Plus

Robot Jetten, 'het jongere broertje van Jesse'

Met de 31-jarige Rob Jetten krijgt ook D66 een jonge fractieleider aan het roer. De oogappel van Alexander Pechtold geeft de partij mogelijk een ruk naar links.

Rob Jetten neemt de hamer over van Alexander Pechtold Beeld ANP

De vergelijking met Jesse Klaver is snel gemaakt. Zelfs op de GroenLinksburelen werd dinsdagmiddag al gegrapt dat Rob Jetten (31) 'zo het jongere broertje van Jesse' kon zijn: allebei begin 30, Brabants, keurig in het pak - dinsdag droeg het tweetal zelfs een bijna identieke outfit - en bovenal hyperambitieus.

Belangrijk verschil is dat waar Klaver hardop droomt de belangrijkste partij op links te worden, en daarbij ook D66 flink pijn wil doen, Jetten nog tamelijk vaag is over zijn toekomst.

Hij wil zich nog niet uitspreken of hij straks ook lijsttrekker wil worden: "De leden hebben het laatste woord." Ook is hij weinig concreet over welke kant het op moet met D66, dat in de peilingen zucht onder regeringsdeelname.

Het eerste kabinetsjaar is 'lastig' geweest, erkent Jetten, maar over de stabiliteit hoeft de buitenwacht zich geen zorgen te maken, sust hij. Hij zal daar in zijn nieuwe rol aan 'bijdragen, zodat afspraken over onderwijs en klimaat worden uitgevoerd'.

Daarmee geeft hij toch iets van een visitekaartje af: de wat naar rechts opgeschoven hervormingspartij die D66 onder Alexander Pechtold was geworden, zou onder de nieuwe fractieleider zomaar een ruk naar links kunnen maken.

De achterban hunkert ook naar zo'n correctie, bleek zaterdag nog op het partijcongres. Er werd opvallend veel gesproken over een eerlijke inkomensverdeling, het klimaat en - terug in de etalage - democratische vernieuwing.

Protegé
Zeker met dat laatste thema moet Jetten goed uit de voeten kunnen. Als Kamerlid stond hij eerst voor de ondankbare taak het raadgevend referendum ten grave te dragen. Maar hij hanteerde ook de pen die de democratische vernieuwingsagenda nieuw leven in moet blazen.

Het referendum keert daarin als verpand kroonjuweel gewoon terug, maar dan als correctief ­instrument. Achteraf dus, en bindend - al sloopte de kritische ledengroep Opfrissing zaterdag nog wel de 'onnodig' strenge voorwaarden voor een geldige uitkomst uit zijn voorstel.

De meeste meters maakte Jetten tot dusver op het terrein van klimaat, bij uitstek het vaarwater van GroenLinks. Klaver krijgt er dus nadrukkelijk een concurrent bij, al zit de schrik er bij GroenLinks bepaald niet in.

Wat Bolletje is voor beschuit, is GroenLinks voor het klimaat, zeggen ze daar: het onbetwiste A-merk.

Het klimaatdossier is tegelijkertijd hét terrein waarop Jetten kan laten zien dat hij inderdaad die 'nieuwe generatie' is waar Pechtold met een gerust hart het stokje aan kan overdragen.

Anders dan de rest van de fractie werd hij in september al geïnformeerd over diens vertrek, zodat hij tijd had zich voor te bereiden op een kandidatuur. Het is publiek geheim dat Pechtold in Jetten de grote belofte ziet: naar verluidt had hij de voormalige ProRailmanager al staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu willen maken.

"Jetten is nu talent af," zei de scheidend partijleider dinsdag.

Diens spankracht wordt de komende periode getest als de klimaatafspraken uit het regeer­akkoord in concrete maatregelen worden gegoten. Vanuit de coalitie hangen CDA en VVD aan de rem, omdat zij de burger niet willen opzadelen met extra kosten (maar het bedrijfsleven tegelijkertijd willen ontzien).

En vanuit de oppositie weet Jetten een leger aan progressieve partijen en partijtjes tegenover zich die D66 aan zijn groene belofte zullen houden. Eén terugtrekkende beweging en de D66-fractieleider krijgt onherroepelijk de wind van voren.

Bij zijn eerste optreden dinsdag, in een zee van cameralicht, maakte Jetten een geconcentreerde doch redelijk ingestudeerde indruk. Hij hield zich strikt aan de boodschap en ontweek lastige vragen. Robot Jetten, werd hij al genoemd.

Sparren met Terlouw
Tegelijkertijd ligt de Ubbergenaar goed in zijn eigen partij. Jetten 'spart af en toe' bovendien met partijicoon Jan Terlouw, die hij als mentor ziet.

In de Tweede Kamer geldt hij als een wat 'keurig' Kamerlid, dat zich in debatten prima weet te redden. Tegelijkertijd heeft hij het nog nooit hoeven opnemen tegen iemand als PVV-leider Geert Wilders, een tegenstander die in Pechtold de straatvechter losmaakte.

Zijn politiek vernuft wordt de komende weken getest in de heronderhandelingen over de afschaffing van de dividendbelasting. Jetten liet zich dinsdag niet verleiden tot uitspraken over zijn inzet.

Maar voor één ding waarschuwt Jetten alvast: "Ik ben een heel ander mens dan Pechtold, dus jullie zullen een ander type politicus zien."

Rob Jetten en Alexander Pechtold tijdens het wekelijkste vragenuurtje in de Tweede Kamer Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden