Plus

'Riskant of niet, die oordopjes hou ik in'

Ze zijn gevaarlijk, die steeds grotere koptelefoons die veel fietsers dragen. Een verbod is in de maak, maar de gebruikers zien nauwelijks risico's.

Beeld Charlotte Odijk

Twee weken geleden werd een meisje op de Sarphatistraat bijna vermorzeld door een vuilniswagen. Haar medeweggebruikers schreeuwden dat ze moest uitkijken, maar ze was door haar koptelefoon volledig afgesloten van de buitenwereld.

Door louter geluk liep het goed af, maar het meisje had geen idee: onwetend van de ramp waaraan zij ontsnapt was, peddelde ze doodgemoedereerd door.

Telefoongebruik (bellen en internet) en muziek luisteren op de fiets is de laatste jaren flink toegenomen, zegt voormalig verkeersofficier van justitie Koos Spee. "Het lastige is dat er geen onderscheid tussen de twee is te maken. Op den duur zal er dus een verbod moeten komen op het gebruik van alle apparatuur op de fiets. Voor een noodtelefoontje of iets dergelijks zal je dan langs de weg moeten stoppen."

Veilig Verkeer Nederland (VVN) is het met Spee eens. De organisatie pleit voor regels tegen smartphonegebruik op de fiets. "En daarbij moet worden meegenomen dat ook muziek luisteren uit den boze is," zegt woordvoerder José de Jong. "Het is levensgevaarlijk: je hoort niet wat er achter je komt, je sluit een zintuig af."

Verbod
Jaarlijks overlijden ongeveer tweehonderd fietsers in het verkeer, maar het is onduidelijk hoeveel van die ongelukken zijn veroorzaakt door gebruik van telefoons: de precieze oorzaak wordt vaak niet geregistreerd.

In Keulen kwam drie jaar geleden een fietser om het leven door een botsing met een tram doordat zij door haar koptelefoon het gerinkel niet hoorde. Destijds reden om fietsen met koptelefoon bij wet te verbieden.

Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur) meldde eind vorig jaar bezig te zijn met een verbod op smartphones op de fiets. Dit najaar wordt waarschijnlijk duidelijk hoe die wet er precies komt uit te zien, laat een woordvoerder van het ministerie weten.

Spee maakt zich vooral zorgen om de toename van grote koptelefoons. "Het luisteren naar zachte muziek via oortjes, waarbij omgevingsgeluid nog te horen is, dat is prima. Je moet als je een kruising nadert het verkeer kunnen horen. Maar die echte koptelefoons worden steeds beter en dat is een probleem. Sommige sluiten de gebruiker geheel af voor omgevingsgeluid."

Ook VVN-woordvoerder De Jong waarschuwt: "Als je al muziek luistert, doe dan een oortje in. De basis voor veilig verkeer in dit verband ligt in het gedrag van de fietser: je moet je bezighouden met het verkeer in plaats van iets anders, dat moet veranderen."

Jeroen Wolf (19)Beeld Charlotte Odijk

Jeroen Wolf (19)

Luistert naar drum-'n-bass
"Ik heb mijn muziek altijd wel iets te hard staan. Zo hard dat de volumeblokjes net geel of rood worden. Zacht zetten haalt wel een beetje de pracht van muziek af. De oortjes die ik nu in heb, sluiten verkeersgeluid niet buiten. Een grotere koptelefoon die ik heb, doet dat wel. Die zet ik om een of andere reden ook altijd harder. De batterij is leeg, dus hij zit nu in mijn tas."

"Ik fiets al jaren iedere dag door Amsterdam dus ik weet wel op welke stukken ik moet opletten. Ik woon bijvoorbeeld in Noord en daar kan het heerlijk rustig zijn. Op de pont kan de muziek iets harder dan op kruispunten, zoals deze hier aan de achterkant van het station. Maar zelfs hier ben ik getraind."

Meret Zimmermann (24)Beeld Charlotte Odijk

Meret Zimmermann (24)

Luistert naar Major Lazer
"Ik luister altijd naar muziek op de fiets. Dan zit ik meteen de hele dag in een betere flow. Door deze oortjes, zeker als de muziek niet al te hard staat, hoor ik alles nog wat er om me heen gebeurt. Daar ben ik me wel van bewust, zeker op drukke punten in de stad. Als alle afleiding op de fiets verboden zou worden, zou ik dat heel irritant vinden. Het maakt je dag toch een beetje beter."

Jesse Asselman (26)Beeld Charlotte Odijk

Jesse Asselman (26)

Luistert naar psytrance
"Deze muziek geeft me energie, dat vind ik fijn. Het is daarvoor wel belangrijk dat ik het goed kan horen, dus ik zet hem niet te zacht. Maar ik hoor het verkeer nog wel. Op het fietspad voel ik me het veiligst, dus daar durf ik de muziek wel harder te zetten. Op kruispunten gaat hij dan weer zachter."

"Als ik geen oortjes meer in zou mogen op de fiets, zou ik maar een auto kopen. Want het brengt toch een beetje dynamiek in de dag. Van A naar B in mijn eigen sferen met muziek."

Kyra Gevaerts (26)Beeld Charlotte Odijk

Kyra Gevaerts (26)

Luistert naar funky jazz, blues
"Vijf jaar geleden heb ik een ongeluk gehad, een vrachtwagen is over me heen gereden. Het is een wonder dat ik daar zo goed van af ben gekomen. Onder een lokaal nieuwsbericht op een website werden reacties gezet als 'fietsers moeten ook geen muziek in hebben' en 'ze had zeker een telefoon in haar hand'. Heel vervelend vond ik dat, ik werd namelijk door niets afgeleid."

"Sindsdien ben ik me wel heel bewust dat ik ook niet afgeleid wíl worden. Muziek zet ik dus zacht. Ik luister wel, want het is heerlijk om te fietsen met muziek op de achtergrond. Soms doe ik mijn oortjes ook uit, want stadsgeluiden en flarden van gesprekken kunnen ook prachtig zijn."

Hoe zit dat in het buitenland?

Duitsland In Duitsland zijn koptelefoons tijdens het fietsen verboden als het geluid te hard staat. De boete die op de overtreding staat is tien euro.

Canada De staten Quebec en Manitoba zijn de enige provincies in Canada waar het verboden is om koptelefoons te dragen op de fiets. Er staat een boete op van 52 dollar. Met koptelefoon fietsen in Toronto (Ontario) geldt als 'levensgevaarlijk' of 'een politiek statement'. Toch is de enige vereiste aan oordoppen daar dat je een ambulance op de fiets kunt horen.

Florida Elke staat in Amerika heeft zijn eigen regels. In Florida is een van de staten waar wel een verbod is ingevoerd op het dragen van koptelefoontjes. Het verbod geldt voor welk apparaatje dan ook, uitgezonderd gehoorapparaten. In Californië mag muziek luisteren wel, maar dan slechts met één oortje.

België Bij de zuiderburen is het verboden te bellen of te sms'en terwijl je fietst. Je riskeert een boete van 126 euro, of 116 euro bij onmiddellijke betaling. Een selfie maken tijdens het fietsen is dus verboden, maar er bestaat dan weer géén verbod op koptelefoons.

Frankrijk Na een stijging van het aantal verkeersdoden, is in Frankrijk in 2015 een verbod op alle koptelefoons in het verkeer ingevoerd. Het verbod geldt voor auto's, motoren, brommers en dus ook fietsers. De boete is een stuk hoger dan in Duitsland: 135 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden