Plus

Rumoer rond herdenking slavernijverleden in Oosterpark

Ondanks de inzet van Clarence Seedorf en Eberhard van der Laan blijft de Surinaamse gemeenschap verdeeld over de opzet van de herdenking van de afschaffing van de slavernij.

Oud-voetballer Clarence Seedorf was in 2016 getuige van de chaos bij de herdenking en bood spontaan zijn hulp als bemiddelaar aan Beeld Maarten Brante

De opluchting was groot, toen half november het nieuws naar buiten kwam dat de strijdende partijen de vrede hadden getekend.

In de ambtswoning van de burgemeester hadden Antoin Deul en Barryl Biekman hun handtekening gezet onder een akkoord over de opzet van de herdenking van de afschaffing van de slavernij. Deul namens het Ninsee dat de jaarlijkse herdenking organiseert, Biekman namens de Landelijke Verzetsbeweging Zeg Nee tegen het Ninsee.

Het akkoord leek een garantie dat de herdenking van dit jaar in het Oosterpark een ongestoord verloop zou kennen, anders dan vorig jaar toen tientallen demonstranten met een aanhoudend fluitconcert de plechtigheid in de soep lieten lopen. Aanleiding voor het protest was het besluit van het Ninsee om de herdenking en de viering van keti koti, normaal allemaal op één dag, uit elkaar te halen naar het voorbeeld van 4 en 5 mei.

Novemberakkoord
Onaanvaardbaar, vonden de demonstranten. Een historische datum is een historische datum. In het gesloten akkoord werd voor 2017 een eenmalig compromis aanvaard. Herdenking en viering vinden weer net als vroeger plaats op 1 juli, de dag daarvoor wordt gebruikt als Nationale Dag van Bezinning. Afgesproken werd het gesprek aan te gaan over een vaste invulling van de belangrijke dag.

Onder leiding van Clarence Seedorf, de oud-voetballer die vorig jaar in het Oosterpark als bezoeker getuige was van de chaos en spontaan zijn diensten aanbood als bemiddelaar.

Daar gingen de partijen graag op in. De afgelopen maanden werden maandelijks gesprekken gevoerd, soms in levenden lijve, soms door middel van een telefonische vergadering vanwege de vele reizen die Seedorf maakt.

Het novemberakkoord leek een vruchtbare basis voor verder overleg, maar een half jaar later zitten de gesprekken muurvast, zo valt te horen binnen de gemeenschap. Van officiële zijde worden geen mededelingen gedaan, mogelijk ook omdat beide partijen in het akkoord ook hebben beloofd geen lelijke dingen over elkaar te zeggen. Ook de gemeente houdt de kaken stijf op elkaar.

Hek met landbouwplastic
De oorzaak van de impasse lijkt tamelijk kinderachtig: het Ninsee eist - met steun van Van der Laan en Seedorf - dat de verzetsbeweging haar naam verandert. Het landelijk verzet wil daartoe pas overgaan zodra er duidelijkheid is over het eindresultaat van de onderhandelingen. De bemiddelaars hebben laten weten dat de naams­wijziging voor hen een cruciaal punt is om de gesprekken te kunnen voortzetten.

De dieperliggende oorzaak is een blijvend wantrouwen jegens het Ninsee bij een deel van de achterban. Dat wantrouwen kleeft vanaf het eerste moment aan de herdenking, en aan de organisatie. Tijdens een gespreksavond in de Bijlmer deze week over de herdenking van het slavernijverleden, bleek nog eens hoe diep de wonden zijn die de onthulling op 1 juli 2002 van het monument heeft geslagen.

Als gevolg van verscherpte veiligheidsmaatregelen (het speelde niet lang na 9/11) konden alleen de genodigden de onthulling van het beeld van Erwin de Vries in het Oosterpark bijwonen. De nazaten van de tot slaaf gemaakten, zoals zij zichzelf noemen, moesten wachten achter een hek dat was afgedekt met zwart landbouwplastic tot het officieel gedeelte was afgehandeld, en zij 'hun monument' konden gaan bekijken.

Pijnpunten
"Die scheiding is altijd blijven bestaan," zei een van de aanwezigen tijdens de gespreksavond. En waren meer pijnpunten. Over het monument geen kwaad woord, maar de gebrekkige zichtbaarheid staat volgens enkele aanwezigen symbool voor de omgang van Nederland met zijn koloniale verleden. "Alle monumenten gaan over slachtofferschap. Dit is het enige monument waar Nederland als dader bij staat."

Dat het Ninsee de afgelopen jaren onder voorzitterschap van Antoin Deul een veel fermere houding heeft aangenomen ten opzichte van de Nederlandse autoriteiten, en geen mogelijkheid onbenut laat om de vinger op zere plekken te leggen, heeft de organisatie bij een deel van de achterban weinig krediet opgeleverd. De moeizame voortgang van de gesprekken maakt dat met zorg wordt uitgekeken naar de komende herdenking in het Oosterpark.

Maand van herdenken en vieren

Met een optocht door de binnenstad en een kranslegging bij de gedenksteen voor de ambtswoning van burgemeester Eberhard van der Laan - ooit de woning van slavenhandelaar Paulus Godin - is gisteren de aftrap gegeven voor een maand vol activiteiten die herinneren aan slavenhandel en slavernij.

Dat gebeurt onder meer met lezingen, filmvertoningen en bijeenkomsten waarop verhalen worden verteld. De apotheose van de maand is de herdenking en viering van keti koti - het verbreken van de ketenen - op 1 juli, de dag waarop Nederland in 1863 formeel de slavernij afschafte op de Antillen en in Suriname.

De nationale herdenking heeft sinds 2002 plaats bij het monument van Erwin de Vries in het Oosterpark, maar daarnaast worden op tal van plekken lokale herdenkingen gehouden. Zie www.ketikoti-agenda.nl voor meer informatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden