Russische hacks

Rusland noemt uitzetting spionnen provocatie

Minister Ank Bijleveld onthulde donderdag dat de Nederlandse inlichtingendienst een Russische aanval op de OPCW heeft voorkomen. Lees hier alles over de verijdelde aanval.

MIVD-hoofd Onno Eichelsheim, minister van Defensie Ank Bijleveld en de Britse ambassadeur Peter Wilson tijdens een persconferentie van de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Beeld ANP

8 oktober 2018, 18:06

Rusland: Nederland provoceert

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft met een protestbrief aan de Nederlandse ambassadeur in Moskou duidelijk gemaakt dat het niet gediend is van de Nederlandse beschuldigingen en acties tegen de vier Russische spionnen.

In de brief aan ambassadeur Renée Jones-Bos noemt Rusland het vast- en uitzetten van de agenten een provocatie.

De ambassadeur stelde dat Nederland geen cyberaanvallen tolereert op internationale organisaties die in het land zijn gevestigd.

8 oktober 2018, 12:49

'Uitgewezen Russen maakten routinereis'

De vier Russen die in april in Nederland zijn aangehouden als spionnen en vervolgens zijn uitgewezen, waren niet op een geheime missie. Ze waren op een "routinereis", zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, maandag.

Het was zijn eerste reactie op de beschuldigingen aan het adres van de Russische inlichtingendienst over hackpraktijken.

Het viertal werd door de Nederlandse inlichtingendienst betrapt bij een poging digitaal in te breken bij Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Volgens Lavrov moet er sprake zijn van een misverstand.

5 oktober 2018, 12:46

Nederlandse ambassadeur ontboden

De Nederlandse ambassadeur in Rusland wordt maandag ontboden bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou. Dat meldt persbureau Reuters.

Ambassadeur Renée Jones-Bos moet uitleg geven over de uitzetting van de vier agenten van de Russische militaire geheime dienst door Nederland.

Ambassadeur Renée Jones-Bos Beeld anp

5 oktober 2018, 11:37

Kamerleden laten Moskou links liggen

De Tweede Kamerleden die over twee weken een werkbezoek aan Rusland zouden brengen, zien daar voorlopig van af. Ze kunnen de poging van Rusland om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken, niet zomaar over hun kant laten gaan, vinden ze.

De buitenlandwoordvoerders van de partijen in de Tweede Kamer zouden vrijdag 22 oktober voor tien dagen afreizen naar Rusland. Maar een ruime meerderheid van de Kamer wil het bezoek opschorten, laat VVD-Kamerlid Sven Koopmans weten.

"We moeten altijd met Rusland blijven praten, maar een bezoek door ons nu zou door Rusland makkelijk kunnen worden uitgelegd als vergeving voor een schandelijke daad. En dat is onterecht.'' De Kamer komt volgens Koopmans "op voor onze rechtsorde. Dat zullen we Rusland graag nog eens zeggen, maar dan op een voor ons passend moment.''

5 oktober 2018, 10:51

Ambassadeur Nederland op matje geroepen

Rusland roept de Nederlandse ambassadeur in het land op het matje naar aanleiding van het uitzetten van de vier Russische hackers. Dat meldt het Russische persbureau Sputnik op basis van diplomatieke bronnen.

5 oktober 2018, 5:43

'Ook België doelwit Russische hacker'

Russische hackers van de de militaire inlichtingendienst GROe worden ook in verband gebracht met een cyberaanval in België. In 2014 vielen ze daar het ministerie van Buitenlandse Zaken aan, schrijft De Standaard.

Het is niet duidelijk waar de hackers precies op uit waren, maar bij de inbraak zou een vertrouwelijk diplomatiek rapport over Oekraïne zijn gekopieerd. De hack, waarbij zogenoemde Ouroboros-malware werd gebruikt, kwam destijds al aan het licht. Ook toen werd al met beschuldigende vinger naar Rusland gewezen.

Volgens De Standaard maakten de hackers deel uit van de Militaire Eenheid 26165, een onderdeel van GROe. Daartoe behoren ook de hackers die achter de aanval zaten op de OPCW in Den Haag.

Het onderzoek van het Openbaar Ministerie in België naar de cyberaanval loopt nog. Vooralsnog zijn er geen specifieke daders aangewezen.

4 oktober 2018, 20:13

Hoe verder met relatie met Rusland?

"Die moet helder en zakelijk zijn", zegt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. De communicatielijnen moeten openblijven en als er iets mis is moet dat volgens hem gezegd worden.

Blok denkt dat het een "heel ongemakkelijke dag" is voor de regering in Moskou. "Omdat ze zo met de billen bloot gaan." Volgens de bewindsman is een "ongekend scherp diplomatiek signaal" richting Rusland gegaan. De Russische zaakgelastigde is direct bij Blok op het matje geroepen.

Meer sancties in Europees verband tegen Rusland na deze Russische operatie zijn volgens hem lastig. De coalitiepartijen pleiten hier voor. Dit soort "cyberactiviteiten" vallen namelijk niet onder de sanctie-criteria. Blok wil dat wel veranderen. Hij is met zijn EU-collega's in gesprek om voor dit soort cyberactiviteiten ook sancties te kunnen instellen.

Het toeval wil dat Blok net op 13 april in Moskou was toen de operatie van de Russen in Den Haag werd verstoord. "Puur toeval", zegt hij. Die dag was juist bedoeld om de banden weer wat aan te halen. Door de Russische bezetting van de Krim en het neerhalen van MH17 zijn de betrekkingen ernstig bekoeld. Het was vandaag in elk geval "beslist geen beste dag in de relatie", concludeert Blok.

Bang voor Russische tegenmaatregelen is hij niet. Hij wil daar ook niet over speculeren. De minister wil een zakelijke band houden met Rusland. "Het is de grootste buur van de EU." Over twee weken gaat de Kamercommissie Buitenlandse Zaken naar Rusland. Hij ziet geen bezwaren.

4 oktober 2018, 15:46

Rutte sluit stappen Rusland niet uit

Het is niet uitgesloten dat er maatregelen tegen Rusland worden getroffen naar aanleiding van de verijdelde cyberaanval tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Daarover moet wel eerst worden overlegd met bondgenoten, zei premier Mark Rutte donderdag.

Minister van Defensie Ank Bijleveld en Onno Eichelsheim, de baas van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, vertelden eerder op de dag gedetailleerd over het optreden van de MIVD.

Volgens Rutte is het openbaar maken van zoveel details over de operatie, op zich al een strafmaatregel. "We doen het ook om het vermogen van de Russen om in de toekomst zulke operaties te doen, te verzwakken. In ieder geval, dat mogen we aannemen.''

De operatie was het resultaat van samenwerking met onder andere de Britse regering.

4 oktober 2018, 14:13

Coalitie: meer Russen op sanctielijst

Als reactie op de Russische poging de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken, sturen de coalitiepartijen aan op uitbreiding van de Europese sanctielijst tegen Rusland.

Het kabinet "moet in Europees en NAVO-verband pleiten voor een stevige, gezamenlijke reactie richting de Russen. Het ligt voor de hand om daarbij ook te kijken naar uitbreiding van de sanctielijst," aldus Joël Voordewind van de ChristenUnie.

De vier Russische agenten die bij het OPCW zijn aangehouden moeten volgens D66 direct op deze sanctielijst komen te staan zodat ze niet elders in de EU nog eens kunnen opduiken. "Dat is een goede eerste stap," meent Sjoerd Sjoerdsma. Zijn collega Sven Koopmans van de VVD gaat er ook van uit dat de "sanctielijst zo nodig wordt uitgebreid."

4 oktober 2018, 13:59

VS klagen Russische OPCW-hackers aan

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft een aanklacht ingediend tegen zeven Russische inlichtingenofficieren voor het hacken van diverse anti-dopinginstanties. Vier van de zeven zijn dezelfde mannen die in Nederland probeerden de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken.

Het Amerikaanse ministerie maakte de aanklachten vandaag bekend, enkele uren nadat de Nederlandse regering uit de doeken had gedaan hoe een Russische operatie in Nederland was verijdeld.

Doelwit van de Russische operatie waren onder meer de internationale antidopingautoriteit WADA en de Amerikaanse en Canadese antidopinginstanties.

Vergelding
Volgens het ministerie was de operatie een vergelding voor de schorsing van Rusland op de Olympische Winterspelen wegens dopinggebruik. De hackers wilden informatie stelen over onder anderen atleten met de bedoeling de goede naam van het slachtoffer aan te tasten.

De directeur van de FBI, Christopher Wray, zei dat de hackers "criminele acties ondernamen voor de Russische overheid met als oogmerk vergelding en beschadiging van onschuldige mensen en van de economie van de VS en internationale organisaties".

De FBI heeft met andere landen samengewerkt om deze "criminele campagne'' te stoppen, aldus Wray. De hackers zouden van eind 2014 tot op zijn minst mei van dit jaar in touw zijn geweest.

Drie van de zeven Russen in de aanklacht zijn in de zomer ook al aangeklaagd, toen voor inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Alle verdachten zijn volgens Washington in Rusland en lid van de militaire inlichtingendienst GROe die onder het Russische opperbevel valt.

4 oktober 2018, 12:54

Niet gearresteerd

Het blijft onduidelijk waarom de vier Russische agenten die het wifinetwerk van de OPCW in april probeerden te hacken, het land uit zijn begeleid en niet zijn opgepakt.

Hoofd Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, Onno Eichelsheim zei dat die beslissing de zijne was, en dat de politie niet betrokken was bij het onderzoek. Of dat betekent dat arrestaties niet mogelijk waren, liet de MIVD-baas in het midden.

Geen diplomatieke immuniteit
Het was in ieder geval niet omdat de vier diplomatieke paspoorten hadden, aldus Eichelsheim. Die paspoorten waren niet in Nederland geaccrediteerd, waardoor de vier mannen geen diplomatieke immuniteit genoten.

Volgens minister Ank Bijleveld (Defensie) "was het voor ons belangrijk de informatie te verzamelen." De operatie vond plaats in het kader van de Wet op de Inlichtingen en Veilheidsdiensten (WIV). Daardoor konden volgens haar de vier Russische agenten het land worden uitgezet en daarmee bleef hun apparatuur achter. "En daar is veel informatie uitgehaald. Dat zou anderszins veel moeilijker zijn geweest."

4 oktober 2018, 12:51

Ministerie Justitie VS

Het Amerikaanse ministerie van Justitie komt later vandaag met een serie aanklachten. Daarin is ook de informatie meegenomen over de Russische operatie tegen de OPCW.

4 oktober 2018, 12:21

Moskou: weer een absurditeit

Een bron bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent dat een poging is gedaan de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. "Dit is weer een absurditeit," stelde de ingewijde volgens de Russische nieuwsdienst Sputnik.

De bron stelt dat het helemaal niet nodig was om de internationale organisatie te hacken, omdat Rusland zelf ook lid is. "We maken onderdeel uit van alle structuren van de organisatie, dus waarom zouden we het hacken? We hebben toegang. Hun hele netwerk ligt open voor ons," aldus de anonieme functionaris.

4 oktober 2018, 12:21

EU: ernstig bezorgd

EU-president Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker en EU-buitenlandchef Federica Mogherini hebben een gezamenlijke verklaring naar buiten gebracht, waarin zij de vijandige en agressieve cyberaanval zeggen te betreuren.

'We zijn ernstig bezorgd over deze poging om de integriteit van de OPCW, een gerespecteerde internationale organisatie in gastland Nederland, te ondermijnen,' staat in de verklaring.

'Deze agressieve daad toont minachting voor het ernstige doel van de OPCW, dat werkt aan het wereldwijd uitroeien van wapens onder mandaat van de Verenigde Naties. We betreuren dergelijke acties die het internationaal recht en internationale instellingen ondermijnen. De EU gaat door met het versterken van instellingen en lidstaten, internationale partners en organisaties in het digitale domein'.

4 oktober 2018, 12:20

'We worden er steeds beter in'

De NAVO en de EU hebben aangegeven hun samenwerking tegen cyberaanvallen opvoeren. NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg prees het oprollen van het Russische netwerk door Nederland en Groot-Brittannië een mooi resultaat van die toegenomen samenwerking. "We worden er steeds beter in".

4 oktober 2018, 12:13

Navo: versterken cyberdefensie gaat door

NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg heeft Rusland namens de Navo-bondgenoten opgeroepen op te stoppen met zijn "schaamteloze pogingen om het internationale recht en instellingen te ondermijnen".

"Rusland moet stoppen met zijn roekeloze gedrag, met inbegrip van het gebruik van geweld tegen zijn buren, inmenging in verkiezingscampagnes en zijn wijd verspreide desinformatiecampagnes", aldus Stoltenberg. Volgens de NAVO-topman hebben die burgers in vele landen getroffen en grote economische schade berokkend.

Cyberdefensie
Stoltenberg zei dat het bondgenootschap doorgaat met het versterken van zijn cyberdefensie. Toevallig bespraken de ministers donderdag de voortgang bij het opzetten van het nieuwe Cyber Operations Centre van de NAVO, waarin de lidstaten nauw gaan samenwerken.

NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg Beeld ANP

4 oktober 2018, 12:12

Rutte en May: onacceptabel

Premier Mark Rutte en zijn Britse ambtsgenoot Theresa May hebben in een gezamenlijke verklaring de "onacceptabele cyberoperaties'' van de Russische militaire inlichtingendienst tegen de OPCW veroordeeld.

"Deze poging om toegang te verkrijgen tot de beveiligde systemen van een internationale organisatie, die zich wereldwijd inspant voor de uitbanning van chemische wapens, toont wederom dat de GROe zich niets aantrekt van internationale waarden en de rechtsorde die ons allen beschermt," aldus Rutte en May.

"De roekeloze operaties van de GROe variëren van destructieve cyberoperaties tot de inzet van chemische middelen, zoals we hebben gezien in Salisbury.''

Volgens de twee bekrachtigt het optreden van donderdag de duidelijke boodschap van de internationale gemeenschap. "Wij zullen de internationale rechtsorde blijven verdedigen en internationale organisaties blijven beschermen.''

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken liet zich in vergelijkbare bewoordingen uit als Rutte en May. "Ondermijning van internationale organisaties in ons land door cyberoperaties is onacceptabel," liet hij via Twitter weten.

Hij herhaalde dat de Russische vertegenwoordiger in Nederland op het ministerie van Buitenlandse Zaken is ontboden.

4 oktober 2018, 12:12

Onderzoek OM

Het Openbaar Ministerie (OM) is een onderzoek begonnen naar de operatie van de Russische militaire inlichtingendienst GROe tegen de OPCW. Dat zei MIVD-baas Onno Eichelsheim op de persconferentie.

4 oktober 2018, 12:05

Ambassadeur

Minister Ank Bijleveld vertelde ook op de persconferentie dat de Russische ambassadeur op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag op het matje is geroepen. De ambassadeur moet toelichting geven op de actie. Hij wordt dan ook geconfronteerd met alle informatie.

Het kabinet vindt de operatie van de Russische dienst "zeer zorgelijk," zei Bijleveld. Later wordt nog bekeken of er meer maatregelen moeten volgen tegen de Russische ambassade. Een diplomaat van de ambassade haalde namelijk op Schiphol de vier agenten op die de operatie uitvoerden.

Het is zeer uitzonderlijk dat deze gegevens openbaar worden gemaakt, zei Bijleveld. "Rusland moet hiermee stoppen." Er wordt een "duidelijk signaal" afgegeven.

4 oktober 2018, 12:00

Wat is de OPCW?

De OPCW is opgericht door het internationaal verdrag Chemische Wapens, de Chemical Weapons Convention (CWC ) die in 1997 in werking trad.

De organisatie zetelt in Den Haag. 193 lidstaten zijn er bij aangesloten. Niet leden zijn Noord-Korea, Zuid-Sudan, Angola en Egypte.

Permanent uitbannen
Het doel van de OPCW is om chemische wapens permanent uit te bannen door bestaande voorraden te vernietigen en door het opnieuw verschijnen van dergelijke wapens te voorkomen.

De lidstaten zijn verplicht hun voorraad chemische wapens op te geven bij de OPCW die dan toezicht houdt op de vernietiging. Meer dan 96 procent van de chemische wapens die aan de OPCW zijn opgegeven, zijn tot nu toe vernietigd.

De OPCW is autonoom maar heeft een nauwe werkrelatie met de Verenigde Naties.
De organisatie werd in 2013 de Nobelprijs voor de Vrede toegekend voor haar grote inspanningen om chemische wapens te elimineren.

Het kantoor van de OPCW is te vinden in een halfrond gebouw aan de Johan de Wittlaan in Den Haag. Er werken ongeveer vijfhonderd mensen, van wie er 140 inspecties uitvoeren.

Beeld ANP

4 oktober 2018, 11:56

Persconferentie

Minister van Defensie Ank Bijleveld onthulde vandaag tijdens een persconferentie dat de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst in april een operatie tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) verijdelde.

Vier Russen zijn naar aanleiding van de operatie Nederland uit begeleid. Bij de conferentie waren de baas van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, Onno Eichelsheim, en de Britse ambassadeur Peter Wilson aanwezig.

De operatie was het werk van de Russische militaire inlichtingendiensten, de GROe. Ze waren van plan het wifi-netwerk van de OPCW te hacken en infecteren, zei Eichelsheim. Vier Russische inlichtingenofficieren zijn Nederland uit begeleid.

MH17
Volgens de Britse ambassadeur Peter Wilson heeft zeker één officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in Maleisië geprobeerd informatie van het onderzoek naar de ramp met MH17 te stelen.

De officier die in Maleisië actief was, is een van de vier die in Nederland werd betrapt. Hij richtte zijn vizier op meerdere Maleisische overheidsinstellingen, waaronder de Maleisische politie en het kantoor van de procureur-generaal.

MIVD-hoofd Onno Eichelsheim tijdens de conferentie Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden