Update

Ruim 1100 'asomobilisten' naar verkeersles

Een boze automobilist geeft uiting aan zijn woede, een bekend beeld uit Blik op de weg van de Avro. Foto GPD Beeld
Een boze automobilist geeft uiting aan zijn woede, een bekend beeld uit Blik op de weg van de Avro. Foto GPD

AMSTERDAM - Wie zich asociaal gedraagt in het verkeer, kan naar een gedragscursus worden gestuurd. Al 1100 mensen overkwam dat. 'Ik zal hooguit minder opgefokt reageren'. Het verdiende niet de schoonheidsprijs, erkent motorrijder Pascal. ''Maar ik ben echt geen kamikazepiloot die overal tussendoor scheurt.'' De politie dacht daar vorig jaar mei heel anders over. ''Volgens die agent deed ik aan bumperkleven, ik zou meerdere malen rechts hebben ingehaald en te hard hebben gereden. Maar dat was niet allemaal waar,'' vertelt Pascal. ''Het was mijn derde bekeuring in een week, dus had ik wat babbels.''

De agent pikte dit niet, schreef voor de motorrijder een vette bon en gaf zijn naam op voor de Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer (EMG). Dit is een driedaagse cursus waarin hij wordt geconfronteerd met zijn rijgedrag, in de hoop dat hij er wat van leert. Pascal is niet de enige. Sinds 1 oktober 2008 hebben de politie en het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR), dat beslist of de EMG terecht is, 1112 bestuurders die asociaal en gevaarlijk rijden naar de gedragscursus gestuurd. De kosten - 774 euro - moeten ze zelf opbrengen.

Vrijdag was de eerste cursusdag van Pascal, die niet met zijn volledige naam in de krant wil omdat zijn EMG nog loopt. ''Het is een soort praatgroepje. Je interviewt elkaar en kijkt naar filmpjes waarin echte idioten als mafkezen door het verkeer rijden. Voor dat soort mensen is deze cursus wel goed. Maar niet voor mij, ook al reed ik niet echt netjes.''

De mensen die op cursus moeten, zijn niet allemaal verkeershufters, zegt Martijn Hurks, oprichter van de site flitsservice.nl. Dat Eurlings de echte aso's wil aanpakken, vindt hij prima. ''Maar als je kijkt naar de criteria voor een EMG, dan komt bijna iedereen daarvoor in aanmerking.''

Iemand kan een EMG krijgen wanneer er in één rit meerdere overtredingen worden begaan, zoals een combinatie van veel te hard rijden, rechts inhalen, een rood stoplicht negeren, knipperlicht niet gebruiken of een doorgetrokken streep negeren. Zulke fouten maken veel bestuurders wel eens, erkent Rob van Beekum, projectleider bij het CBR. ''Maar als iemand een EMG krijgt, dan zijn er grove fouten gemaakt. Het is dan goed om te kijken waarom dat gebeurde. Vaak gaat het om bozig, masculien jaaggedrag.''

Bij de invoering van de EMG was verkeerspsycholoog Karel Brookhuis, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, al sceptisch. Ruim een jaar later is hij dat nog. ''Een houding veranderen doe je niet in een cursusje van drie dagen. Die verandert wel als vrienden veel commentaar hebben.'' Volgens hem zullen de echte hufters zich niet laten tegenhouden door een EMG.

''De meesten leren ervan,'' stelt Van Beekum. ''Maar er is altijd een kleine groep die je nooit zult bereiken.''

Omdat de cursus vrij nieuw is, is nog niet met absolute zekerheid te zeggen of de EMG een positief effect heeft, erkent het CBR. Ook de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid heeft geen idee. ''Het is niet bewezen dat de EMG werkt, maar ook niet dat het níet werkt,'' stelt een woordvoerder. In 2012 zullen onderzoekers in opdracht van het CBR terugblikken op drie jaar EMG en vaststellen of aso-bestuurders baat hebben bij de maatregel.

Verkeerspsycholoog William Verschuur van de Universiteit Leiden noemt de EMG 'geen slecht idee'. ''Er vallen jaarlijks nog steeds achthonderd doden in het verkeer, dat is toch een ramp. Het is goed wanneer de overheid ieder middel aangrijpt om de verkeersveiligheid te vergroten.'' Verschuur wijst op het verplichte karakter. ''Je moet toch tegen je baas zeggen dat je drie dagen vrij moet hebben omdat je fouten hebt gemaakt, dat is niet niks.''

Motorrijder Pascal is van plan de EMG af te maken. Zijn rijbewijs is al maanden ongeldig verklaard. Zijn baan als beveiliger, waarvoor hij vaak met de auto op stap moet, is hij hierdoor kwijt. ''Ik kom er niet meer onder uit. Maar de cursus gaat mij niet veranderen. Ik zal hooguit minder opgefokt reageren als ze me staande houden.'' (ARJEN DE BOER)

Gedragsverandering
De Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer (EMG) begint met een voorgesprek van een uur tussen trainer en cursist. Gevraagd wordt wat de cursist van zijn aanhouding vond, vertelt projectleider Rob van ­Beekum van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). ''Dan leeft de trainer een stukje mee. Dat werkt beter dan direct heel dwingend gaan praten.''

De volgende dag begint de echte cursus, waaraan acht tot twaalf anderen meedoen. Het doel is iemand in te laten zien hoe asociaal zijn rijgedrag is en wat de gevolgen zijn voor de verkeersveiligheid.

Een week later is de tweede cursusdag, waarop aan bod komt hoe de cursist zijn gedrag kan veranderen. Drie weken daarna volgt een evaluatie, waarin wordt teruggeblikt en wordt bekeken wat de cursist heeft geleerd.

Wanneer iemand de EMG goed doorloopt, mag hij weer achter het stuur kruipen. Gaat iemand binnen vijf jaar nog een keer in de fout, dan mag hij nog één keer naar een EMG-cursus. Van Beekum: ''Daarna worden we strenger. Er volgt een rijvaardigheidsonderzoek en indien nodig wordt het rijbewijs ongeldig verklaard.''

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden