Plus

Roman en Victor moesten van basisschool Maas en Waal af, en snel

In Nederland zaten vorig jaar tienduizend kinderen thuis, in plaats van op een basis- of middelbare school. Ook in Amsterdam gaat het mis, zoals op basisschool Maas en Waal in Zuid.

'Scholen moeten een heel goed verhaal hebben om een kind af te wijzen'Beeld Hedy Tjin

Ze zaten een half jaar thuis, de twee zoons van een stel dat in de Rivierenbuurt woont. Het was te veel geworden - voor zowel de ouders als de kinderen. Het geruzie met de leiding van basisschool Maas en Waal, de onzekerheid, de brief van een klassenouder om 'de jongens zo snel mogelijk van school te sturen, omdat andere kinderen eronder lijden'.

Om privacyredenen wil het gezin niet met naam in Het Parool, de jongens noemen we Roman en Victor. Maar het feit dat de ruzie met de montessorischool in Zuid zo hoog opliep dat de kinderen een half jaar thuis zaten, is de moeite van het vertellen waard.

Speciaal onderwijs
"Ze willen daar op school geen kinderen die buiten de lijntjes kleuren," zegt de moeder.

Ze zijn niet de enige die thuis kwamen te zitten. Een jaar eerder gebeurde iets vergelijkbaars met een ander kind. En sinds drie weken zit een vierde kind, uit weer een ander gezin, thuis. Zelf van school gehaald, erkent de moeder, maar niet zonder reden. Hij was ongelukkig, werd gepest en de school leek hem naar het speciaal onderwijs te willen sturen.

Thuiszitters staan sinds begin dit jaar hoog op de Amsterdamse agenda. In februari tekende de G4 van grootste gemeenten een speciaal Thuiszitterspact, met voormalig Kinderombudsman Marc Dullaert als aanjager, dat het aantal thuiszitters (landelijk 10.000) moet terugdringen.

Ernstige zaak
Thuiszitten gebeurt als een kind te ziek is om naar school te gaan, maar kan ook voorkomen als geen school een kind meer kan plaatsen nadat een leerling van school af wilde of moest. "Thuiszitten is een ernstige zaak," aldus Dullaert, die in november met een evaluatie van het Thuiszitterspact komt.

Bij Roman en Victor op de Maas en Waal ging het aanvankelijk om Victor die het lastig had in de klas. Woedeaanvallen kwamen voor, hij werd gezien als een 'gemeen en stout kind', zei hij zelf. Zo lief en rustig als het kind thuis was, zo moeilijk bleek het op school. Hij moet naar een andere school en snel, zei de directeur niet veel later, vertelt de moeder. "We voelden ons er niet meer veilig." Ze haalden hun kinderen van school.

Waar het misging, in alle drie de gevallen, is dat buiten de ouders om een Toelaatbaarheidsverklaring (TLV) werd aangevraagd. De TLV is een soort ticket naar het speciaal onderwijs - het begin van een carrière buiten de reguliere scholen om. De ouders schrokken zich rot, want wisten hier niets van. Bovendien was er geen 'stempel' - geen adhd, geen autisme, niets - op hun kind te plakken.

Verschil van inzicht
De school weerlegt de lezing van de ouders. Schoolbestuurder Herbert de Bruijne, voorzitter van Openbaar Onderwijs aan de Amstel, waar Maas en Waal onder valt, zegt dat er geen TLV is aangevraagd. "Er is alleen om advies gevraagd." Hij betreurt het dat de kinderen van school zijn gegaan en wijt het aan een 'verschil van inzicht'.

Het is een opmerkelijke uitleg, aangezien het Samenwerkingsverband (dat het geld voor passend onderwijs verdeelt over de schoolbesturen) geen adviezen meer geeft sinds 2014, toen de wet op het Passend Onderwijs werd ingevoerd. Schoolbesturen horen de expertise nu zelf in huis te hebben: zij moeten hulp inkopen, bepalen wat een kind nodig heeft, begeleiding en testen organiseren.

Het Samenwerkingsverband geeft alleen een TLV af. En pas op het moment dat de school alle manieren om een kind in het reguliere onderwijs te helpen al heeft uitgeput. In deze gevallen vond het Samenwerkingsverband het niet nodig een TLV te geven.

Opvallende zaak
Menno van de Koppel, voorzitter van Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO), die voor ouders en kinderen opkomt, vindt de zaak op de Maas en Waal opvallend. "Dat op één school meerdere fouten worden gemaakt met een TLV is vreemd."

Dullaert kent de casussen niet specifiek, maar benadrukt wel dat scholen verplicht zijn kinderen op te nemen. "Ze moeten een heel goed verhaal hebben om een kind af te wijzen," zegt hij. "Lastig zijn mag geen reden zijn om een kind niet op te nemen. Kinderen hebben niet alleen leerplicht, maar ook leerrecht."

Roman en Victor kregen van hun moeder een half jaar thuis les. De ouders stapten naar de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs. Die doet over een paar weken uitspraak.

Pas sinds september hebben de jongens een nieuwe school gevonden, na een zoektocht langs tientallen scholen, die allemaal zeiden vol te zijn. Het andere kind, dat net thuis zit, moet nog een nieuwe school zoeken. Dat wordt complex, zegt de moeder. "Er is een behoorlijk dossier, er zullen niet veel scholen zijn die ons kind met open armen ontvangen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden