PlusFilmrecensie

Roma is een schitterende, monumentale liefdesbrief

Roma is de meest persoonlijke film van regisseur Alfonso Cuarón. Met dit verhaal eert hij de twee belangrijkste vrouwen uit zijn jeugd.

Het dienstmeisje, dat als het uitkomt wordt gebruikt als zondebok

Misschien kun je de conditie van een huishouden aflezen aan de tuin. Of de binnenplaats, in dit geval. Het hypno­tiserende openingsshot van Roma laat tegels zien waar water overheen stroomt.

Dienstmeisje Cleo (Yalitza Aparicio) is aan het schrobben en in de reflectie zweeft een vliegtuig traag door de lucht. Alles is kalm. Alles is proper. Als er een paar maanden later hondendrollen op diezelfde tegels liggen, snap je direct dat er iets onherstelbaar is veranderd.

Roma is een buurt in Mexico-Stad. De buurt waar Alfonso Cuarón opgroeide. De gelauwerde regisseur (Y tu mamá también, Gravity) noemt dit zijn meest persoonlijke film tot nu toe, maar hij gaat niet over hem. Cuarón is een van de vier vrij anonieme kinderen in het gezin dat we volgen.

Liefdesbrief
De enige personages die er echt toe doen, zijn Cleo en de moeder van dat gezin, Sofía (Marina de Tavira). De vader des huizes vertrekt al snel. Voor zijn werk, zegt Antonio aanvankelijk, maar veel haast om terug te keren heeft hij niet.

Ondertussen raakt Cleo in haar spaarzame vrije uurtjes zwanger van de eerste jongen met wie ze het bed deelt, een martial-artsstudent die haar naakt zijn oefening laat zien met behulp van een douchestang. Ze zitten in de bioscoop als ze hem met een piepstemmetje het nieuws vertelt. Hij gaat even plassen en keert nooit meer terug.

Zowel Sofía als Cleo, die zich aan weerszijden van het ­sociale spectrum bevinden, komen dus alleen te staan. Roma is een schitterende, monumentale liefdesbrief aan deze twee belangrijkste vrouwen in Cuaróns jeugd.

Tegelijk is het een bijna nederige verontschuldiging. Cuarón laat zien dat Cleo (of Liboria Rodríguez, zoals ze echt heette, en aan wie de film is opgedragen) minstens zo belangrijk was als zijn moeder. Ze stopt de kinderen in, maakt ze zachtjes wakker en zegt dat ze van hen houdt.

Ze hoort dus bij de familie, maar is niet gelijkwaardig. Als iedereen televisie kijkt, zit Cleo op de grond. En Sofía is weliswaar goed voor het dienstmeisje, maar gebruikt haar bij gelegenheid wel als zondebok. Cuarón zet 'Libo' decennia later alsnog op een voetstuk.

Overvallen door de geschiedenis
Toch moet Roma het niet van dit verhaal hebben. Het is de manier waarop het verteld wordt die de film zo'n bijzon­dere ervaring maakt. Vanuit de kleine levens van de hoofdpersonen krijgen we een blik op het Mexico van ­begin jaren zeventig. Dat gaat veel verder dan de pijnlijke klassenverschillen in het gezin.

Roma

Regie Alfonso Cuarón
Met Yalitza Aparicio, Marina de Tavira, Fernando Grediaga
Te zien in Eye

In Roma volgen we een gezin in het Mexico van de jaren zeventig

Als Sofía op straat ruzie maakt met Antonio, komt er net een militaire parade langs die haar verdriet letterlijk en figuurlijk overstemt. Later is Cleo een wiegje aan het uitzoeken als buiten de winkel het Bloedbad op Corpus Christi uitbreekt, een studenten­protest waarbij tientallen mensen de dood vonden.

In die scènes worden de personages bruut overvallen door de geschiedenis, alsof Cuarón ons eraan wil herin­neren hoe weinig invloed we hebben op de wereld. Hoe nietig onze levens zijn. Het is telkens een beetje beangstigend.

Kalm en afstandelijk
De Mexicaan schreef, regisseerde, filmde én monteerde Roma. De kraakheldere, op 65 mm geschoten zwart-witbeelden ademen grandeur, zeker in combinatie met de lange trackingshots waar Cuarón om bekendstaat.

Zijn ­camera glijdt kalm en afstandelijk langs de taferelen en personages, alsof het mogelijk is om ze objectief waar te nemen. Deze film mag dan persoonlijk zijn, hij is eerder subtiel dan sentimenteel. Eerder neorealisme dan melodrama.

De kinderen betrappen hun vader bijvoorbeeld als hij met een andere vrouw aan de zwier is. Dat is echter een terloopse observatie, geen moment dat vergezeld wordt door vioolmuziek of dikke tranen. Antonio heeft zelfs niets door. In de fractie van een seconde dat we zijn gezicht zien, is direct duidelijk dat hij veel gelukkiger is dan eerder in de film, toen hij zijn te grote auto de te kleine binnenplaats op wilde rijden. Antonio is vrij.

Voor zolang de roes van de verliefdheid duurt dan, want in Roma draait alles uiteindelijk om verbinding. Om de complexe relatie tussen gedachten, mensen en gebeurtenissen.

Al zouden we willen, we kunnen niet aan onszelf of onze omgeving te ontsnappen. Dat wordt fraai gesymboliseerd door de arme familiehond Borras, die in vrijwel elk shot aan zijn halsband wordt vastgehouden of tegen het hek opspringt. Hij smacht naar de straat, maar Sofía wil geen risico's nemen. Er wordt al van Borras gehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden