Plus

Roosje Glaser overleefde Auschwitz dankzij danslessen

De Joodse Roosje Glaser overleefde Auschwitz door dansles te geven aan kampbewakers. ­Beelden uit het Polygoon Journaal vertellen op de expositie Dansen Met De Vijand haar ­levensverhaal. 'Mij krijgen ze niet klein.'

Enkele jaren voor de oorlog trouwde Roosje met dansleraar Leo Krielaars, met wie ze een dansschool runde Beeld Verzetsmuseum Amsterdam
Enkele jaren voor de oorlog trouwde Roosje met dansleraar Leo Krielaars, met wie ze een dansschool rundeBeeld Verzetsmuseum Amsterdam

Roosje als baby, als driejarige, als puber met vriendinnen en Roosje vlak voor de oorlog als nationale bekendheid in de danswereld. Uitgedost in de mooiste jurken danst ze elegant met haar danspartner in het Polygoon Journaal uit 1940. 'Mij krijgen ze niet klein,' schreef ze in de oorlog in haar dagboek.

Op de expositie Dansen Met De Vijand in het Verzetsmuseum zijn naast haar fotocamera, verrekijker en een soort sigarettendoosje talloze foto's en filmpjes te zien.

Intelligent en ambitieus
De Joodse Roosje Glaser (1914-2000) - mooi, intelligent en zeer ambitieus - documenteerde nauwgezet haar leven, in haar dagboek en met foto's. Ze kende echter een eenzame jeugd en haar grote liefde, een piloot, kwam om het leven bij een ongeluk.

Enkele jaren voor de oorlog trouwde ze met dansleraar Leo Krielaars, met wie ze een dansschool runde. Het bekende danspaar veranderde hun namen in Crielaars en Glacér. Dat klonk chiquer.

Het huwelijk hield geen stand, mede doordat haar echtgenoot NSB-sympathieën ontwikkelde. Ze ging niet bij de pakken neerzitten maar begon in 1940 op de zolder bij haar ouders in Den Bosch een eigen dansschool.

Ze plaatste advertenties in de krant: 'Ouders!! Laat de verduistering niet een hinderpaal zijn, om Uw kinderen naar de dansles te laten gaan. Dansinstituut Roosje Glacer'.

En 'Roosje Glacer geeft U goede raad. Hamster levenslust. Laat u inschrijven voor de nieuwe danscursus'.

Dansdemonstraties
De advertenties plakte ze in. Onder een van de advertenties schreef ze later: 'Adverteren zoals vroeger kan ik niet meer.'

Samen met de Amsterdammer Tommy Mullink gaf ze in de eerste oorlogsjaren dansdemonstraties in onder meer Krasnapolsky en Bellevue. Voor het Polygoon Journaal demonstreerde het danspaar in bioscopen de nieuwste dansen - de Sherlockinette en de Filmpas 1940. Glaser schreef ook boekjes: Zóó danst u correct.

Roosje Glaser werd verraden en kwam via Westerbork en Vught in Auschwitz terecht Beeld Verzetsmuseum Amsterdam
Roosje Glaser werd verraden en kwam via Westerbork en Vught in Auschwitz terechtBeeld Verzetsmuseum Amsterdam

Niet veel later, in 1942, moest ze onderduiken. Ze werd verraden en kwam via de kampen Westerbork en Vught in Auschwitz terecht. Al die jaren hield ze een dagboek bij.

Bij een foto van nazi­arts Carl Clauberg, een van de Engelen des Doods, die vrouwelijke gevangenen op gruwelijke wijze steriliseerde, schreef ze: "Hij experimenteerde op mij."

Auschwitz wist ze te overleven door danslessen te geven aan SS'ers. Ze trad ook op voor medegevangenen.

Koffer van zijn tante
Op de expositie zijn (jeugd)foto's, films van een uitje met haar leerlingen in de Drunense Duinen, opnames uit het Polygoon Journaal te zien en dagboekfragmenten te lezen.

De filmblikken met opnames, negatieven en fotoalbums begroef ze in de tuin van haar ouderlijk huis in Den Bosch. De albums waren na de bevrijding vergaan, maar de films zijn bewaard gebleven.

Haar leven werd zeven jaar geleden opgetekend door Paul Glaser, haar neef, in het boek Dansen Met De Vijand. Paul Glaser wist niet dat hij Joods was en zag tijdens een bezoek in Auschwitz een koffer van zijn tante staan met de woorden 'Glaser Holland'. Hij dook in haar leven.

Na het boek maakte Kamp Vught een expositie over Roosje Glaser, die vanaf morgen in het Verzetsmuseum is te zien.

Dansen Met De Vijand, Verzetsmuseum, t/m 4/3/18.

Liedjes die Roosje schreef in de kampen

In Westerbork, 1942

Dieren
Ik wou dat ik een dier was
Het valt me zwaar om mens te zijn,
Een mens te willen wezen,
Maar niet alleen in schijn
Ik wil het U graag bekennen,
Ik wou ik was een dier,
Dan behoefde ik niet te zingen,
Voor een ander zijn plezier.
(...)

In een schriftje van Roosje uit ­Auschwitz:

(...)
Het leven is een schaakbord van ­dagen en nachten
Wij zijn de stukken en grillig is ons lot
Neemt op en verschuift, zet schaak of als het uit is mat
En doet ons in het kistje tot slot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden