Rijks toont compleet overzicht van mysterieuze Hercules Segers

Het Rijksmuseum vertoont vanaf 7 oktober het complete overzicht van één van de meest mysterieuze en experimentele Amsterdamse kunstenaars uit de Gouden Eeuw: Hercules Segers.

'Berglandschap met vergezicht' Beeld Het Boijmans van Beuningen
'Berglandschap met vergezicht'Beeld Het Boijmans van Beuningen

'Een wonderlijk figuur, de schilder Segers," zegt Huigen Leeflang, werkzaam bij het Rijksmuseum en als conservator van het prentenkabinet intensief betrokken bij de expositie. "Zijn werk heeft de tand des tijds nauwelijks overleefd."

Tijdens de voorbereidingen zijn drie nieuwe werken gevonden, vertelt Leeflang. "Dat maakt een totaal van 18 schilderijen." Niet veel voor een kunstenaar wiens naam de conservator zonder enige huiver noemt in het illustere rijtje van Albrecht Dürer, Leonardo da Vinci en Rembrandt.

Prentmaker
Segers heeft vele kunstenaars en dichters geïnspireerd - zo had Rembrandt maar liefst acht schilderijen van Segers' hand in zijn privéverzameling. Naast zijn schilderpraktijken was de geboren Haarlemmer een geoefend prentmaker: volgens het Rijks op dit vlak zelfs 'een ware pionier'.

"Zijn prenten en etsen zijn in kleur: dat deed eigenlijk niemand. Hij experimenteerde enorm. Zo drukte hij ook op stof. En de werkelijkheid combineerde hij vaak genoeg met zijn eigen fantasieën."

Zo schilderde hij het uitzicht uit zijn huis op de Lindengracht in Amsterdam en plaatste dit in een bergvallei. Te zien is hoe aan de voet van de ruige klif Segers tussen bomen - waaronder zijn karakteristieke puntige, cipres-, en conifeerachtige - een groep huizen plaatste. De gelijkenis is treffend: de schilder heeft de huizen ontleend aan zijn uitzicht op de Lindengracht en de daarachter liggende Noordermarkt.

Straat
Berglandschappen kwam geregeld voor in Segers' werk: of de kunstenaar ooit zo ver gereisd heeft en in werkelijkheid bergen zag, weet men niet. Er bleven meer mysteries rond de man onopgehelderd. Nooit is de datum en de oorzaak van Segers' vroegtijdige dood opgelost.

Bij het grote publiek is Segers pas sinds de jaren '70 bekend. Het was ook pas rond die tijd dat er in Amsterdam een straat naar de kunstenaar werd vernoemd.

"Een, voor die tijd, typische nieuwbouwstraat. Vrij klein, ergens verstopt in De Pijp en niet erg bijzonder," aldus Leeflang. "Als je ziet wat Segers voor de moderne prent- en etskunst heeft betekend, verdient de man een veel grotere straat."

Van 7 oktober tot en met 8 januari 2017 zijn de in totaal 18 schilderijen en 110 afdrukken van 54 prenten van Hercules Segers te zien in het Rijksmuseum en aansluitend in het Metropolitan Museum in New York.

Eén van de etsen die Segers baseerde op het uitzicht uit zijn huis aan de Lindengracht. Beeld Het Rijksmuseum
Eén van de etsen die Segers baseerde op het uitzicht uit zijn huis aan de Lindengracht.Beeld Het Rijksmuseum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden