Ruim 20.000 mensen herdenken oorlogsslachtoffers op de Dam

Woensdagavond herdacht Nederland de oorlogsslachtoffers die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Ongeveer 20.000 mensen waren aanwezig bij de Herdenking op de Dam.

Ongeveer 20.000 mensen woonden de herdenking op de Dam bijBeeld anp

Onder hen waren koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Zij legden de eerste krans bij het monument op de Dam. Om 20.00 uur volgden de twee minuten stilte, en het traditionele gedicht van een scholier, ditmaal Sterre Wolthers (16) uit Haren. Zij won de gedichtenwedstrijd van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

Er werden kransen gelegd voor verschillende oorlogsslachtoffers, door vertegenwoordigers van de eerste generatie oorlogsgetroffenen, hoogwaardigheidsbekleders en kinderen. Nieuw dit jaar was dat de tweede en derde generatie kinderen van oorlogsslachtoffers de kransen legden namens de eerste generatie en op filmpjes op twee grote schermen in korte getuigenissen vertelden voor wie en waarom ze dat deden.

De DamBeeld anp

Aboutaleb
Burgemeester Ahmed Aboutaleb (Rotterdam) hield een toespraak op de Dam. Volgens de burgemeester kunnen we veel leren van de verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. "De verhalen leren ons dat het kwaad begint met vooroordelen en vernederingen: joden moesten een ster dragen, hun kinderen mochten niet meer naar hun eigen school. Roma en Sinti, homo's, verstandelijk beperkten: zij deden niemand kwaad, maar er was in nazi-Duitsland geen plaats voor hen''.

"Zo valt een land ten prooi aan onderbuikgevoelens, ondoordachte emoties die de samenleving ontwrichten. Onderbuikgevoelens die de weg kunnen plaveien naar haat, naar geweld, en uiteindelijk zelfs naar moord. Nog steeds."

"Wij moeten goed luisteren naar de verhalen van toen. Verhalen van overlevenden, ooggetuigen en nabestaanden. Wij zijn dat aan hen verplicht. Zij vragen ons de verhalen te blijven koesteren en door te geven. Zij vragen ons om ons hart en verstand te blijven gebruiken en ons geweten voortdurend te raadplegen, zodat de last op de schouders van onze kinderen een beetje lichter zal zijn. Daarom zijn we vandaag bij elkaar. Daarom herdenken wij,'' zei Aboutaleb tijdens de herdenking.

Aboutaleb hield een toespraak na de twee minuten stilteBeeld anp
Koning Willem-Alexander en koninging Máxima leggen de eerste kransBeeld anp

Nieuwe Kerk
Voor de herdenking op de Dam was er een herdenkingsbijeenkomst in de Nieuwe Kerk. Daar hield schrijfster Hella de Jonge de 4 mei-voordracht en traden artiesten als Hadewijch Minis, Paul de Munnik en het Radio Philharmonisch Orkest op. Bij de herdenkingsbijeenkomst in de Nieuwe Kerk waren ongeveer 1500 genodigden aanwezig, onder wie ook premier Mark Rutte en oorlogsgetroffenen.

Hella de Jonge, vrouw van cabaretier Freek de Jonge en dochter van de joodse scenarioschrijver Eli Asser vertelde over wat het maken van de documentaire 'Verlies niet de moed' met haar heeft gedaan. Daarin onderzoekt zij haar familigeschiedenis, een verhaal van veel verlies in de Tweede Wereldoorlog.

De herdenking op de Dam rond 19.30Beeld Eric Ankersmit

Herdenkingen
Woensdag werden op 47 plekken in de stad herdenkingen gehouden voor Nederlandse slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog en latere conflictsituaties. Zo vond onder andere de Nationale Sportherdenking plaats in het Olympisch Stadion. Volgens een woordvoerder van het Amsterdams 4 en 5 mei-comité werden alle buurtherdenkingen goed bezocht door jong en oud.

Trams, taxi's, treinen en zelfs vliegtuigen stonden om 20.00 uur even stil. Aan de oproep van Rijkswaterstaat om een parkeerplaats te zoeken wanneer weggebruikers uur twee minuten stilte in acht wilden nemen, is goed gehoor gegeven. Volgens een woordvoerder is er 'behoorlijk intensief' gebruikgemaakt van de parkeervoorzieningen langs de snelwegen.


Lees ook: Ahmed Aboutaleb: Interesse in de oorlog moet je wel aanwakkeren [+]

Lees ook: Wat herdenk je precies, hoe en met wie? [+]

Monument
Mijn opa droeg een gele ster
en mocht plotseling niet meer
met zijn moeder naar het park

Mijn oma woonde in een kamp
en moest buigen voor Japanners
in de felle rode zon

Mijn opa deelde zijn kamer
met een Duitse soldaat
het pistool ligt nog op zolder

Mijn oma werd pas na de oorlog
geboren op een boerderij
precies een jaar na de bevrijding

Op haar twaalfde hoorde ze
hoe haar ouders in de oorlog
Joden en piloten verstopten in de schuur

En in deze twee minuten
vraag ik me af
wat er gebeurd zou zijn
als die Duitser die nacht
bij een ander van die vier was ondergebracht
was ik er dan geweest?

Sterre Wolthers (16)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden