Plus

Rotte palen in het Sarphatipark: 'Ze moeten snel weg'

Huiseigenaren met funderingsproblemen kunnen vanaf volgend jaar beroep doen op een fonds van 100 miljoen. Voor bewoners rond het Sarphatipark kan dit de redding zijn.

Het Sarphatipark.Beeld Roï Shiratski

Evert de Vos woont met zijn gezin al jaren aan het Sarphatipark in een huis dat uit 1895 dateert. Een paar maanden geleden begonnen de buren zich serieus zorgen te maken over de scheuren in de muren. De uitslag van het onderzoek was onverbiddelijk: de houten fundering onder het huis is verrot. Niet alleen bij hen, maar waarschijnlijk in de hele straat. De kosten: minimaal een ton per huis.

"Bij ons zijn het nu nog kleine scheuren," zegt de Vos. "De deuren zijn nog niet gaan klemmen." Toch valt de paalrot rond het park onder de categorie 'urgente funderingsproblemen'. Binnen vijf jaar moet het rotte hout zijn vervangen om serieuze schade aan het huis te voorkomen. "Maar ze adviseren ons er eerder vandaag dan morgen aan te beginnen."

Financiering
De Vos hoopt gebruik te kunnen gaan maken van het fonds dat ­minister Stef Blok (Wonen) deze week aankondigde. Huizenbezitters met urgente funderingsproblemen, bijvoorbeeld vanwege paalrot, kunnen van het fonds gebruik maken om het herstel snel rond te krijgen.

Funderingsproblemen vallen vaak onder de Vereniging van Eigenaren en moeten in één actie worden aangepakt. Zodra ook maar één bewoner de financiering niet rond kan krijgen, gaan de herstelwerkzaamheden meestal niet door. "Wij zijn de hele straat rondgegaan om met mensen te spreken," zegt de Vos, "maar veel mensen willen uit angst voor de kosten niet eens aan een onderzoek beginnen. Ze weten het liever niet."

Lening
Huiseigenaren kunnen bij het fonds tegen een lage rente een lening afsluiten. Er moet 100 miljoen in het fonds gaan. Genoeg om zo'n 2000 leningen te verstrekken, zegt de minister. 20 miljoen hiervan komt van het kabinet, de overige 80 miljoen moet door gemeentes en banken worden aangevuld.

Beeld Gemeente Amsterdam / Jorris Verboon

Blok wil dat het fonds vanaf 1 januari beschikbaar is. "Ideaal," zegt de Vos, "want wij wilden in het voorjaar aan de verbouwing beginnen."

Zolang houten palen onder water staan, is er geen enkel probleem, maar zodra het grondwaterniveau zakt, komt het hout droog te staan en gaat het rotten. Dit is ook het geval bij het Sarphatipark.

Waterniveau
"Het Sarphatipark is een historisch park dat vanwege de bomen nooit is verhoogd," zegt Arjen van Maanen van Wareco, een ingenieursbureau dat onderzoek doet naar fundering.

"Het park ligt daardoor veel lager dan de rest van Amsterdam. De bomen mogen niet in te hoog water staan, dus wordt het waterniveau kunstmatig laag gehouden." Voor de huizen rondom het park betekende dit dat de dwarsbalken die op de palen rusten droog kwamen te staan.

Alle huizen die voor 1940 zijn gebouwd, kunnen potentieel funderingsproblemen ontwikkelen. Amsterdam, als stad op palen, is daarom al in de jaren zeventig begonnen met het vervangen van funderingen in de oude binnenstad.

In het verleden waren hier ook subsidies voor. Maar voor de huizen die nu nog met paalrot kampen, zijn de kosten voor de huiseigenaar.

"Ik vind het een goede zaak dat dit fonds er komt," zegt van Maanen. "De herstelkosten zijn ongeveer duizend euro per vierkante meter bebouwd oppervlak. Terwijl het wel iets meer is dan een particulier probleem. Bovendien zijn die palen natuurlijk aangebracht lang voordat mensen het pand kochten."

Het vervangen van de fundering is iets wat minimaal zes weken duurt. "Maar wij houden rekening met drie maanden," zegt de Vos. "Misschien moeten ze onze vloer openbreken en ik maak me ook zorgen over onze nieuwe bad­kamer. In elk geval zullen wij ons voor die periode terugtrekken op de bovenste verdieping."

Palen Rijksmuseum

Bij het Rijksmuseum, dat uit 1800 dateert, wilden ze geen enkel risico lopen. Tijdens de grote renovatie van het museum tussen 1999 en 2013 bleek dat er geen problemen met de fundering waren. Maar om er zeker van te zijn dat de grondwaterstand ook op een goed peil bleef, koos het museum voor preventieve maatregelen. Rondom en onder het gebouw bevinden zich nu speciale leidingen die oppervlaktewater rondpompen. Een elektronisch systeem meet de grondwaterstand rond het hout continu. De palen waar het museum op rust, mogen immers koste wat kost niet droog komen te staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden