Plus

Romakinderen worden verhandeld om te stelen

Professionele bendes dwingen honderden Romakinderen te stelen in rijke Europese steden. Het criminele netwerk erachter komt langzaam in beeld. 'We behandelen de dadertjes nu als slachtoffer.'

Een elfjarig Romameisje steelt in een winkel in de Amsterdamse binnenstadBeeld Frank Buis

De meesten zijn tussen de tien en de vijftien. Ze weten niet beter dan zakken te rollen of uit winkels te stelen op stations en in de drukke straten daar omheen - zoals Amsterdam Centraal en omgeving. Arme Roma in met name Bosnië en Kroatië verkopen hun jonge kroost waarschijnlijk voor veertig-, vijftigduizend euro per kind aan goed georganiseerde bendes die de diefjes van de ene rijke Europese stad naar de andere verplaatsen.

Ze moeten daar honderden euro's per dag stelen, soms zelfs duizend. Een meisje dat een reputatie als superzakkenroller had verworven, zou voor honderdduizend euro zijn doorverkocht. De kopers waren in de veronderstelling dat ook zij die investering in een maand of drie, vier zou terugverdienen.

Ferrari
De kinderen worden volledig afhankelijk gemaakt van hun nieuwe 'ouders' en leren van jongs af aan dat de buitenwereld de vijand is - de ­politie al helemaal.

Nooit zien ze een school van binnen. Meisjes worden jong zwanger, en nog eens, en nog eens. Geregeld blijken diefjes verslaafd aan harddrugs. De politiediensten en tal van hulpverleningsinstanties die sinds enkele jaren samenwerken, schatten het aantal slachtoffertjes van deze vorm van mensenhandel op zeker driehonderd.

Bendeleden werden gesignaleerd in een Ferrari waarvoor ze 3800 euro per maand aan een leasemaatschappij betaalden; in hun thuisland wonen de bendeleiders in rijk versierde villa's.

Dat de kinderen als slachtoffer worden behandeld, en niet als dader, als dief, is pas sinds kort. In die cruciale koerswijziging speelde Amsterdam een sleutelrol - en de Nederlandse specialisten zijn druk doende de nieuwe methode ­nationaal én internationaal uit te venten.

Vijftig verschillende aliassen
Het was de in de bestrijding van zakkenrollers gespecialiseerde rechercheur Dennis van ­Someren die in het voorjaar van 2015 met een map foto's onder zijn arm naar de specialisten in het bestrijden van mensenhandel stapte van het Amsterdamse Openbaar Ministerie.

40

Kinderen stonden soms onder veertig, vijftig verschillende aliassen in de politiesystemen. Ze hadden valse papieren of onbetrouwbare documenten.

Het waren foto's van kinderen die zijn 'zakkenrollersteam' steeds opnieuw had gepakt op het Centraal Station, in de winkels in de binnenstad en tijdens drukke evenementen. Ze waren naar het bureau gebracht, waar ze veelal via de populaire ­zsm-methode (zo snel mogelijk) een straf ­kregen opgelegd. Iemand die zich voorstelde als ouder, oom of oma nam het kind vervolgens weer onder zijn hoede.

Onderzoek aan de hand van vingerafdrukken en foto's wees uit dat dezelfde kinderen soms onder veertig, vijftig verschillende aliassen in de politiesystemen stonden. Ze hadden valse papieren, geen betrouwbare documenten zoals geboorteaktes. In feite waren het spookburgers.

Al zeker sinds 2007 bleken professioneel opererende bendes kinderen door Nederland, België, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Frankrijk en Spanje te verschuiven om te stelen.

Mobiel banditisme
Doordat de diefjes weer op straat belandden na strafjes die ze zo normaal vonden als eten of slapen, bleven ze in de greep van de bendes, zegt leider Arthur de Rijk van het team 13Oceans, dat de politie op een groot onderzoek naar het fenomeen zette.

De in de strijd tegen mensenhandel gespecialiseerde officieren van justitie Jolanda de Boer van het Openbaar Ministerie in Amsterdam en Warner ten Kate van het Landelijk Parket, leidden het onderzoek vanuit justitie.

De Rijk en Van Someren togen naar een congres van Europol in Wenen over het 'mobiel ­banditisme'. Van de driehonderd kinderen die in heel Europa in beeld waren gekomen, bleken er velen in Nederland te hebben 'gewerkt'.

Het team 13Oceans begon vier concrete onderzoeken. In het belangrijkste werd op 15 juni 2016 een inval gedaan in een woning bij Barcelona waar het Romakoppel Klaudio P. en Dulsa H. (allebei 47) in een smerig huis verbleef met zeven zwaar verwaarloosde kinderen. De oudste dochter, vijftien, was hoogzwanger.

Organogram
De Kroaat en de Bosnische werden uitgeleverd en wachten in de cel op hun berechting door de Amsterdamse rechtbank. Hun 'gezin' trok volgens aanklaagster Jolanda de Boer al meer dan tien jaar zakkenrollend door Europa. Inmiddels zit ook een zoon vast.

Het stel is aangeklaagd voor het onttrekken van de kinderen aan het wettelijk gezag, voor mensensmokkel en mensenhandel.

Het is een familie zoals vele. "We hadden hier een wand vol familienamen in een organogram," zegt teamleider De Rijk in het kantoor van de Amsterdamse Vreemdelingenpolitie aan de Johan Huizingalaan in Nieuw-West. "Een paar honderd verdachten leken te linken aan de kinderen."

Anders denken
Het probleem zat in de politiecultuur, zegt officier De Boer. "Als kinderen op heterdaad waren gepakt voor zakkenrollen, was het onderzoek eenvoudig en snel klaar. In oude zaakjes zie je nagenoeg niets terug van de structuur waarin zo'n kind zat. Hield een volwassen begeleider het diefje van een afstand in de gaten? We weten het meestal niet."

Het elfjarige Romameisje wordt eenmaal buiten gearresteerdBeeld Frank Buis

Inmiddels denken politie, justitie en een trits hulpverleningsinstanties totaal anders. "We behandelen de dadertjes als slachtoffer en proberen ze via een civiele procedure door de kinderrechter in een gesloten inrichting of een pleeggezin te laten plaatsen. Ze krijgen eindelijk onderwijs en iets van een toekomstperspectief geboden," zegt De Boer.

De 'muur van wantrouwen' die de kinderen optrekken, is niet zomaar gesloopt. "De kinderen zijn vanaf hun geboorte opgegroeid binnen die bendes en blijven loyaal. Openheid van zaken geven over hun leven, blijft een brug te ver. Dat is frustrerend."

De Romacultuur bevordert dat. De Boer: "Met dertien, veertien jaar zwanger worden, vinden meisjes normaal. Betalen voor iemands dochter wordt gezien als een bruidsschat."

Met 26 kinderen die inmiddels verspreid over het land in zorgprogramma's zitten, gaat het goed. De Rijk: "Met kerst kreeg ik een foto toegestuurd van en van de kinderen in kersttrui op de bank."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden