een 'speeltje' voor de oligarchkinderen? Analist Stanislav Belkovski had zo zijn eigen verklaring. ''Het is hun persoonlijke pr-campagne om zich bij de elite te introduceren. Door hun kinderen aan het hoofd van die kranten te zetten, worden ze min of eer geadeld. Ze zijn niet langer Russen, maar Europeanen.'' Zoon Poegatsjov heeft zich in ieder geval al de Franse nationaliteit laten aanmeten. (GPD)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden