PlusAnalyse

Rigoureuze focus op de Noord/Zuidlijn niet zonder risico's

Het openbaar vervoer gaat op de schop, Amsterdammers zullen moeten wennen aan vaker overstappen. Het GVB is vol vertrouwen, maar er kleven risico's aan een rigoureuze focus op de Noord/Zuidlijn.

Metro tijdens een testrit op de Noord-ZuidlijnBeeld ANP

Lijn 9 is dit jaar, zo'n beetje, zijn 130ste bestaansjaar ingegaan, maar alles wijst erop dat er aan deze 'klassieke' directe verbinding tussen het Centraal Station en de oostelijke wijken volgend jaar een einde zal komen.

Wat in 1884 begon (als paardentram), wordt na de ingebruikname van de Noord/Zuidlijn een tramlijn nieuwe stijl. In dat idee rijden trams niet langer per definitie vanuit woonwijken naar het hartje van de stad, maar leveren ze reizigers af op knooppunten, vanwaar ze hun reis kunnen vervolgen.

Minder noord-zuidverbindingen dus, daarvoor is de Noord/Zuidlijn immers aangelegd, en meer tramroutes in oost-westelijke richting. Sneller voor het gros van de reizigers, zegt het GVB.

Overstappen
Maar ook: met meer overstappen. Dat laatste is onvermijdelijk volgens het vervoerbedrijf: tientallen trams laten doorrijden naar het CS is geen optie, dan slibt de stad dicht en komt het ov tot stilstand.

Maar al dat overstappen brengt ook nadelen met zich mee, want iedere reiziger weet: overstappen is een risicomoment. Of misschien beter: overstappen is vragen om moeilijkheden. Als er ergens iets niet zo gaat als je wil, mis je je aansluiting en duurt je reis veel langer.

Het is een logische zorg, maar dit risico lijkt niet zo enorm groot: het is de bedoeling dat zowel de nieuwe metro als veel 'nieuwe tramlijnen' hoogfrequent gaan rijden, in de spits iedere vijf minuten.

Als het lukt, wordt Amsterdam een beetje zoals al die échte wereldsteden: een stad waar je gemakkelijk overstapt van de ene op de andere metro, bus of tram. Denk Londen, Parijs of New York, maar dan een paar slagen kleiner.

Maar als het niet lukt, als er iets fout gaat met die nieuwe 'ruggengraat' van het Amsterdamse ov-netwerk, dan zijn de problemen nauwelijks te overzien. Het is dan ook van het grootste belang dat alles gaat zoals het moet gaan en daarvan is niet iedereen helemaal zeker.

Plat
Dat bleek ook afgelopen dinsdag toen belangstellenden konden meepraten met het GVB over het nieuwe ov-netwerk. "Wat gebeurt er als de Noord/Zuidlijn twee uur plat gaat?" vroegen meerdere aanwezigen.

En: als de nieuwe metro in oktober 2017 ook echt gaat rijden, dan moet Amsterdam van de ene op de andere dag over. Het geleidelijk invoeren van de Noord/Zuidlijn in het ov-netwerk is onmogelijk, daarvoor ontbreekt het aan zowel menskracht als materieel.

Het GVB werkt al intensief aan wat de big bang wordt genoemd. "Uitgebreid en intensief testen voordat deze big bang plaatsvindt, ook met grote groepen reizigers, is dus cruciaal." Maar los van problemen met het omklapmoment blijft dat overstappen riskant, stelde vorig jaar vervoerkundige Guido Bruggeman in Het Parool.

Volgens hem kunnen extra overstappen reden zijn om het openbaar vervoer te mijden. Hij stelde bovendien dat de focus op de Noord/Zuidlijn ten koste gaat van de tramverbindingen: "Om de metro te vullen, wordt rigoureus geschrapt in het bestaande netwerk."

Kwetsbare groepen
En dan zijn er nog de kwetsbare groepen reizigers: gehandicapten, ouderen, slechtzienden. Overstappen is voor hen een klus, meer overstappen betekent vragen om moeilijkheden.

Cliëntenbelang Amsterdam stelt al langer dat het ov voor hen onbereikbaar wordt. Met name de grote knooppunten, zoals onder meer de treinstations, leveren deze kwetsbare groepen vaak onoverkomelijke problemen op.

Hier wordt vaak oeverloos gesteggeld over wel of niet een lift, terwijl dat de bereikbaarheid vaak aantoonbaar verbeterd voor bijvoorbeeld mensen in een rolstoel. De ruggengraat van het ov heeft voor hen dan ook meer weg van een dwarslaesie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden