Plus Klapstoel

Rintje Ritsma: 'Ik ben een asociale atleet'

Rintje Ritsma (1970) is voormalig topschaatser. Nu is hij directeur van de Coolste Baan in het Olympisch Stadion, waar vanaf vrijdag 9 maart het WK allround wordt geschaatst.

Beeld Harmen de Jong

Lemmer

"Geboren, getogen en altijd blijven hangen. Ik woon met mijn vrouw Youandi en dochter Kiki direct aan het water, dus we lezen de seizoenen af aan de aanzwellende of afzwakkende stroom boten. Watersport heeft altijd in me gezeten en ik zette hier ook mijn eerste schreden op het ijs toen ik zes jaar oud was."

"Mijn ouders en mijn zus konden ook goed schaatsen, maar niet zoals ik goed kon schaatsen. Ze hebben mijn sportcarrière altijd ondersteund. Terwijl mijn moeder me ontelbare keren op en neer naar Heerenveen heeft gereden, zodat ik kon trainen, werkte mijn vader bij het Woudagemaal. Het is het oudste werkende stoomgemaal van Europa en tijdens de schoolvakanties deed ik er vakantiewerk als manusje-van-alles."

Natuurtalent

"Zeker niet. Niet zoals Falko Zandstra. Het kwam me niet aanwaaien; ik moest het hebben van hard werken en uren maken. Ik heb wel een sterk lijf en een bewegingstalent. In sportjargon heet dit: praatje, plaatje, daadje. Iemand legt een beweging uit, doet het voor en dan moet je het zelf doen. In mijn geval hoeft dit maar één keer."

"Of het nou om windsurfen, kitesurfen, skiën of motorracen gaat. Ik heb dus niet speciaal talent voor schaatsen, ik heb er alleen de meeste energie in gestopt. Als ik dat met een andere sport had gedaan, was ik daar waarschijnlijk ook ver in gekomen."

"Dat komt ook doordat ik mezelf altijd doelen stel. Ik vind schaatsen leuk, maar op doelloos schaatsen ben ik snel uitgekeken. Zelfs als ik nu op het ijs sta, denk ik al snel: verdorie, ik word wel erg snel moe, misschien toch maar weer eens trainen."

Falko Zandstra

"Je hebt een paar beroemde schaatsduo's: Gerard Kemkers en Leo Visser; Ard en Keessie (Ard Schenk en Kees Verkerk), en ik denk dat Falko en ik er ook een waren. We hebben heel veel lol gehad samen en hebben daardoor topsport heel anders beleefd dan de jongens om ons heen."

"We kwamen als jochies in de kernploeg bij Ben van der Burg, Bart Veldkamp, Gerard Kemkers, Thomas Bos en Leo Visser. Serieuze jongens, dus in hun ogen was hoe wij het deden maar gepruts, terwijl wij op onze beurt vonden dat zij als monniken leefden."

"Wij waren begin twintig, dus baldadigheid en kattenkwaad hoorde erbij. Op een rustdag tijdens trainingskamp gingen we vaak op stap. Eén keer zat onze coach om drie uur 's nachts op de trap op ons te wachten en zei hij toen we binnenrolden alleen maar: "Morgen om negen uur op de fiets.' Dat hebben we geweten."

De beer

"Mijn bijnaam. Wie hem bedacht, heeft weet ik niet. Zo groot ben ik niet. Het was denk ik meer het contrast met andere schaatsers dat ik heel groot leek. Ik heb daardoor vaak moeten horen: je bent toch de beer van Lemmer? Ik dacht dat je veel groter was."

Goud

"Uiteindelijk gaat het maar om één plek, en dat is goud. Zo denken de meeste topatleten. Toch is het bij de Spelen vaak: een gouden medaille moet je overkomen. Zoals de 1500 meter van Mark Tuitert bij de Spelen in Vancouver."

"Atleten die onverwacht de topfavoriet achter zich laten, zoals Carlijn Achtereekte op de 3000 ­meter. Zelf heb ik veel goud gewonnen, maar tijdens de zes Spelen die ik meemaakte, haalde ik twee zilveren en vier bronzen medailles."

"Toch heb ik nooit goud verloren. Dat je op een paar tienden de gouden medaille mist. Of door een foutje. Ik heb altijd het maximale uit mezelf gehaald, dus ik kon op die momenten niet harder. Als dat genoeg was geweest voor een gouden medaille was dat mooi geweest, maar jammer genoeg waren er altijd anderen die harder konden. Misschien ben ik wel te nuchter om van de Spelen een sprookje te maken."

Condoomschaats

"Dat was eigenlijk een soort grap, maar voor de Spelen wordt er altijd gezocht naar iets waarmee je de concurrentie aan het wankelen brengt. Een beetje zoals de Noren, die voor dit seizoen aankondigden in blauwe pakken te rijden omdat uit onderzoek was gebleken dat die kleur garant staat voor de gunstigste luchtweerstand. Dat vond ik niet zozeer intimiderend, meer komisch."

Sanex

"Het begin van het commerciële schaatsen. Jarenlang beloofde de KNSB van alles, maar als schaatsers zagen we daar dan nooit wat van terug. Dat kun je een paar jaar bij mij doen, maar dan is het klaar. Ik besloot met Falko een eigen commerciële schaatsploeg op te richten, maar helaas kreeg hij een vette worst voorgehouden van de bond en koos hij als kersverse vader met vaste woonlasten toch voor zekerheid."

"Gelukkig was het met Sanex in een half uur­tje beklonken. Tenminste, in het contract was wel opgenomen dat ik een aantal reclames zou doen. En dat was nogal een dingetje, want ik zei tegen mijn zaakwaarnemer Patrick: ik ga echt no way op televisie in mijn blote kont."

"Er zou een oplossing komen, maar eenmaal bij de opnames bleek die oplossing een soort vleeskleurig broekje te zijn. Het zag er niet uit, dus dan maar zonder, dacht ik. Tot Patrick even later kwam checken en ik daar poedeltjenaakt in een ijsbad stond terwijl drie vrouwen me aan het droogdeppen waren."

Rintje vs. schaatsbond

"Er is weleens een conflictje geweest. Ze proberen het gesprek aan te gaan, maar de atleet heeft nooit de indruk dat er ook wat mee gedaan wordt en krijgt het idee dat ze uiteindelijk toch doen wat ze zelf willen."

"Ik denk dat het komt omdat ze bang zijn voor vernieuwingen en voor out of the box denken. Maar als je niet met de tijd meegaat, dan mis je de boot en dat is op lange termijn funest."

"Als je een sport wil laten groeien, moet je kijken hoeveel bedrijven uiteindelijk bereid zijn geld in die sport te steken. Het totale bedrag dat omgaat in een sport, is bepalend voor hoe groot een sport kan worden. Als je daar als bond niet in mee wil gaan, houd je de sport kunstmatig klein."

"In de tijd dat wij commercieel gingen, zaten er geen commerciële mensen bij de bond die daar oog voor hadden. Alleen mensen in grijze jasjes die een soort van vrijwilligersbaan hadden en het vooral af en toe leuk vonden naar een schaatswedstrijd te gaan. Hun doel was niet: creatief nadenken hoe we de sport groter kunnen maken."

10 kilometer

"Daar heb ik een haat-liefdeverhouding mee. Het is een mooie afstand door de lange spanningsboog, waardoor mensen nog een achterstand goed kunnen maken, maar je moet jezelf pijn kunnen doen en bereid zijn heel veel uren te maken. Ik kon hem zelf alleen goed rijden als de mentale druk erg hoog lag."

"Als het echt moest; bij een kampioenschap dus. Anders vond ik het moeilijk de pijn te verdragen van het herstel. Bovendien, aan het einde van een toernooi waren er vaak leuke feestjes, maar als ik de tien kilometer reed, trok ik dat echt niet. Dan wilde ik maar één ding: naar bed."

Sven Kramer

"Heel spijtig, want hij is al zo lang bezig met die afstand, maar blijkbaar mag het daar niet op gebeuren. Je zag na een rondje of vijf dat hij het wel best vond en dat hij zijn koppie liet hangen."

"Een uitzonderlijk beeld, dat we niet van hem kennen, want uiteindelijk was brons of zilver ook mooi geweest op zo'n afstand. Ik heb hem een berichtje gestuurd: jammer, niet gelukt deze missie, maar je blijft een groot sportman. En zo is het ook."

"Verder waren het echt de Spelen van Kjeld Nuis: hij liet dat op twee moeilijke afstanden zien, de 1000 en de 1500 meter. Hij stak niet onder stoelen of banken dat hij die wilde winnen, maar het dan ook echt doen is niet zo makkelijk. Dat hebben we kunnen zien aan Kramer."

Allerlaatste ronde

"Ik heb op mijn 38ste besloten te stoppen in de zomer, maar ik kreeg nog een mooi afscheidscadeau tijdens een kampioenschap in Thialf, waar ik op het ijs werd gezet en alle kampioenen op het ijs een haag voor me vormden. Dat maakte diepe indruk omdat ik weet dat het een belasting was voor de schaatsers, die midden in een kampioenschap zaten."

"Ik ben een asociale atleet. Altijd geweest. Dus als er in mijn tijd zo'n pannenkoek had gevraagd of ik voor zoiets nog even op het ijs zou willen gaan staan, had ik zelf tegengestribbeld."

Bert Maalderink

"Of het niet eens tijd werd dat ik ging stoppen? Een grappig moment. Ik zat in de nadagen van mijn schaatscarrière, dus ik had goede en slechte dagen. Hij trof me op een slechte dag, dus ik had absoluut geen zin hem welwillend te woord te staan, dus dat leverde leuke tv op."

"Hij krijgt heel veel kritiek over zich heen, maar ik vind niet dat je sporters moet sparen wanneer ze een nederlaag hebben geleden, want bij overwinningen en euforie is hij er ook."

"Het is zijn taak als journalist om sporters te prikkelen om net een ander interview te krijgen. Dat is zijn werk. Daarbuiten is het overigens een heel lief zacht mens, van wie je niet verwacht dat hij zo de grenzen durft op te zoeken."

De Coolste Baan

"Toen ik zelf nog schaatste, had ik dit al als droom: deelnemen aan een wereldkampioenschap hier in het Olympisch Stadion. Zelf hier meedoen heb ik niet gered, maar dat het is gelukt het WK hierheen te halen, is natuurlijk geweldig."

"Ook goed dat het een buitenbaan is, want schaatsen is nou eenmaal een buitensport, dus het is goed om af en toe kampioenschappen buiten te rijden. Want het is belachelijk dat in een wintersportgebied, waar het tien graden kan vriezen, speciaal voor de Olympische Spelen een overdekte schaatsbaan moet worden aangelegd."

Mies Bouwman

"Een grote tv-persoonlijkheid die is heen­gegaan. In je pyjama met natte haartjes kijken naar Mies, hè? Ik heb haar een paar keer ontmoet in mijn beginjaren van het schaatsen en ik vond het een heel lieve en warme vrouw. Ik kan me niet meer voor de geest halen waar we het over hadden, maar ik was toen nog behoorlijk verlegen en dus zeker niet iemand die een enorm gesprek met haar durfde aan te knopen."

Robert Geerlings

"Help me even. Nee sorry, die ken ik niet."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden