Opinie

'Restwarmte wel bruikbaar voor verwarming woningen'

Het blijven bekritiseren van warmtenetten leidt niet tot een versneld afscheid van aardgas, schrijft Jan van der Meer, warmteregisseur van de ­Metropoolregio ­Amsterdam.

De industriële restwarmte waarmee huizen kunnen worden verwarmd, is relatief goedkoopBeeld Jorrit Lousberg

Op 8 januari, de dag dat Groningen werd getroffen door een van de zwaarste aardbevingen in vijf jaar, stond het opinie­artikel 'Discutabel of stadswarmte echt zo duurzaam is' van de actiegroep Amsterdam Fossielvrij in Het Parool.

De auteurs betogen dat warmtenetten met industriële restwarmte niet duurzaam zijn en dat ook onzeker is of ze op termijn wel duurzaam gemaakt kunnen worden. Het artikel vraagt om een reactie.

Verspilde restwarmte
Bij veel industriële processen komt warmte vrij. Dat geldt bijvoorbeeld voor het maken van staal (Tata Steel) en het opwekken van elektriciteit door het verbranden van afval (AEB) of gas (Diemer Centrale).

Warmte die nu nog grotendeels wordt geloosd in de lucht of het water. Die industriële restwarmte kunnen we echter nuttig inzetten, door woningen, kantoren en tuinbouwkassen te verwarmen.

In Nederland wordt net zoveel restwarmte verspild als de Nederlandse huishoudens aan warmte nodig hebben. Niet alles staat op de juiste plek en niet alles is af te koppelen, maar een deel kan wel degelijk worden ingezet voor de verwarming van onze woningen.

Zeker in de Metropoolregio Amsterdam, waar verschillende warmtebronnen beschikbaar zijn dicht in de buurt van stedelijk gebied.

Stap één in de verduurzamingsstrategie voor warmtenetten is te zorgen dat de verspilling van warmte wordt tegengegaan en dat we snel en grootschalig vele duizenden woningen aansluiten op het net. De industriële restwarmte is relatief goedkoop, waardoor warmte-infrastructuur sneller tot stand kan komen.

Meer geïsoleerd
Stap twee is ervoor zorgen dat over de volle breedte woningen meer worden geïsoleerd, waardoor de temperatuur van zo'n warmtenet geleidelijk kan worden verlaagd. Het warmteverlies neemt daardoor af en het net wordt zo toegankelijk gemaakt voor andere duurzame warmtebronnen.

De laatste stap is namelijk het vervangen van de huidige dominante bronnen, die deels nog afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, door volledig hernieuwbare alternatieven. Goed voorbeeld hiervan is diepe aardwarmte (geothermie).

In de Metropoolregio Amsterdam wordt daarom binnenkort de gehele bodem met seismiek in beeld gebracht en zijn er initiatieven voor proefboringen (onder andere in Almere). Hierdoor krijgen we de komende jaren een beter beeld waar kansen liggen voor diepe aardwarmte.

Jan van der Meer: warmteregisseur ­Metropoolregio ­AmsterdamBeeld -

Aanvullend of als alternatief kunnen lokale bronnen met een lagere temperatuur worden benut en op reeds gerealiseerde warmtenetten worden aangesloten - denk daarbij aan data­centers, rioolwaterzuiveringsinstallaties en zelfs oppervlaktewater.

Deze warmte van lagere temperatuur kan lokaal met warmtepompen worden opgewaardeerd naar de gewenste ­temperatuur.

Onderzoek en pilots
De warmtenetten in Amsterdam leveren nu al een CO2-reductie op van 50 tot 70 procent. Dat is niet meteen honderd procent duurzaam, maar elektriciteitsnetten en zeker gasnetten zijn dat ook nog niet. We zijn met alle partners binnen de Metropoolregio Amsterdam druk bezig met onderzoek, pilots en acties om de netten nu en in de nabije toekomst verder verduurzaamd te krijgen.

We doen dat met dezelfde strategie waarmee Denemarken een van de koplopers is geworden op het gebied van duurzame energie; daar is 60 procent aangesloten op een warmtenet.

Wat me verder opvalt, is dat de auteurs amper iets vertellen over de andere alternatieven voor verwarming met aardgas. Alle technieken hebben voor- en nadelen. Maar voor de warmtetransitie hebben we alle technieken nodig:
isolatie, warmtepompen, zonnecollectoren, warmtenetten, groen gas, verzwaarde elektriciteitsnetten en niet te vergeten de opslag van hoogwaardige warmte in warmtebatterijen en -buffers.

We hebben niet de luxe iets uit te sluiten. Het blijven bekritiseren van warmtenetten of andere duurzame alternatieven leidt niet tot een versneld afscheid van aardgas. Resultaat zal zijn dat er helemaal niets verandert.

Lees ook: Hete stadsverwarming voortaan uit den boze bij nieuwbouw

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden