Review

Rocco e i suoi fratelli *****

null Beeld

Regie: Luchino Visconti
Met: Alain Delon, Annie Girardot

Als opwarmertje voor een groot zomerretrospectief van Alain Delon vertoont het Filmmuseum Luchino Visconti's Rocco en zijn broers. De drie uur durende film uit 1960 over een Zuid-Italiaanse familie in Milaan is ook bij herzien een meesterwerk.

Wie denkt dat het oprekken van genres iets is van moderne filmmakers, moet Rocco en zijn broers gaan zien. De zwart-witfilm is Hollywoodachtig melodrama, Griekse tragedie en Italiaans neorealisme ineen. Het lijkt een goed recept voor een falikante mislukking, maar het wonder van Rocco en zijn broers is dat de genres elkaar niet hinderen, maar versterken.

Ze zorgen samen voor een groots drama over een weduwe en haar vijf zoons, die hun leven in het straatarme Zuid-Italië inruilen voor Milaan. De oudste zoon, Vincenzo, is de familie vooruitgesneld en heeft zich al gesetteld in de stad als zijn moeder en broers plotseling op de stoep staan. De timing had niet slechter kunnen zijn, want Vincenzo viert net zijn verlovingsfeestje bij zijn toekomstige schoonouders. Er barst meteen ruzie los tussen zijn moeder en de moeder van zijn vriendin. Einde verloving, want voor Vincenzo, en ook voor zijn moeder en broers, gaat familie boven alles.

Met de in de plattelandstraditie gewortelde familieloyaliteit bereiken ze het omgekeerde: de familie gaat ten onder aan de interne conflicten. De katalysator in het drama is de prositituee Nadia (geweldige rol van Annie Girardot), die eerst valt voor Simone (de explosieve Renato Salvatori), maar later verliefd wordt op zijn broer Rocco (ingetogen Alain Delon). Macho Simone, die een veelbelovende start als bokser heeft gemaakt, kan het niet verkroppen dat Nadia hem verlaat en neemt gruwelijk wraak. De vernederende scènes zijn nog steeds schokkend.

Rocco, die bijna Jezusachtige proporties krijgt, offert zijn geluk op aan het in stand houden van de familie. Tegen beter weten in neemt hij het op voor Simone, die hij 'een tot wanhoop gereduceerde man' noemt, maar die door Nadine 'een wrede man wordt genoemd. Wie heeft gelijk? Misschien beiden. In ieder geval is Rocco's opoffering tevergeefs, want Simone zal het destructieve spoor tot de bittere climax blijven volgen.

Rocco en zijn broers, dat is opgedeeld in vijf hoofdstukken met elk als titel een naam van een broer - is een liefdes- en familiedrama, maar ook een bittere sociale vertelling over de aanpassingsproblemen van plattelanders in een grote stad.

Visconti's neorealistisch wortels verraden zich meteen in het begin bij de aankomst van de familie op het station in Milaan. Overrompeld betreden de weduwe en haar zonen een nieuwe wereld, waarin ze zich als katten in een vreemd pakhuis voelen. In de bus verbazen ze zich over de verlichte etalages en straten. ''Het is even licht als overdag'', merkt een van hen vol ongeloof op.

Hun verbazing illustreert de enorme kloof tussen het traditionele platteland en de anonieme, bikkelharde stad. Het lukt sommige broers die te overbruggen, maar Simone en Rocco niet. Simone gaat ten gronde aan traditionele machogevoelens over vrouwen en eer. Rocco betaalt een hoge prijs voor zijn nostalgische gevoelens over het leven op het Zuid-Italiaanse platteland, dat land van 'olijfboom, maan en regenbogen'.

Visconti maakte van hun tragiek een meesterwerk. (Jos van der Burg)

Alleen te zien in het Filmmuseum

www.alaindelon.com

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden